жеті туралы мақал-мәтел

Дария басы – бұлақ.

дария, бұлақ

Жапа шегіп, жай жату Жасықтықтың белгісі, Ерте жатып, кеш тұру Пасықтықтың белгісі.

жаман, мінез-құлық

Бейілі жаман кісіден көшеді, Өз асын өзі жасырып ішеді.

жаман, мінез-құлық

Үндемес ауызда пәле бар, Екі ұртында шала бар.

үндемес, мінез-құлық

Арыстан асқынса — айға шабар, Ақымақ асқынса — анасын сабар.

ақымақ, мінез-құлық

Ақ сауыттың жағасы бар, жеңі жоқ, Шын жақсының ашуы бар, кегі жоқ.

жақсы, мінез-құлық

Жақсы кісі текшіл, Жаман кісі кекшіл.

жақсы, жаман

Әкесіне тартып ұл тумас, Шешесіне қарап қыз тумас.

әке, ұл

Әкені көріп ұл өсер, Шешені көріп қыз өсер.

әке, шеше

Әр атаның өз ұлы бар, Әр бұтаның өз гүлі бар.

ата, ұл

Күркіреген бұлттың жаңбыры аз.

жаңбыр, бұлт

Қанша тұлпар болса да, жоқты қуып жете алмас.

тұлпар

Сұқтанба қапыда “сұлу” деп құр бетке, Адамдық – ақылда, сұлулық – жүректе.

сұлу, бет

Көзі жоқ, құлағы саудың Ақылы толады. Құлағы жоқ, көзі саудың Ақылы солады.

ақыл, көз

Білімі жоқ ұл – жұпары жоқ гүл.

білім, ұл

Жеті қарақшыны таныған адам, Жеті қараңғы түнде адаспайды.

жұлдыз, жеті қарақшы

Арғымақ аттың құйрығы – Әрі жібек, әрі қыл, Асыл мінез азамат, Әрі төре, әрі құл.

жақсы, мінез-құлық

Есіткен құлақта жазық жоқ

құлақ, жазық

Әділ бидің өлгені — Сөзінің болса жалғаны, Ғұламаның өлгені — Болмаса тәлім алғаны.

әділ, ғұлама

Қызың жақсы болса, Өрісің кеңейеді. Ұлың жақсы болса, Қонысың кеңейеді.

жақсы, қыз

Жақсыны көрмек үшін, Сұлуды сүймек үшін.

жақсы, сұлу

Бұлыңғыр күннің артынан Бұлтты түре күн шығар.

бұлт, күн

Бұлаққа бұлақ қосылса, Егізбіз дейді. Көлге көл қосылса, Теңізбіз дейді.

су, бұлақ

Бұлт — Жаңбыр жаршысы.

бұлт

Бұлақ көрсең, көзін аш.

бұлақ, су