Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Аз бергенді көп көріп,
Ілмектер: аз, көп, қарындас
Көп бергенді көргенмін.
Қарындасты қас көріп,
Топ көргенді көргенмін.
Аз асын аяған
Ілмектер: аз, көп, ас, тамақ
Көп астан құр қалар.
Ажалы жеткен тышқан
Ілмектер: ажал, өлім, мысық, тышқан
Мысықтың үстіне секіреді.
Ажалы жеткен тышқан
Ілмектер: ажал, ерін, мысық, тышқан
Мысықтың ернін тартып жатады.
Ажалсыз ерге өлім жоқ.
Ілмектер: ажал, ер, өлім
Ажалсыз балық құрғақ жерде де өлмейді.
Ілмектер: ажал, балық, өлім
Ажалсыз аштан өлмес.
Ілмектер: ажал, аштық, өлім
«Ажалсыз адам өлмес» деп,
Ілмектер: ажал, жылан, өлім
Жыланды құйрығынан ұстама.
Ажалдан ешкім қашып құтыла алмайды.
Ілмектер: ажал
Ажалдан аман қалатын адам жоқ.
Ілмектер: ажал, адам
Ажал жетсе, ай да өледі,
Ілмектер: ажал, күн, ай
Күні туса, күн де өледі.
Еңбекқор
Ілмектер: еңбек, еңбекқор, еріншек, ұйқы
Ұйқыдан ширап тұрады.
Ерiншек
Ұйқыдан қирап тұрады.
Тазалық – денсаулық негізі,
Ілмектер: тазалық, денсаулық, байлық
Денсаулық – байлық негізі.
Қотыр қолдан жұғады,
Ілмектер: қотыр, тақия, таз, денсаулық
Таз тақиядан жұғады.
Тыста ұзақ жүргенің –
Ілмектер: өмір, денсаулық
Ұзақ өмір сүргенің.
Емнің алды – еңбек.
Ілмектер: ем, денсаулық, еңбек
Баланың жақсысы сүйініш,
Ілмектер: бала
Жаманы – күйініш.
Дүниеде бал тәтті,
Ілмектер: дүнте, бала, бал
Бала балдан да тәтті.
Адамды заманы билейді.
Ілмектер: адам, заман
Туған жердiң
Ілмектер: туған жер, отан, топырақ, түйе, дәрі
Түйе жейтiн жапырағы да дәрi.
Түйе аунайтын
Топырағы да дәрi.
Ұлтарақтай болса да
Ілмектер: жер, отан, ел
Ата қоныс жер қымбат.
Ат төбелiндей болса да
Туып-өскен ел қымбат.
Отан елдiң анасы,
Ілмектер: отан, ер, ана
Ел ердiң анасы.
Кемеңгердiң артынан көп ередi.
Ілмектер: кемеңгер, халық
Көптiң мүлкiн көргенсiз алар.
Ілмектер: көргенсіз, халық
Көзсiз күнелтсең де,
Ілмектер: көз, халық
Көпсiз күнелте алмайсың.
Көктi тiреуге болмайды,
Ілмектер: халық, көк
Көптi мiнеуге болмайды.
Көштен бөлiнсең де,
Ілмектер: көш, халық
Көптен бөлiнбе.
Көптiң құрығы ұзын.
Ілмектер: құрық, халық
Аздың атасы бiр,
Ілмектер: ата, бата
Көптiң батасы бiр.
Өзiм бiлем деген жiгiттiң,
Ілмектер: білу, жігіт
Басына ойран салғаны.
Көп бiледi деген жiгiттiң,
Басына қорған салғаны.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі