Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Қалың ағаштың
Ілмектер: ағаш
Қисығы болмайды.
Жермен келген — жермен кетеді.
Ілмектер: жер, жел, егіншілік
Желмен келген — желмен кетеді.
Елім бай болсын десең,
Ілмектер: ер, жер
Жеріңнің бабын тап.
Ерім сай болсын десең,
Еліңнің бабын тап.
Су патшасы — мұрап,
Ілмектер: су
Түн патшасы — шырақ.
Бағбан жемісті ағашын айтар,
Ілмектер: егіншілік, мамандар
Мұрап суының сағасын айтар.
Шопан өсірген қойын айтар.
Өлеңші өлең айтқан тойын айтар.
Ұста соққан тамын айтар.
Диқан шығымды егінінің бабын айтар.
Қысың қарлы болса —
Ілмектер: қыс, көктем, жер, егіншілік
Жер семіз.
Көктемің жаңбырлы болса —
Дән егіз.
Ана көркі —
Ілмектер: ана, бала, қала
Алдындағы баласы.
Қалакөркі —
Үйі, орман, ағашы.
Бақыт бесігі — ел,
Ілмектер: ел, ырыс, жер
Ырыс есігі — жер.
Диқан нанын жейді.
Ілмектер: егіншілік, жалқау, ар
Жалқау арын жейді.
Тайпақ сай — тасқалақ,
Ілмектер: жігіт, сабырсыздық
Сабырсыз жігіт — сасқалақ.
Шегірткелер егін жер,
Ілмектер: егін, егіншілік
Екпей-сеппей тегін жер.
Тұт ағаштың тұтын же,
Ілмектер: ағаш
Тұтын жесең, күтіп же!
Сортаң жерге шөп шықпас,
Ілмектер: жер, егіншілік
Шөп шықса да, көп шықпас.
Елдің даңқын қонағы шығарар,
Ілмектер: даңқ, қонақ
Жердің даңқын бұлағы шығарар.
Құмнан құдық қазсаң,
Ілмектер: құдық
Шегенде.
Қозым жатсын десең,
Көгенде.
Қысына қарай көктемі,
Ілмектер: көктем, диқан, егіншілік
Диқанына қарай кетпені.
Сүмбіле туса, су суыр,
Ілмектер: су
Таразы туса, таң суыр.
Қарбыз, қауын — екі-үш ай сауын.
Ілмектер: егіншілік
Балықшының байлығы
Ілмектер: егінші, балықшы
Етек, жеңі кепкенше.
Егіншінің байлығы
Ендігі жыл жеткенше.
Әр гүлдің исі басқа,
Ілмектер: гүл, жер
Әр жердің жынысы басқа.
Шашпа бекер барыңды,
Ілмектер: үнемдеу, шашу
Таусылса өзім табам деп.
Іркіп ұста малыңды,
Сенбе елден алам деп.
Тамыры терең теректер
Ілмектер: жігіт, терек
Тамызда да қуармас.
Тамыры көп жігітті
Ешкім батып қузамас.
Тікен гүлін қорғайды.
Ілмектер: өсімдіктер, гүл
Балқурай бүрін қорғайды.
Аялы ағаш —
Ілмектер: ағаш
Саялы.
Егініңді күн суар,
Ілмектер: егіншілік, егін
Күн суарма, түн суар.
Күтімді егін бітімді.
Ілмектер: егіншілік, егін
Бітімді егін түсімді.
Түнгі су — ну,
Ілмектер: су
Күндізгі су — бу.
Судың терең, саязын
Ілмектер: төрт түлік мал, су
Ағысынан білерсің.
Аттың жақсы, жаманын
Шабысынан білерсің.
Тары болса,
Ілмектер: егіншілік, тары
Тауық табылады.
Бір кісі қазған құдықтан
Ілмектер: су, құдық
Мың кісі су ішеді.
- Тест
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Стив Джобс
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі