Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Жақсы адам тауып сөйлейді,
Ілмектер: жақсы, жаман, адам
Жаман адам қауып сөйлейді.
Жақсы туса елдің ырысы,
Ілмектер: жақсы, ырыс
Жаңбыр жауса жердің ырысы.
Жақсы адам елдің ырысы,
Ілмектер: жақсы, адам, сөз, ырыс
Жақсы сөз жанның тынысы.
Бұлттан шыққан күн ащы,
Ілмектер: жаман, тіл, ащы
Жаман қатынның тілі ащы.
Жақсы адам жолдасынан белгілі.
Ілмектер: жақсы, жолдас
Жақсы болсаң – жақын көп.
Ілмектер: жақсы
Бұқаның өзі қартайса да, мұрны қартаймайды.
Ілмектер: жақсы, көңіл
Жақсының өзі қартайса да, көңілі қартаймайды.
Бір сынаған жаманды, екі қайтып сынама,
Ілмектер: жаман, сынау
Өлшеп-пішпей шамаңды, құр жаныңды қинама.
Бітісі жаман қамысты, су ішінен өрт шалар,
Ілмектер: жаман, туыс, жігіт
Туысы аман жігітті, түйе үстінен ит қабар.
Бір қарын майды бір құмалақ шірітеді,
Ілмектер: жақсы
Бір жақсы мың қолды ерітеді.
Биікке шықсаң көзің ашылады,
Ілмектер: жақсы
Жақсымен сөйлессең көңілің ашылады.
Биік тауды алыстан көріп, түбіне барма,
Ілмектер: жақсы
Жақсының атын естіп үйіне барма.
Басыңа іс түскенде жақсы көмектесер, жаман күліп кетер.
Ілмектер: жақсы, жаман
Әркім жолдас болады амандықта,
Ілмектер: жаман, жолдас
Жаман тастап кетеді жамандықта.
Атасы жақсы, көргенін айтады,
Ілмектер: жақсы, жаман
Атасы жаман, бергенін айтады.
Арық атқа жал бітсе, жанына торсық байлатпас,
Ілмектер: жаман, төрт түлік мал
Жаман адамға мал бітсе, қасына қоңсы қондырмас, қондырса да ондырмас.
Арықпенен семіздің бауыры бірдей,
Ілмектер: жақсы, жаман
Жақсыменен жаманның жаны бірдей.
Жақсы арына құл, жаман малына құл.
Ілмектер: жақсы, жаман, ар
Екі жақсы қосылса, айрылысуға қиыспайды,
Ілмектер: жақсы, жаман
Екі жаман қосылса, кең дүниеге сиыспайды.
Арық малды асырасаң аузы-мұрның май болар,
Ілмектер: жаман
Жаман адамды асырасаң аузы-мұрның қан болар.
Арғымаққа оқ тисе, мәстектей туламас.
Ілмектер: сыпайы
Сыпайыға оқ тисе, жамандардай жыламас.
Екі жаман ауыл болмас,
Ілмектер: жаман, ауыл
Ауыл болса қауым болмас.
Айыратын жаман бар, қосатын жаран бар.
Ілмектер: жаман
Адамға қылсаң жақсылық,
Ілмектер: жақсылық, жамандық
Жақсылық білмес кей заңғар.
Жақсылыққа жамандық жасайтын,
Дүниеде бейиман көп жандар.
Адам туа жаман болмайды,
Ілмектер: жаман
Жүре жаман болады.
Ай - ортақ, күн - ортақ, жақсы - ортақ.
Ілмектер: жақсы, ортақ
Ақ сауыттың жағасы бар, жеңі жоқ,
Ілмектер: жақсы, мінез-құлық
Шын жақсының ашуы бар, кегі жоқ.
Адам мен адам арасы, аспан мен жердей.
Ілмектер: адам
Айтқызған - жамандықтың белгісі,
Ілмектер: жаман
Қамшылатқан - шабандықтың белгісі.
Жаманға сырыңды айтсаң
Ілмектер: жаман, сыр
Жарға жығады.
- Стив Джобс
- Леонардо да Винчи
- Нарша Булгакбаев
- Азамат Төре
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі