Бұлбұл мен бұлақ

(баллада)
I
Таң атып, нұрлары
Сүйгенде қырларды,
Бұлақты, гүлдерді,
Қалғыған орманды.
Бұлбұл құс оянып,
Қанатын қағына,
Құлшынды қаранып,
Қара орман жағына.
Ол жақын сырласы
Бұлақты сағынып,
Аңсаған таң құсын
Бұлақ та сарылып.
Ғажайып түрлері
Бұл екі ғашықтың,
Махаббат өрледі
Отындай жастықтың.
Балқытты бұларды,
Тап-таза махаббат.
Махаббат алдында,
Бас ию болды шарт.
Күнде ерте бұлбұл құс
Бұлақта жуынды,
Жанына жалғап күш
Серпіле сүйінді.
Таң құсы жуынған
Сап күміс тамшылар,
Бейне нұр құйылған,
Қызықпай кім шыдар?
Бір күні таң ата
Бұлбұл құс тағы да
Оянып үн қата,
Қанатын қағына, –
Келді сан сырласқан
Бұлаққа тағы осы,
Бірақ та мұң басқан
Тұр бұлақ жағасы...
Су сұлық басылған
Тебіренбей, сілкінбей
Тұр жартас басынан
Көк толқын секірмей.
Күмістей толқыны
Секілді қаралы;
Томсарып тұр түрі
Жүрегі жаралы.
Бұлбұл құс бұл не? – деп
Сұрады досынан,
Айтты су күбірлеп: –
Кеп-кеше осыдан
Өтті ел дұшпаны
Тығылып жар бойлап,
Менің сол шипалы
Суымды ол кетті улап.
Қан құмар арсыз жау
Аңдайын құтырған.
Қашса да қалмас сау,
Біздің жас батырдан.
Жау білед, бұл маңнан
Өтсе ерлер бұрылған,
Өлмей ме, уланған
Ішсе егер суымнан.
Ішсе егер суымнан,
Сол минут өлмей ме,
Дұшпандар сұғынған;
Сонда оған күлмей ме?
Айтшы, сен сырласым,
Не істейміз, ақылдым?
Қорғауға ел басын,
Қорғауға ел батырын?
Бұлбұл құс тұрды да
Ойланып бұл уақытта,
Сызылтып жырды да, –
Үн қатты бұлаққа:
– Қайғырма, көз нұрым
Бұрса ер ат басын,
Уланбас мен оның
Табайын айласын!

III
Келді бір ел ері,
Көк қару асынған;
Анты мен жүрегі
Құрыштай асылдан.
Егерде зор махаббат
Ел сүйген жүрегі,
Дұшпанды талқандап,
Жоқ қылу тілегі.
Ер жортып шаршаған,
Кез боп сан айқасу
Шөлдеді, болса оған;
Әттең тек тамшы су!
О л көріп бұлақты,
Асығып түсті аттан,
Тамағы құрғақсып,
Таңдайы көп қатқан.
Бассалып ішуге
Бұлаққа ұмтылды,
Бұлбұл сол кісіге
Сайрауға талпынды.
Сайрады ол жігіттің
Алдына қонып ал,
Бар сырын мән-жайын,
Өзінше баяндап.
Сайрады ол – үміттің,
Сүюдің жайын да;
Шын сүйген жүректің
Аңсаған шағын да.
Мақтады ол досына
Берілген көңілді,
Сүюдің ашына
Жеңгенін өлімді.
Сайрады шын достық
Шындықты құшқанын.
Көрдің бе, бұл құстың
Жырында күш барын?
Жігіт тек ұқпады,
Тілін таң құсының,
Жүрегі құшпады
Тәтті әнін досының
Шертсе де құс үні
Пернесін көңілдің,
Жігіт тек сезбеді
Жеткенін өлімнің.

IV
Жігіт тез кезенген
Өткізбей шақтарды.
Ерінін кезерген
Бұлаққа апарды.
Сонда құс жалма-жан
Қонды ер ерніне.
Жұтып су бір тамшы
Қалды тез өлді де.
Сүйгені бауырында
Соңғы рет жинап күш
Қанатын қағына
Жан берді бұлбұл құс.
Бұлақ тек долдана
Ұрды ағып тастарды,
Құс өлген орында
Қарайып тас қалды.
Бойда қан қозғала
Ғажапқа таң қалып,
Жас жігіт аз ғана
Тұрды үнсіз ойланып.
Сүйтті де бекінді,
Мінді атқа отырды.
Жолбарыс секілді,
Жауға тез ұмтылды.
Ол кетті кекті ойлап
Жігері жалындап, –
Бойына бітті айбат
Қайраты қабындап!
Ол ұлы, – жігерлі
Халықтың, – Отанның,
Жалынды жүрегі
Шын сүйген Отанның.
Ел сүйген көңілмен, –
Жатар ол боп қаза.
Сүйіскен бұлбұл мен
Бұлақтай тап-таза.

Июнь, 1942

---