Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Жаманның ақылы
Ілмектер: жаман, ақыл
Түс ауған соң кіреді.
Жаман ашса көрмес,
Ілмектер: жаман
Айтса білмес.
Жаман жігіт той бұзады,
Ілмектер: жаман
Жаман әйел үй бұзады.
Тегі жаман тойда тонын сұрар.
Ілмектер: жаман
Жаманға сырыңды айтпа,
Ілмектер: жаман, сыр
Сырыңды айтсаң да, шыныңды айтпа.
Шығысы жаман қамысты
Ілмектер: жаман
Су ішінен өрт шалар.
Бейілі жаман адамды
Түйе үстінен ит қабар.
Жанбаса — отын жаман,
Ілмектер: жаман
Жаға алмаса — қатын жаман.
Қараспаса — жақын жаман,
Жау алмаса — батыр жаман.
Өкпеден соққан жел жаман,
Ілмектер: жаман
Елінен безген ер жаман.
Елге сыймас кер жаман,
Егінсіз болса жер жаман.
Жаман қатын байына
Ілмектер: жақсы, жаман
Жалғыз атын сойғызар.
Жақсы қатын жолдасын
Жоқтан құрап тойғызар.
Жаманның айтқаны келмейді,
Ілмектер: жаман
Сандырақтағаны келеді.
Қас жаман
Ілмектер: жаман
Қасындағысын қарақтайды.
Жаманның үсті су болса,
Ілмектер: жаман, мал
Кеппестей көрер;
Жаман адамға мал бітсе,
Кетпестей көрер.
Жаман өкпелеймін деп
Ілмектер: жаман, өкпелеу
Сыбағасынан құр қалады.
Арыстан асқынса — айға шабар,
Ілмектер: ақымақ, мінез-құлық
Ақымақ асқынса — анасын сабар.
Жаман адам өзі бола алмайды,
Ілмектер: жаман, көре алмаушылық
Болғанды көре алмайды.
Жаманның аттан құлағаны да жаман.
Ілмектер: жаман
Қайта жауған қар жаман,
Ілмектер: жаман, жау
Қайта шапқан жау жаман.
Жаманның ойыны жаман
Ілмектер: жаман
Шошқаның мойыны жаман.
Тақыр жерге су төксең,
Ілмектер: жаман, сыр
Жүруге тайғақ болар.
Жаманға сырыңды айтсаң,
Тар жерде айғақ болар.
Үндемес ауызда пәле бар,
Ілмектер: үндемес, мінез-құлық
Екі ұртында шала бар.
Бейілі жаман кісіден көшеді,
Ілмектер: жаман, мінез-құлық
Өз асын өзі жасырып ішеді.
Жаман өзен өткел бермес,
Ілмектер: жаман
Жаман кісі көпке ермес.
Күтімі жаман ағаштың
Ілмектер: жаман
Бітімі жаман.
Жапа шегіп, жай жату
Ілмектер: жаман, мінез-құлық
Жасықтықтың белгісі,
Ерте жатып, кеш тұру
Пасықтықтың белгісі.
Шөлдің қамысы болмайды.
Ілмектер: жаман, намыс
Жаманның намысы болмайды.
Жаманға ошақтың үш бұты,
Ілмектер: жаман
Үш айлық жол.
Құс жаманы саңғығыш,
Ілмектер: адам, жаман
Адам жаманы қаңғығыш.
Балуанның жаманы,
Ілмектер: жаман
Жығылған соң қалтырар,
Күзетшінің жаманы
Алдырған соң талтаяр.
Дәніккеннен құныққан жаман.
Ілмектер: жаман
Малыңның жоқтығын ағайының білдіреді,
Ілмектер: ағайын, туыс
Қадіріңнің жоқтығын қатының білдіреді.
- Стив Джобс
- Леонардо да Винчи
- Нарша Булгакбаев
- Азамат Төре
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі