Жасанды интеллекттің қоғамға әсері

     Қазіргі заманда технологияның дамуы адам өмірін айтарлықтай өзгертуде. Сол өзгерістердің ең маңызды бағыттарының бірі — жасанды интеллект. Жасанды интеллект (ЖИ) — компьютерлер мен бағдарламалардың адам сияқты ойлау, үйрену және шешім қабылдау қабілетін модельдейтін технология. Бүгінде бұл технология медицина, білім беру, экономика және өндіріс сияқты көптеген салаларда кеңінен қолданылып келеді. Жасанды интеллект ғылым ретінде 1956 жылы АҚШ-та өткен Dartmouth Conference конференциясынан бастау алады. Дәл осы жиында америкалық ғалым John McCarthy «жасанды интеллект» терминін алғаш рет ғылыми айналымға енгізді. Қазақстанда бұл сала соңғы жылдары қарқынды дамып келеді. Әсіресе 2018–2020 жылдардан бастап цифрлық технологияларға ерекше көңіл бөлінді. Бұл үдеріске Astana Hub халықаралық IT-технопаркі мен Digital Kazakhstan мемлекеттік бағдарламасының іске қосылуы үлкен ықпал етті.

      Дегенмен жасанды интеллекттің жағымды тұстарымен қатар, белгілі бір тәуекелдері де бар. Мысалы, өндірістегі автоматтандыру кейбір мамандықтардың қысқаруына әкелуі мүмкін. Сонымен қатар жеке деректердің қауіпсіздігі, ақпараттық бақылау және технологияға шамадан тыс тәуелділік сияқты мәселелер де жиі талқыланып келеді.

     Сарапшылардың мәліметінше, Қазақстан Орталық Азия мен Еуразиялық экономикалық одақ елдері арасында жасанды интеллект технологияларын енгізу және пайдалану деңгейі бойынша алдыңғы қатарда тұр. 2025 жылы қазақстандық мектеп оқушылары International Olympiad in Artificial Intelligence олимпиадасында үш алтын медаль жеңіп алып, әлемдік рейтингте жоғары нәтиже көрсетті.

     Зерттеулер Қазақстанда жасанды интеллектті қолдануда белгілі бір әлеуметтік ерекшеліктер бар екенін көрсетеді. Мысалы, әйелдер цифрлық сервистерді ерлерге қарағанда жиірек пайдаланады. Сондай-ақ жоғары білімі бар жастардың жасанды интеллект құралдарын қолдану көрсеткіші орта білімді азаматтарға қарағанда әлдеқайда жоғары. Жалпы алғанда, жасанды интеллект — қоғам дамуына үлкен ықпал ететін технология. Егер жастар оны білім алу, инновация жасау және жаңа мүмкіндіктерді игеру үшін дұрыс қолданса, бұл технология елдің ғылыми-технологиялық дамуына үлкен серпін береді.

“Journiverse” білім беру орталығының оқушысы: Тұрғынбекқызы Зарина

---