Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Шошқа өле жатсада "құрқ" етерін қоймас.
Ілмектер: шошқа, өлім
Барына қанағат, жоғына сабыр.
Ілмектер: қанағат, сабыр
Мысыққа ойын керек, тышқанға өлім керек.
Ілмектер: мысық, тышқан, ойын, өлім
Өлерменнің көзі жаман.
Ілмектер: өлім, көз
Жә еріншек өлер, жә көңілшек өлер.
Ілмектер: еріншек, өлім, көңілшек
Түлкінің ажалына құйрығы кінәлі.
Ілмектер: түлкі, құйрық, ажал, парсы мақалы
Қазынасын қарақшыға күзеттірді.
Ілмектер: қазына, қарақшы, күзету, парсы мақалы
Өз шалабың ащы емес.
Ілмектер: шалап, ащы, парсы мақалы
Сабағанды жөн көрсең,
Ілмектер: сыбаға, сабау, парсы мақалы
Сыбағаңды ал.
Құйрығымен жаңғақ шағады.
Ілмектер: жаңғақ, шағу, парсы мақалы
Өзі пішеді
Ілмектер: пішу, кесу, парсы мақалы
Өзі кеседі.
Өгіз ыңқылдаса, арба сықырлайды.
Ілмектер: өгіз, арба, парсы мақалы
Отаның Сүлеймен патшалығынан да сүйікті.
Ілмектер: отан, парсы мақалы
Алаудан тезек те, кезеп те жанады.
Ілмектер: алау, от, парсы мақалы
Ауылыңда қартың болса, жазып қойған хаттай болар,
Ілмектер: ауыл, қарт, хат, ат, төбе
Есік алдыңда төбең болса, ерттеп қойған аттай болар.
Ескі мақұл дауласса, сөздері асқар ала таудай болар.
Екі мақұл дауласса, сөздері асқар ала таудай болар.
Ілмектер: дау, тентек, ақылды, талас, жау, тау
Бір тентек бір ақылды таласса, атысқан жаудай болар.
Әркімнің өз қолы өзіне қарай бүкір.
Ілмектер: қол
Мезгілсіз шақырған тауықтың, басын жұлмақ керек.
Ілмектер: мезгіл, тауық
Бояушыны бояушы дегенде сақалын бояйды.
Ілмектер: сақал, бояу
Жалақ кісі тілден жазар,
Ілмектер: жалақ, таз, қол, кісі, тіл
Таз кісі қолынан жазар.
Құдаңа бола құдайыңнан айрылма.
Ілмектер: құда
Жаяудың несібесін атты жемес.
Ілмектер: жаяу, несібе
Арыстан айға шабамын деп,
Ілмектер: әл, арыстан, аяқ, мерт, ай
Артқы аяғы мерт болыпты.
Қонақ "тоймадым" демес, "соймады" дер.
Ілмектер: қонақ
Жолаушының үлеспеген еншісі бар.
Ілмектер: жолаушы, енші, үлес
Қартайып өлсең қапыл жоқ.
Ілмектер: қарттық, өлім
Ала алмаған атынан көрер,
Ілмектер: ат, қатын
Қайтып келіп қатыннан көрер.
Жаудан құры қайтқанша жаралы қайт.
Ілмектер: жау, жара
Жарлымен құда болғанша,
Ілмектер: жарлы, кедей, бай, құда
Байменен барымталас бол.
Сөзіңді біреу сөйлесе, аузың қышып бара ма?
Ілмектер: сөз, іс
Ісіңді біреу істесе, қолың қышып бара ма?
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі