Бүгінгі әлем бізден үнемі жылдам болуды, үлкен жетістіктерге жетуді және уақытты тек пайдалы істерге жұмсауды талап етеді. Әлеуметтік желіні ашқан сайын бәрі табысты, бәрі саяхаттап жүрген немесе жаңа кәсіп бастап жатқандай әсер қалдырады. Осындай жаһандық мақсаттардың соңынан жүгіріп жүріп, біз байқаусызда іштей шаршап, эмоционалдық тұрғыда таусылып жатамыз. Бірақ соңғы уақытта қоғамда өте қызықты әлеуметтік үрдіс пайда болды. Адамдар үлкен амбициялардан сәл тынығып, күнделікті өмірдегі кішкентай, қарапайым істерге көше бастады. Бірі бөлмесіне кішкентай суккулент гүлін сатып алып, оған су құюды әдетке айналдырса, екіншісі кешкісін телефонды өшіріп, хош иісті шам жағып қоюды ұнатады. Тағы бірі әдемі блокнот алып, ішіне стикерлер жапсырып, күнделік жүргізуге уақыт бөледі. Психологтар мен әлеуметтанушылар мұны микро-хоббилер деп атайды, ал заманауи адамдардың бақытты дәл осы жерден іздеуінің өзіндік терең себептері бар.
Әлеуметтік зерттеулерге сүйенсек, қазіргі жастар мен орта буын өкілдерінің арасында «кәсіби күйзеліс» деңгейі тарихтағы ең жоғары көрсеткішке жеткен. Халықаралық статистикалық сауалнамалардың нәтижесі көрсеткендей, ірі қала тұрғындарының 70 пайыздан астамы үнемі созылмалы шаршау мен мазасыздықтан зардап шегеді. Дәл осы әлеуметтік фактор микро-хобби трендінің негізгі қозғаушы күшіне айналды. Мұндай кішкентай ермектер адамға тез арада нәтиже көруге және миды тыныштандыруға мүмкіндік береді. Мансапты өсіру, үй сатып алу немесе шет тілін меңгеру сияқты үлкен мақсаттардың нәтижесі айлар, тіпті жылдар бойы күттіреді, сондықтан миымыз ұзақ күтуден шаршайды. Ал кішкентай хоббилердің нәтижесі дәл қазір көрінеді.
Шам жаққанда бөлме бірден жайлы болып шыға келеді, күнделікке бүгінгі ойды жазғанда көңіл-күй жеңілдейді, ал гүлге су құйғанда оның жаңа бүршік жарғаны байқалады. Бұл біздің санамызға қауіпсіздік пен сәттілік сезімін сыйлап, тез арада қуаныш гормондарын бөледі.
Сонымен қатар, бұл үрдіс қазіргі таңдағы шектен тыс ақпарат тасқыны мен геосаяси стрестен қорғанудың бірегей жолына айналды. Әлемдегі саяси тұрақсыздық, экономикалық дағдарыстар мен күнделікті мазасыз жаңалықтар тасқыны адамдардың психологиялық жағдайына тікелей әсер етеді. Әлеуметтанушылардың айтуынша, адамдар жаһандық саяси процестерді немесе экономикалық құбылыстарды өздігінен өзгерте алмайтынын түсінгенде, олар өздерінің жеке кеңістігін бақылауға тырысады. Дәл осы сәтте «микро-кеңістікті ретке келтіру» феномені іске қосылады. Өз бөлмеңдегі үстелдің үстінде кішкентай мозайка құрастыру немесе күнделік парақтарын безендіру толықтай адамның өз бақылауында болады. Бұл жағдай адамға тұрақтылық пен қауіпсіздік сезімін сыйлап, ішкі мазасыздықты азайтады. Күніміздің басым бөлігі экранға қараумен өтетіндіктен, миымыз цифрлық дүниеден шаршап, қолмен ұстауға болатын шынайы нәрселерді қалайды. Топырақпен жұмыс істеу, қағазға қаламмен жазу немесе шамның жалынына қарау бізді осы сәтпен және шынайы өмірмен байланыстыратын медитация іспетті.
Үлкен жетістік қуып, материалдық құндылықтарды бірінші орынға қоятын капиталистік қоғам мұндай кішкентай хоббилерді уақытты босқа кетіру немесе еріккеннің ермегі деп бағалауы мүмкін.
Алайда бұл амбициядан бас тарту немесе жалқаулық емес, бұл қазіргі заман адамының психологиялық гигиенасы. Статистика көрсеткендей, күніне кемінде 15-20 минутын осындай шығармашылық немесе медитативті істерге бөлетін адамдардың жұмысқа қабілеттілігі мен эмоционалдық тұрақтылығы басқаларға қарағанда 40 пайызға жоғары болады. Адам үнемі жоғары өнімділік танытып, үздіксіз жұмыс істей алмайды, сондықтан кейде тоқтап, тынығу қажет.
Микро-хоббилер үлкен қаржы немесе көп уақыт шығындамай-ақ, күнделікті өмірдің күйбеңінен қашып тығылатын жайлы арал сыйлайды. Бақыт деген міндетті түрде әлемді бағындыру немесе саяси-әлеуметтік аренада үнемі көшбасшы болу емес екенін түсінген қазіргі қоғам оның кішкентай бөлшектерден құралатынын ұғына бастады. Егер шаршау сезілсе, өзіңізге үлкен талаптар қоюды қоя тұрып, жай ғана хош істі шам жағып, тыныштықтан ләззат алудың маңызы зор.

- Бенедикт Спиноза
- Ясунари Кавабата
- Мұстафа Шоқай
- Абай Құнанбайұлы
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі