Алтай - Атырау
- 1
- 15
Адастырмас алдыма ұстап үміт,
Нарынқолдан аттандым құсқа мініп.
«Ал енді өзіңді-өзің ұста, жігіт»
Дегендей қарап қалды ауыл маған
Дастарқан үстінде – Мұқағали Мақатаев
Бұл бетте «Дастарқан үстінде» атты Мұқағали Мақатаев жазған өлеңнің мәтіні толық жарияланған.
(Өзбек жігітіне)
Ойға жыр, көңілге күй, жанға тыныс,
Айналаң алма-өрік, алда қымыз.
Асан атам аңсаған Жерұйығы,
Жігітім, жақсы ә, біздің Алматымыз?
Әсіресе маған бір ұнайтыны -
Алатаудан долы өзен құлайтыны,
Құлын-тайдай тебіскен құрбылардың,
Әзілменен бір-бірін сынайтыны.
Қоңыр салқын ауасы Алматының,
(Мен өзім Алматының солдатымын).
Сайраңдауға келіп тұр,өзбек досым,
Сауық құрып саяла, ал да тыным.
Қымыз іш, қазыдан ал, тартынбағын,
Тауға жүр, өзенге түс, салқындағын,
Өзіңнің өзбек бабаң секілденген
Ұмытпа қазақ деген халқың барын.
Есіңе салатыным тағы да бір,
Серуенде, Алматының бағына кір.
Киіктің лағындай қыздарымның
Жанына жаныңменен жағына біл.
Ойға жыр, көңілге күй, жанға тыныс,
Айналаң алма-өрік, алда қымыз.
Ташкент шәрін өзіне бауыр тұтқан
Жігітім, жақсы, ә, біздің Алматымыз?!
Ойға жыр, көңілге күй, жанға тыныс,
Айналаң алма-өрік, алда қымыз.
Асан атам аңсаған Жерұйығы,
Жігітім, жақсы ә, біздің Алматымыз?
Әсіресе маған бір ұнайтыны -
Алатаудан долы өзен құлайтыны,
Құлын-тайдай тебіскен құрбылардың,
Әзілменен бір-бірін сынайтыны.
Қоңыр салқын ауасы Алматының,
(Мен өзім Алматының солдатымын).
Сайраңдауға келіп тұр,өзбек досым,
Сауық құрып саяла, ал да тыным.
Қымыз іш, қазыдан ал, тартынбағын,
Тауға жүр, өзенге түс, салқындағын,
Өзіңнің өзбек бабаң секілденген
Ұмытпа қазақ деген халқың барын.
Есіңе салатыным тағы да бір,
Серуенде, Алматының бағына кір.
Киіктің лағындай қыздарымның
Жанына жаныңменен жағына біл.
Ойға жыр, көңілге күй, жанға тыныс,
Айналаң алма-өрік, алда қымыз.
Ташкент шәрін өзіне бауыр тұтқан
Жігітім, жақсы, ә, біздің Алматымыз?!
Бостан Жансая
Оте керемет
Бахрам
«Дастарқан үстінде» — қазақ ақыны Мұқағали Мақатаев жазған өлең. Бұл шығармасында ақын өзбек досына Алматы туралы әсерлерін, қонақжайлылық пен табиғат сұлулығын жырлайды:
Ол Алматының жырлы табиғатын — алма, өрік, қымыз секілді образдар арқылы сипаттайды.
Ақын қонаққа сый‑құрмет көрсетуді, қымыз, қазы секілді ұлттық тағамдарды бөлісуді ұсынады.
Өлеңде Алматының қоңыр салқын ауасы, тау‑өзен көріністері және қаланың әсемдігі асқақталатын достық сезіммен суреттеледі.
Сондай‑ақ ол өзбек досына қазақ халқының туған жеріне, салт‑дәстүріне және бауырмалдылығына баса назар аударуды ескертеді.
Бұл өлең — достық, қонақжайлылық пен жерге деген сағыныш туралы әсерлі поэзия. Мұқағали:
Тағам мен дастарқанның қасындағы әңгіме мен рухани тыныс арқылы адамға мәдениет пен салт‑дәстүр арасындағы байланысты сезіндіреді.
Ол қазақ жерінің сұлулығын және Алматының табиғатымен достықты бөлісуге шақырады, бұл өзбек досына шынайы құрмет көрсету жолы ретінде беріледі.
Өлеңде ұлттық тағам мен көркем табиғат бейнелері адамға мәдениетаралық достық пен жердің жылулығын бағалауды үйретеді.
Қорыта айтқанда, бұл туынды — бауырластық пен қонақжайлылықты жырлайтын, табиғат пен достықты үйлестірген әдемі поэзия.