Таразы ақын

Аралда жолықтым бір аушы қартқа,
Теңіздің жағасында, күн шуақта,
Отырып судыраған құм үстінде,
Айдын да аласұрмас тыныш уақта.
Осынау әңгімені шертіп еді:
«Ол кезде іске аспаған ер тілегі,
Балықшы бабаларда болмады ерік,
Тек мына теңіз ғана еркін еді.
Тулаймын, бұлқынамын десе мейлі,
Тар еді мұның-дағы кеше бейілі.
Мысалы толқындай-ақ адам өмірі
Ұрпақты ұрпақ жалғап еселейді.
Арғы атам балықшы екен аты кеткен,
Тағдыры сол өнерін артық еткен.
Атақты талайлармен дос болыпты,
Достығын жырдай қылып айтып өткен.
Әйгілі, әнші, жыршы, ақындардан
Жан емес жанаса алмай ғапыл қалған.
Бірі екен сол досының Таразы ақын —
Бұл күнде өзі түгіл, аты да арман.
Шіркін-ай, соларда да болмай ерік,
Тағдыры қуған жаққа аунай беріп,
Аралдан мына біздің бір-ақ шыққан,
Жүріпті қасында атам қалмай еріп.
Басында сонау түкпір Қосаралдың,
Болыпты жазда тіккен қосы олардың.
Ол кезде өз әкемнің бала күні
Демейтін ер жетермін, ау салармын.
Қасында қарындасы о да сәби,
Жоқ-жетім, қай бір онда тамаша күй,
Өсіпті көз алдында Таразының,
Ішінде қамыс шатыр — оңаша үй.
Кез ғой ол «оразаға көшкен ермек»,
Ақынның кәсібі не істеген — деп,
Сұраса, атам жұртқа айтады екен
Қолынан қарындашы түспеген, - деп.
Мейірімді, аппақ көңіл жан болыпты,
Сүймеген қиянатты әм зорлықты.
Қақ жарған қара қылды әділ екен,
Таразы деген атты ел қойыпты.
Жүріпті кеудесінде толып арман,
Артында аяулысы — елі қалған.
Солар да сабаз-ақ қой со бір күнде
Халықтың қасіретін бөліп алған.
Әлгінде ақынмын деп сен айтқасын,
Әшейін бір әңгіме болып қалсын
Деген ғой, әдеттерің ескі адамнан
Әңгіме дәмететін жолыққасын!»
Білімді әм кемеңгер парасатты,
Дәл сондай ақын болған Таразы атты!
Деді шал, «Менде куә» дегендей-ақ,
Аралға күн еңкейіп бара жатты...

---