ес, есті, ақыл туралы мақал-мәтел

Балаңды бес жасқа дейін патшаңдай күт Бес жастан он бес жасқа дейін құлыңдай жұмса Он бес жастан асқан соң досыңдай сырлас

қазақ мақалы, бала тәрбиесі

Өнерді үйрен, үйрен де жирен. Ішің күйсе ,тұз жала, сыртың күйсе, домала. Біреу ойнап сөз сұраса сен шындап жауап бер. Ит үрді- керуен көшті. Аузы жаман ел былғайды, Аяғы жаман төр былғайды. Шешеннің тілі ортақ, Шебердің қолы ортақ. Жақсыдан шарапат, Жаманнан кесапат.Шабан ат-өршіл, Жаман адам -төршіл. Тоты құс бойына қарап зорланады, Аяғына қарап қорланады. Балалы марал маңырайды, Баласыз марал аңырайды. Жақсыға сөз ілеседі, Жаманға шөп ілеседі. Тауықсыз да таң атады. Көппен көрген -ұлы той. Жол қуған кәдеге жолығады, Сөз қуған пәлеге толығады. Көже, көзіңе айтайын, Сорпадан садаға кет! Еттің бәрі қазы емес, Иттің бәрі тазы емес. Ер қанаты- ат. Әлін білмеген -әлек.

Өсиет, ақыл-кеңес

Өз елің - алтын бесік.

ел, халық

Ауылым - алтын бесігім.

ауыл, бесік

Бірдің кесірі мыңға, Мыңның кесірі түменге.

кесір, мың

Кесірлі ауыздан Кесапатты сөз шығар.

кесір, тіл

Жаман иттің атын бөрібасар қояды.

ит, есім

Мыңның түсін білгенше, бірдің атын біл

есім, ізет