Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Бос нәрсеге ие жоқ.
Ілмектер: бос, ие
Лақта жілік жоқ,
Ілмектер: лақ, бала
Балада білек жоқ.
Бойдақтың бешпетіне де елу кез сөз емес.
Ілмектер: бойдақ
Адамда да ала-құлалық болады.
Ілмектер: адам
Билей білмейтін кемпір,
Ілмектер: би, кемпір
Бұрылуға жер тар дейді.
Ағаш екпей жеміс бермес,
Ілмектер: ағаш, жеміс, іс, жеңіс
Іс бітпей жеңіс келмес.
Адам тәнінің сұлулығы саулығында.
Ілмектер: тән, денсаулық, сұлулық
Бидай арқасында қарамық та су ішеді.
Ілмектер: бидай, су
Арқасыз ат қыр аса алмайды,
Ілмектер: ер, ат
Арқасыз ер бір баса алмайды.
Епті сөзімен тәтті дастарқаннан дәм татады.
Ілмектер: ептілік, сөз, дастархан
Бес саусақ бірдей емес.
Ілмектер: саусақ
Аңшы тұтудың қанша амалын білсе,
Ілмектер: аңшы, аю, амал
Аю құтылудың сонша айласын жасайды.
Құдықтағы су да құлға жоқ.
Ілмектер: су, құдық, құл
Айқай шықса – қиналады.
Ілмектер: айқай, қиналу
Аттан шықса – жиналады.
Баланың ісі сеп болмайды,
Ілмектер: бала, іс, ешкі, мүйіз
Ешкінің мүйізі сап болмайды.
Тіл байлығыңды –
Ілмектер: тіл, тіс
Тіс те шеше алмайды.
Бақытсыз бейбақ құдыққа құласа,
Ілмектер: бақытсыз, құдық
Үстінен құм жауар.
Тәтті сөзге алданған
Ілмектер: сөз, алдану, жұмыс
Жақсы жұмысын ақсатар.
Диірменді тиянақты жерге орнатпаса,
Ілмектер: диірмен, жар
Тұтқиылдан жар пайда болады.
Көкке қарап түкірме, көзіңе түсер көбігі.
Ілмектер: көк, көз
Суды көрмей етігіңді шешпе.
Ілмектер: су, етік
Алыптармен алыспа,
Ілмектер: алып, бек, талас
Бектерменен таласпа.
Күйеуге асыққан әйел байға жарымас,
Ілмектер: күйеу, асығу, әйел, үй
Күйгелек еркек үйге жарымас.
Күз әуені жаздан белгілі.
Ілмектер: күз, жаз, әуен
Бір түлкінің терісін екі рет сыдырмайды.
Ілмектер: түлкі, тері
Өгіздің аяғы болғанша,
Ілмектер: өгіз, бұзау, бас, аяқ
Бұзаудың басы бол.
Жауыңның семіз етінің сорпасынан,
Ілмектер: жау, туыс
Жақыныңның тортасы артық.
Туысың дегенде суық қарап еді,
Ілмектер: туыс, қайын ата
Қайын атаң дегенде құрақ ұшты.
Күлді үргеннен, шоқты үрген жақсы.
Ілмектер: күл, шоқ
Түйенің өзі үлкен болса да,
Ілмектер: түйе, құмалақ, үлкен
Құмалағы үлкен емес.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі