Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Бетіме беті тиген туғаныма парқым жоқ.
Ілмектер: туыс, қырғыз мақалы
Асыққан қыз ерге жетпес,
Ілмектер: асығу, ер, қыз
Ерге жетсе, етек-жеңі жерге жетпес.
Берерге бесінде – қымыз,
Ілмектер: қымыз, саумал
Бермеске сәскеде – саумал.
Етекті кессең – жең болмайды.
Ілмектер: етек, дұшпан
Ежелгі дұшпан – ел болмайды.
Әркім өзін батырмын деп ойлайды.
Ілмектер: батыр
Адаспаймын деген жігітті қараңғы түн адастырады.
Ілмектер: адасу, жігіт, түн, қараңғы
Жаман өзін білмейді,
Ілмектер: жаман, жақсы, қырғыз мақалы
Жақсыны көзге ілмейді.
Ілім басқа жұғады,
Ілмектер: ілім, білім, тас, қырғыз мақалы
Қына тасқа шығады.
Ауру қыз сау қыздың бетін тырнайды.
Ілмектер: ауру, қыз, қырғыз мақалы
Сынбасты ұста жасайды.
Ілмектер: ұста, қырғыз мақалы
Артымды бөрі жесе де, көзім көрмесін.
Ілмектер: бөрі, көз, қырғыз мақалы
Ескі дос естен кетпейді,
Ілмектер: дос, ескі, жаңа
Жаңа дос қадіріңе жетпейді.
Ескі дос естен кетпейді,
Ілмектер: дос, ескі, жаңа
Жаңа дос қадіріңе жетпейді.
Бұқа жоқта баспақ – би.
Ілмектер: бұқа, би
Ет – пышақтынікі.
Ілмектер: ет, пышақ, қырғыз мақалы
Бие құлынын тепсе де, мерт қылмайды.
Ілмектер: бие, құлын
Абыройыңды жасыңнан сақта.
Ілмектер: абырой
Жасқа – қызмет,
Ілмектер: жастық шақ, қарттық, қызмет, құрмет
Қартқа – құрмет.
Жақсы ой – жарым ырыс.
Ілмектер: жақсы, ой, ырыс
Асыңды бермесең берме,
Ілмектер: ас, тас
Бірақ тасыңмен перме
Ер туған ел өлмейді.
Ілмектер: ер, ел
Жаман нағашысын да танымайды.
Ілмектер: жаман, нағашы, туыс
Арықпын деп ауызды ырсита беруге бола ма?
Ілмектер: арық, адам
Ғалым болмақ оңай,
Ілмектер: ғалым, адам
Адам болу қиын.
Жаманның досы көп,
Ілмектер: жаман, дос, пайда
Жанына пайдасы жоқ.
Жасыңда қылжақ болсаң,
Ілмектер: жастық, қарттық, мылжың
Қартайғанды мылжың боларсың.
Бұлақ өзін көлмін дер.
Ілмектер: бұлақ, көл
Дұшпанды дос тұтпа,
Ілмектер: дұшпан, дос
Дұшпандығын жасайды.
Күндік өмірің болса,
Ілмектер: өмір, қырғыз мақалы
Жарты күн жорға мін.
Тамақты жамандаған - қарынның тоқтығы,
Ілмектер: туыс, тамақ, жамандау
Туысты жамандаған - ақылдың жоқтығы.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі