Өлеңдер жинағы - 572 бет

Тиін

Абдрахман Асылбек

Бай үйінде әшекейлеп ойылған,
Терезеге қойылған
Шығырдағы Тиінға
Таңдана жұрт қарады үлкен жиында.

Толық оқу

Қойшы

Абдрахман Асылбек

Біздің жігіт байдың қойын бағатын,
Малдың басы кенет кеми бастады.
Сасып сонда Савва тым,
Мұң мен шердің басқаны;

Толық оқу

Үш мұжық

Абдрахман Асылбек

Түнде үш Мұжық бұрды ауылға бастарын.
Питерде олар жүрген еді жүк тасып;
Ойнап-күліп құптасып,
Енді елге келе жатқан жұптасып.

Толық оқу

Арыстан

Абдрахман Асылбек

Кәрі Арыстан төсек етіп тақырды,
Жамбасы ауырып, жата-жата жалықты.
Жылуы да жоқ еді бір қалыпты;
Бағынышты боярларын шақырды:

Толық оқу

Сарқырама мен бұлақ

Абдрахман Асылбек

Сарқырама жатты ағып, шағылысып шуаққа,
Емдігі бар қастерлі былай деді Бұлаққа
(Тас астынан шылжырап жайлап қана ағатын,
Бірақ, оның аты шыққан емді деп):

Толық оқу

Табандар

Абдрахман Асылбек

Әулісінде бір байдың
Мөлдір суда ыңғайлы
Өсіп жатты Табандар.
Жүзді олар жарқырап, дегендейін қараңдар,

Толық оқу

Қасқыр мен мысық

Абдрахман Асылбек

Қасқыр қашып келді орманнан ауылға,
(Емес сірә қонуға)
Жанын сақтап қалуға,
Аңшылар мен қуғыншы иттер соңында.

Толық оқу

Жылан

Абдрахман Асылбек

Жылан бірде Юпитерден өтінді:
«Дауысын бер Бұлбұлдың,
Әйтпесе, өмірім суып қалған секілді.
Қайда барсам, құрғұрдың

Толық оқу

Үкі мен есек

Абдрахман Асылбек

Соқыр Есек ну орманда адасты
(Ұзақ жолға бет алған-ау ол әсті).
Түнде ұрынып ну жынысқа есалаң,
Қозғала алмай тұрып қалды, не шара?

Толық оқу

Ит пен ат

Абдрахман Асылбек

Жүретұғын Шаруаның үйінде
Ит Атпенен сөйлесті тар пейілмен:
«Міне, – деді ол, – қожамыз зор күйінде,
Маған қарап, қуса еді ғой сені үйден.

Толық оқу

Шаруа мен түлкі

Абдрахман Асылбек

Шаруаға былай деді Түлкі бір:
«Айтшы, білгім келеді,
Саған жақын болуы не жылқының?
Әрқашан да айдауыңа көнеді.

Толық оқу

Мирон

Абдрахман Асылбек

Болды бір бай Мирон деген есімді.
Атамадым мен оны керек етіп өлеңге.
Айып емес қалмаса есте егерде.
Жаппай шулап көршілері көсілді,

Толық оқу

Есек

Абдрахман Асылбек

Шаруаның бар еді бір Есегі,
Жоқ еді оның теріс мінез кеселі,
Беталдына мақтанбайтын желігіп.
Тоғай кезіп кетпесін деп құлдырап,

Толық оқу

Саудагер

Абдрахман Асылбек

«Андрей-ау, бері кел!
Қайда жүрсің? Бері кел де мені көр,
Үйрен, балам, атаңнан!
Мен секілді сауда етсең, олжа түсер матаңнан», –

Толық оқу

Болат

Абдрахман Асылбек

Сынған қылыш жатты бір
Араласып темірге,
Біреу оны сатты бір
Шаруаға тегінге.

Толық оқу

Жарлы бай

Абдрахман Асылбек

«Бай болу не күйлі аса,
Ішіп-жеуге өзіне-өзі қимаса,
Ақшаны тек жинаса?
Өлгеннен соң бәрі қалар артында,

Толық оқу

Бүркіт пен құрт

Абдрахман Асылбек

Биік талдың бұтағына жабысып,
Тербетіліп тұрды Құрт.
Жүрген Бүркіт одан-дағы әрі ұшып,
Жоғарыдан мазақ етіп күлді күрт:

Толық оқу

Ұстара

Абдрахман Асылбек

Танысыммен жол үстінде кезім кеп,
Қона салдық тауып бір бос пананы.
Нені көрдім? Жолдасым тұр безілдеп:
Әзілдесіп ұйқтаған ек көңілді,

Толық оқу

Көкек пен бүркіт

Абдрахман Асылбек

Сен Бұлбұлсың деді Бүркіт Көкекке.
Жаңа атақпен ерекше
Қонды Көкек терекке,
Өз өнерін танытпақ боп ен көпке,

Толық оқу

Шортан

Абдрахман Асылбек

Сотқа берді Шортанды,
Күн көрсетпей, бүлдірді деп көлшікті.
Айыпты да мол таңды
Және-дағы жазалыға меншікті

Толық оқу

Тиін

Абдрахман Асылбек

Арыстанға қызмет етті бір.
Басқаларға қалайлығын білмеймін,
Артық айтсам, бұл сөзіме күл, мейлің,
Арыстанның көңлін табу қиын-ды.

Толық оқу

Шаруа мен ат

Абдрахман Асылбек

Бір Шаруа сұлы екті,
Мұны көрген жас Ат бір
Міңгірледі бұған талдау жасап бір:
«Қанша сұлы сепкен түріп білекті!

Толық оқу

Кәрі арыстан

Абдрахман Асылбек

Мықты Арыстан – айбаттысы орманның
Қартайды да күші азайып, күй кетті.
Тырнақ пенен тіс мұқалып қорланды –
Жауларына қорқынышты болған мұң,

Толық оқу

Ала қойлар

Абдрахман Асылбек

Патша Арыстан қойларды ала сүймеді,
Оп-оңай-ақ болар еді жоюға,
Заңсыздау ғой, бірақ сөйте қоюға –
Сол үшін бе тәжді киіп жүргені?

Толық оқу

Қарға

Абдрахман Асылбек

Күлкі болып қалмау үшін еліңе,
Алдыменен қараған жөн тегіңе.
Атышулы мықтылармен жанаспа;
Қортық тусаң тегі де,

Толық оқу

Келімсек

Абдрахман Асылбек

Біреулер бар. Жақсылап бір таныссаң,
Сен ол үшін жазушы да, данышпан.
Біреулер бар тағы бір,
Қанша шырқа, бәрібір,

Толық оқу

Балықтар биі

Абдрахман Асылбек

Сотқа арыз түсті де,
Байлар менен күштіге
Арыстанның таусылып бар төзімі,
Шықты аралап патшалығын өзінің.

Толық оқу

Мысық пен бұлбұл

Абдрахман Асылбек

Мысық ұстап Бұлбұлды,
Бүріп тұрып тырнақпен,
Былай деді жұмсақ үнді ырғақпен:
«Әншім менің сыңғырлы,

Толық оқу

Екі ит

Абдрахман Асылбек

Бір мырзаның Барбосы
Әлді өзі
Жаны қалмай үріп жүрді таңда осы.
Көрді бірде ескі досын өзінің,

Толық оқу

Екі мұжық

Абдрахман Асылбек

«Уа, Фаддей, аман ба?» «Егор, саулық саған да!
Қалай сүріп жатырсың, дос, өмірді?»
«Тамыр, сірә, білмейсің-ау сорымды!
Өртеп алдым үйімді, Құдай атып табанда,

Толық оқу

Қасқыр мен тышқан

Абдрахман Асылбек

Дүрліктіріп отарды,
Қасқыр қойды бір түкпірге апарды.
Қонаққа емес, белгілі:
Қой терісін сыпырды да қомағай,

Толық оқу

Бай мен ақын

Абдрахман Асылбек

Зор Байменен соттасты Ақын саналы,
Зевске әрі жалынды ол жақта деп;
Бұйрық жетті тез келіңдер сотқа деп.
Келді: бірі – жан арық,

Толық оқу

Сараң

Абдрахман Асылбек

Үй Перісі бай қойманы күзетті,
Жоғарыдан кенет бұйрық тыз етті
Билігінен Жындардың –
Ұшу керек алысқа ұзақ жылдар бұл,

Толық оқу

Шаруа мен қой

Абдрахман Асылбек

Шаруа Қойды сотқа берді айыптап;
Түнде маған қиянат іс қылды деп.
Табан асты талқан болып Түлкі сот,
Екі жаққа сұрақ қойды байыптап,

Толық оқу

Сыпырғы

Абдрахман Асылбек

Сыпырғы үлкен абыройға бөленді –
Сыпырмайтын болды енді еденді:
Мырзалардың тапсырылды шекпені,
(Әсті, мастау күтушілер шептегі)

Толық оқу

Бұлбұлдар

Абдрахман Асылбек

Тұзақ құрып аңшы бір,
Ұстап алды Бұлбұлдарды әнші кіл.
Торда олар сағынышпен сайрады,
Тоғайларын естеріне ап қайдағы.

Толық оқу

Жабайы ешкілер

Абдрахман Асылбек

Малшы қыста тауып ап ешкілерді жабайы,
Айтты алғысын Тәңірге, ашылып жан сарайы:
«Өте жақсы, – деді ол, – керегі жоқ қойманың,
Енді екі есе көбейеді қойларым.

Толық оқу