Кенесары — материалдар жинағы

Хан Кененің өлімі қалай болды?

23.03.2025

“Кенесары хан Қарақұмнан қозғалып, Іле өзенінен өтіп, Шу бойындағы Жиренайғыр, Күрті, Ырғайты, Ұзынағаш, Қарғалы жерлеріне көшіп келеді. Осыдан кейін ол қара қырғыздың бас адамдары...

Толық оқу

Ботантай батыр

27.06.2024

Ботантай батыр туралы әңгіме. Қоңырқұлжаның ауылы Бұғылыға Кенесары келеді. Қоңыр Кенесарымен қанша қырғиқабақ болса да, сыр білдірмей меймандостық көрсетіп қабылдайды, төрден орын...

Толық оқу

Панаш батыр

27.06.2024

Панаш батыр туралы әңгіме. — Өтекең деген кісінің бейіті құлап жатыр да, ол бой көрсетіп тұрған төбенің басындағы бейіт сол Панаш батырдың зираты.

Толық оқу

Жоламан батыр

27.06.2024

Жоламан батыр туралы әңгіме. Кенесары қырғызды шауып келе жатқанда, Жоламан батырдың жолдан бес биесі қосылып бірге келеді. Тоқсан жастағы Жоламан: «Өзім бармай, биемді Кенесары бе...

Толық оқу

Ысты Бұғыбай

27.06.2024

Ысты Бұғыбай туралы әңгіме. Кенесары 1840 жылдары Ұлытауда патшаның отаршылдығына қарсы жасақ жинағанда, Шу өңіріндегі Ботаборым өзенінің бойын мекендеген ысты руындағы Бөлтірік би...

Толық оқу

Сұлтан Сыдық төренің тарихы

27.06.2024

Сұлтан Сыдық төренің тарихы туралы әңгіме. Абылай қазақ ханы тарихта белгілі Абылай, үш жүздің баласының басын қосып, өз алдына ел-жұрт болмақ пікірінде қазақ ар-намысын жыртып, ақ...

Толық оқу

Сыздық төре туралы

26.06.2024

Сыздық төре туралы әңгіме. Қасымханның баласы, Кенесарының інісі Сыздық төрені хан сайлайтын болғанда, Кіші жүзден Әлдебек би келмей, соны тосқан екен. Әлдебек келсе, бір аяғы ақса...

Толық оқу

Бала бақсы

21.06.2024

Бала бақсы туралы әңгіме, Кенесары әм Наурызбай қырғызға қолға түсіп қалған соң Ағыбай Сарыарқаға Қарқаралы уезіне қарай көшті. Мұны Бөлтірік естіп, бес жүздей кісімен қуды: «Ағыба...

Толық оқу

Көтібар батырдың асы

10.01.2024

Көтібар батырдың асы туралы әңгіме. Кенесары туралы әңгіме. Көтібар батыр өлерінде балаларына өсиет айтып: «Менің асыма үш жүзді түгел шақыр, кімнің аты бәйгеден келсе, аттың бас б...

Толық оқу

Кенесары — Наурызбай соғысы туралы

19.12.2023

Абылайдан отыз бала туған. Соның ішінде ерлігімен асып туған, дұшпанының көңілін басып туған Қасым, Қасымнан Кенесары, Есенгелді, Саржан, Наурызбай атты батыр ұлдар туды. Кенесары ...

Толық оқу

Кенесары — Наурызбай хақындағы аңыздар

19.12.2023

Ең алғаш қазақ халқы орысқа қарап, дуан аузы ашылғанда, Шоң би аға сұлтан дуанбасы болған. Шоң би өлген соң, Шорман аға сұлтан болып сайланып шығысымен үйіне барып өлген. Шорманның...

Толық оқу

Кенесары мен Наурызбайдың қырғыз қолына түсуі

19.12.2023

Кененің әскері Алатаудың асуында бөгеліп қалжырайды, аттары да тұралайды. Тынығу үшін қос тігіп аялдайды. Ағыбай мен Наурызбай Кенеге келіп: «Енді соғысты тоқтатып, қайтайық», — де...

Толық оқу

Кенесары, Наурызбай туралы

18.12.2023

Кенесары Арқада хан болып тұрған Көкшетау деген жерде қалың Арғын руының қуандық, сүйіндік деген руының ішінде бұл рулар Атбасар Қара-өткел деген жерін мекендеген. Бұл рулардың бәр...

Толық оқу

Кенесары әм Наурызбай Қасым ұлдары

18.12.2023

Қасымның үлкен қатынынан — Есенгелді, Саржан әм Кенесары, тоқалынан — Наурызбай, қарындасы Қарашаш, үйсіннен шабыншылықтан келген әйелінен — Бопи. Ағыбайдың әкесі Олжабай онымен бі...

Толық оқу

Кенесарының жеңілу себебі

18.12.2023

...Қырғыз бен қазақтың арасында келіссөз жүргізіп, бітім жасап қайтуға Бөгенбай қарт қырғызға барады.

Толық оқу

Кенесарының қырғызға елші жіберуі

18.12.2023

Ел жайлаудан түсіп, Шудың бойында торыған кез екен, бір күні ертең ерте ақ қырқаға толған ақ үй қонып қалыпты. Сүйтсе, ол Кене ханның ауылы екен.

Толық оқу

Кенесарының қырғыздармен соғысуы

18.12.2023

Ел ішіндегі байлардан, зұлымдардан патшаның адамдарынан қорлық көрген адамдар жан-жақтан тағы да ағылып Кене ханның қолына келіп жатты. Олар Кенеден рұқсат алды. Кене қорлық, зомбы...

Толық оқу

Кенесарының қырғызға ақырғы аттанғаны

14.12.2023

Маған айтушылар Шыңбай Мыңбайұлы әм Бектемір молла анық білмейді, иә Атбасар, иә Ақмола, Адыр қаласы салып жатқанда, — салғызбаймыз! — деп Кенесары үш рет шауып, үйлерін бұзып, ақы...

Толық оқу

Кенесарыны өлімнен айырып қалған екен

14.12.2023

Кенесарының бір әйелі орыс патшасының қолына түсіп кетіпті. Сонан кейін Кенесары Атбасар қаласын шауып, екі жүз орысты ұстап алып, қаланың алғашқы салған орнын жоқ қылып, өртеп жіб...

Толық оқу

Кенесарының рақымсыздығы мен кеңшілдігі

14.12.2023

Кенесары туралы әңгіме. Кенесарының рақымсыздығы да өлшеусіз, кекшілдігі де өлшеусіз дейді.

Толық оқу

Кенесары мен Отыншы

14.12.2023

Біздің жақта «дос болсаң, тама Танашпен дос бол» деген мақал болды. Бұл мақалды қайдан шыққан екен деп тексергенімде, уақиға былай болған екен.

Толық оқу

Кенесарының дулатқа келуі

12.12.2023

Кенесары, Наурызбай заманында жаннан асқан ер болды. «Қазақты орысқа бермеймін» деп Сарыарқада соғыс салды. Ақмоланы, Ақтауды, Адырлы қалаларын алып, салдаттарды қойдай қырды. Біра...

Толық оқу

Кенесарының қалмақтан жаралғаны

11.12.2023

Абылай қалмақтың ханы Уса-Зерең дегенді шабады, Абылайдың қолы ханның екі қызын алып кетеді. Сонда қыздардың шешесі артынан қуып жетіп Абылайға былай дейді: «Сіздің қолыңыздың ішін...

Толық оқу

Кенесары (ІІ нұсқа)

11.12.2023

Кенесарыға сүйіндік елі «еремін» деп, ермегенсін, Кенесарыға біреу айтыпты: «сенімен бірге аууды Поштай ұнатпайды» дегенсін, Кенесары Поштайға айтыпты:

Толық оқу