Алматы толғауы – Нарқұлан Райханұлы

Бұл бетте «Алматы толғауы» атты Нарқұлан Райханұлы жазған өлеңнің мәтіні берілген. Өлең тексті, өлең жолдары және толық нұсқасы осы жерде жарияланған.

Шекер жырым Алматы шерлі өмірді сүйгіздің,
Тағдыр дейтін тақсырға басымды сан игіздің.
Құшағыңа сәбидей бастың кейде ынтығып,
Сүріндіріп тағымнан көкірегімді күйгіздің.

Тұлпар арман мініп ап шабыт
бердің шапқанда,
Маңдайымнан сипадың түспеші деп қақпанға.
Көркемдігің түйреген сағыныштың жебесі,
Пейілің мен көңілің ұқсаушы еді ақ қарға.

Сұлулық бар өзгеше жылулығың бар тағы,
Сенен бақыт іздеумен атты өмірдің әр таңы.
Түйілмесін қабағың, түңілмесін көңілім,
Алматы әйтеу, білмеймін мені өзіне тартады.

Сенде өткен әр күнім сырлы сондай сиқырлы,
Қасіретім көп тіптен қашыратын ұйқымды.
Ақша бұлттан аумаған қиялымды ап ұшқан,
Рухың биік Алматы құдіреттісің біртүрлі…

Ғажайыптың бәрі бар дуға толы түнгі аспан,
Жарықтарың жымыңдап
жұлдыздармен ымдасқан.
Қан көшеңде нөпір көп қарасы оның
көз жетпес,
Адам, көлік асығыс шуылдарға үн қосқан…

Өзгермеген өмірдің суретін дәл салған кім,
Даңғазасы көп орта дақпыртына алдандым.
Ит тірлікті көп сүрдім құладым
һәм жығылдым,
Тәкаппарлау Алматы тағдырыма таңғалдың.
Көрдей суық көңілдің ақ-қарасы дей берем,
Жар басына құласам, көрдің небір бейнемен,
Сүрінгенде шың-құздан тағдыр оғы дәл тиіп,
Өзіңді рас Алматы жек көремін кейде мен.

Кір ғаламның кірлеген жамамас ең жыртығын,
Алып шаһар қарбалас алмай-тұғын бір тыным.
Көңілімді көлеңке басқан сайын қайғы ішем,
Мұздатады жанымды кейде қатал құлқының…

Қызғын өмір бар сенде қызыл шеке тірлік күн,
Тіршіліктің қамы үшін
талай-талай у жұттым.
Жабықтырып жанымды еттің кейде ішқұса,
Жаңбырыңдай жанардан
көз жасымды сырғыттым.

Құлай жаздап кей күні қайта
тұрдым қош көңіл,
Зулап жатыр жаңа күн өтті солай ескі өмір.
Тасқа соққан маңдайым күрсінеді тым ауыр,
Көңілімді жұбатты құмға өскен сексеуіл.

Тағдырымнан із қалған паң қалада бөлекше үн,
Қайсарлыққа жол бастап
бейнесіндей белестің.
Онан ары асудан асырмасаң саған серт,
Талқандамай тағдырды сен Алматы емессің.

Сүрінбесем айтпас ем, Алматыны көрдім деп,
Құламасам айтпас ем, жығылмайтын
болдым деп.
Жараланған сәттерде кеудемді
ұлы кек кернеп,
Қаһарыңа жолықсам, тұратын-ды өлгім кеп.

Шөліркеген сәттерде
шөл қанбайтын Алматы,
Дау-дамайға нетүрлі толғанбайтын Алматы.
Адамдардың тағдырын ойланбайтын Алматы,
Таң мен кеште жүретін жол қалмайтын
Алматы!

О, Алматы киелі, тарихың бар сан ғасыр,
Адырнадан атылған мынау ғасыр қай ғасыр.
Еркесі едің табиғат сұлулықты сыйлаған,
Ағыл-тегіл төкші бір Алатаудай тауға сыр…

Ақсаңдаған тас көше көне көзден аумайсың,
Ұлылардан із қалған сен бақытты жандайсың.
Тірі тарих сыр бүккен сонау ескі жылдардан,
Алматының аспанын еркін кезіп самғайсың,

Құлазиды көңілім толқын шайған іргесін,
Жоғалтқандай күйдемін
адамдықтың жүлгесін.
Өтіріктің еңсесі сенде Алматы бүр жарып,
Ақ қанатты ақиқат отқа
өртеніп күймесін.

Жан-жарамды мүжіген қайрап
жатыр өткірлік,
Ережесі ғұмырдың оқтай түзу от тірлік.
Алаңсыз бір шат күнді аңсап-аңсап ақыры,
Сенде Алматы тауысар өмірімді боқ тірлік.
Күмән толы кеудемде күнәсы көп паң қала,
Күллі ғалам қарайды кейде рас таңдана.
Өмір-өлім арасы өтіп жатыр алмасып,
Біреу үшін бақ болған, біреу үшін сор қала!

Күмән толы кеудемде кінәсы көп нән қала,
Жарық таңға апарар сенде жатыр жол жаңа.
Сүрінейін, құлайын, мейлі сенде өлейін,
Қардай аппақ көңілмен сүйем сені мен ғана…

Беу, Алматы сұлусың құт-берекем киелім,
Алатауым айбыным әз басымды иемін.
Біреу үшін бақ бол сен, біреу үшін сор бол сен,
Алып шаһар Алматы мәңгі сені сүйемін,
Көк Тәңірге аманат қалсын сенде сүйегім!


Пікірлер (0)

Пікір қалдырыңыз

Жиі қойылатын сұрақтар

Алматы толғауы өлеңінің авторы кім?

Нарқұлан Райханұлы — осы өлеңнің авторы.

Алматы толғауы өлеңінің толық мәтінін қайдан оқуға болады?

Бұл бетте өлеңнің толық мәтінін және текст нұсқасын онлайн оқуға болады.

Алматы толғауы өлеңі не туралы?

Бұл өлеңде Нарқұлан Райханұлы өз ойы мен сезімін көркем түрде жеткізеді.

Алматы толғауы өлеңінен үзінді бар ма?

Бұл бетте өлеңнің толық мәтіні, шумақтары және өлең жолдары ұсынылған.

Осы автордың басқа өлеңдері