Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
«Алыс» деме, жүріп кетсең, жетерсің,
Ілмектер: алыс, ауыр, иық
«Ауыр» деме, иыққа алсаң, көтерерсің.
Алыс болса да жол жақсы,
Ілмектер: алыс, жол, соқыр, қыз
Соқыр болса да қыз жақсы.
Алып түссе, құп болады,
Ілмектер: алып, мерт
Алмай түссе, мерт болады.
Алып жауда көрінер,
Ілмектер: алып, жау, дау, байсалды
Байсалды дауда көрінер.
Алып ел дүрліккенде көрінеді,
Ілмектер: ел, алып, дүрлігу, данышпан, күн
Данышпан жай тірлік күнде көрінеді.
Алып анадан туады,
Ілмектер: алып, ана, бие, ат
Ат биеден туады.
Алынар ақша кешіксе,
Ілмектер: ақша, береке, адам
Алатын адамның берекесі кетеді.
Алушыны аңдушы жеңер.
Ілмектер: алу, аңду, жеңу
Алушы — арыстан,
Ілмектер: алу, төлеу, арыстан, тышқан
Төлеуші — тышқан.
Алуа қанша тәтті болса,
Ілмектер: алуа, тәтті, ащы, запыран
Запыраны сонша ащы болады.
Алуа же, тары же,
Ілмектер: алуа, тары.қарын
Тояды қарын бәріне.
Алтының көп те болса, ішке сақта.
Ілмектер: алтын
Алтынның шыққан жерін белден қаз.
Ілмектер: алтын, қазу, жер
Алтынның өлтірген адамы аз емес.
Ілмектер: алтын, өлім, адам
Алтынның құны түспейді,
Ілмектер: алтын, құн, тас, баға
Тастың бағасы артпайды.
Алтынның қолда барда қадірі жоқ.
Ілмектер: алтын, қадір, қол
Алтын-күміс әманда таспен бірге жүреді.
Ілмектер: алтын, күміс, тас
Алтын-күміс тас болар.
Ілмектер: алтын, күміс, тас
Алтын-күміс жиғандар үй салады.
Ілмектер: алтын, күміс, үй
Алтын сырға құлақты ауыртады,
Ілмектер: алтын, сырға, құлақ, етік, аяқ
Алтындаған етік аяқты ауыртады.
Алтын — жай тас, босқа жатқан жердегі,
Ілмектер: алтын, тас, бек, жер, тәж
Қазып алса — бек тәжінің өрнегі.
Алты ай от болып,
Ілмектер: алты, ай, боқ, күн
Айырылар күні боқ болма.
Алпыстан асқан атаңнан ақыл сұрама.
Ілмектер: Алпыс, ақыл, ата
Алпыс батпан көтерген кісі
Ілмектер: алпыс, бес, батпан, қорқу, кісі
Бес батпан қосқаннан қорықпайды.
Алланың берейін деген құлына
Ілмектер: Алла, құл, ұры, жалғыз, ат
Онан-мұнан құралар.
Бермейін деген құлының
Жалғыз атын ұры алар.
Алланың алдында арамтамақтың қолы дірілдейді.
Ілмектер: Алла, арамтамақ, қол, дірілдеу
Аллаға жағамын десең,
Ілмектер: Алла, жағу, пенде, қазан
Азаның болсын.
Пендеге жағамын десең,
Қазаның болсын.
«Алла» деп барсаң, аман келерсің.
Ілмектер: Алла, аман
Алла деген ар болмас,
Ілмектер: Алла, зар
«Алла» деген бенделер
Ешнәрсеге зар болмас.
Алдырған анасының қойнын ашады.
Ілмектер: ана
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі