Дала, сенің ұлыңмын!

Туған дала,
Талайлардың от қанын,
Лапылдатты тентек күйің,
текті әнің.
Сөз сөйлесем –
Сенсің биік тұғырым!...
Сенсің менің абыройым,
Мақтаным!....

Тоймен емес,
ауыр оймен ақты күн,
ауыр ойсыз арман жолын тапты кім?
Дабыл қақсам –
сенсің асқақ ұраным!..
Сенсің менің қасіретім,
шаттығым!...

Даналық бар,
даралық бар затыңда
болатын тек батырларда,
ақында!
Өлең жазсам –
сенсің өмірбаяным!..
Сенсің менің фамилиям,
атым да!..

Туған дала,
көп үніңнің бірі едім,
өмірімнің,
көңілімнің нұры едің...
Өзің жайлы өлеңімді бірақ та
Әлі күнге оқи алмай жүр елім.

Тебірендім,
теңізімді сапырдым;
теңеу іздеп,
талай таңды атырдым.
Сезімімді сыйғызарлық сөз таппай
тек ішімнен тынып келе жатырмын.

Бейнетім бе,
басымдағы бағым ба,
сен дегенде –
жанымды орап жалынға,
бұлқынатын бостандыққа шыға алмай,
бір асау күш бар, әйтеуір, қанымда.

Басқа демей,
болсаң егер мен дейтін,
сырт айналып,
кете көрме сенбей тым!..
Бір-ақ түнде атылмай ма жанартау,
бір атылса жылдар бойы сөнбейтін!

* * *
Туған дала,
тыным алмас жастамын,
тер төгуден,
өртенуден қашпадым!..
Шаршағанда шалғыныңды жастанып,
шалқаласам,
Шаңырағым – Аспаның!

Анау алыс,
мынау жақын демеген,
ақынмын ғой,
көкірегімді өр өлең
кернегенде кең дүниеге дүбірлі
көз жіберсем,
Көкжиегің – Керегем!

Мезгілім аз меймандардан босаған!
Батысың – бір,
Шығысың - бір Босағам!
Сені маған жаным анам – табиғат
о бастан-ақ Отау қылып жасаған!

* * *
Табынатын тәңірім деп,
ием деп,
бірге тоңам,
отқа бірге күйем деп – ойлаушы едім...
Туған дала,
мен сені,
мен сені шын,
мен сені шын сүйем деп.

Ойлау менен сезінуді –
жұрт бірден
айырмайды-ау...
Айырмаппын түк мүлдем!
Сені,
сені...
шын сүюдің не екенін –
бір гүліңе ғашық болып,
ұқтым мен!..

* * *
Туған дала,
менде қазір жоқ сабыр,
енгендеймін дүниеге басқа бір,
Елжіреген жүрегімнің жылуы
өсірердей тасқа гүл!

Арманым ба?
Жан-жағымда құс аппақ!..
Ұстардаймын ұмтылмас-ақ үш аттап.
Жолықтырсам жауымды да бас салып
сүйер едім құшақтап...

Күйдей шалқып,
сүйреп тартып денемді,
бір қуаныш билеп ала жөнелді.
Естімеген сияқтымын жалғанда
зұлымдық бар дегенді.

Танысқа да,
алысқа да шет көрмей
сағынышым салып ұрып жеткендей.
Күмбез таулар көтеріліп орнынан
көкті тесіп кеткендей.

Жондарыңда,
жолдарымда алдағы
доиалауда қиялымның қаңбағы...
Байтақтанып бара жатсың біртүрлі
бұрынғыдан сен дағы...
Неге?
Неге?
Айта алмаймын ашып түк.
Жүруші еді қабағымды басып бұлт.
Шамырқанған шабыт шығар білкім бұл,
болар бәлкім ғашықтық?!.

* * *
Туған дала,
Менсіз талай қамалдар
алыныпты!..
Сенің арың –
Маған да ар.
Кешір мені,
Кеш келіппін өмірге!
Кеш туыппын!
Кеш қалмаппын!
Не амал бар?

Бұл күндерде
Келем әлі,
әлі саған көп келем,
әнім қанша,
күйім қанша шертпеген.
Өзің жаққа өлең болып ұшамын
шын қуанған,
шын қайғырған сәтте мен... –
Туған дала,
Тілеулес дос та көп-тін!
Қас та көп-тін!...
Танытпай асқақ екпін
Жуас тірлік жабысып жайдақ мініп,
Жиырма жеті дейтұғын жасқа кеппін!
Дейтін едім:
«Таң болып талай атам !
Сонда маған сүйсінбес қалай Отан?!»
Анамсың ғой,
Сен мені кешерсің-ау,
Кешер ме екен бірақ та Абай атам ?!
Дейтін едім және де:
«Нөсерлетем!..
Бас айналар биікке өсем, жетем!..»
Абай атам кешер-ау, жассың ғой деп,
Лермонтов құрдасым кешер ме екен?..
Туған дала,
Тыным алмас жастамын,
Тер төгуден,
өртенуден қашпадым!...
Шаршағанда шалғыныңды жастанып,
Шалқаласам,
Шаңырағым – Аспаным!
Анау алыс,
Мынау жақын демеген,
Ақынмын ғой,
Көкірегімді өр өлең
Кернегенде кең дүниеге дүбірлі
Көз жіберсем,
Көкжиегің – Керегем!
Маған теңеп,
Мұнша неге жыр етті –
Демегейсің...
Махаббаттың нұры өпті!
Мендік жүрек сүйер болса,
Жаңылмай
Сүйеді, тек сен деп соққан жүректі!
Өршелендің,
өгейсіп өмірге ендің!
көңілдендің,
Күлді де көгіңнен күн!
Қаһарыңмен жауынды қаймықтырып,
өзің сосын өзгеге донор болдың!
Донор болдың,
жібердің жалғап күшін
жатқан кезде тістелеп бармақты шын,
Сондықтан да,
сыйлысың сен бүгінде,
достарыңа туыстай ардақтысың!..
Күйшілікке келгенде – Құрманғазы,
әншілікке келгенде – Әміресің!
ақындыққа келгенде – Махамбетсің!
батылдыққа келгенде –Тоқтарысың!
балуандыққа келгенде – Қажымұқан!
батырлыққа келгенде – Бауыржансың!
болашаққа келгенде – мына бізсің! –
Туған дала,
достар түгіл,
қастар сын,
айта алмайтын,
құдіретті дастансың,
Бақытын бер, бір-ақ келер ақынның,
бір тарауың мына менен басталған,
биік санап өз аспанын,
өз айын,
басынғанның тартқызайын сазайын!
Жабырқасаң-
Жаның болып күйзеліп,
ашулансаң-
Жүйкең болып тозайын!
Туған дала,
әлдилеп ерен екпін,
бастан кештім ғажап жыл,
керемет күн..
Кеттің деме көбірек төңіректен,
сен-жарықсың,
мен-көзсіз көбелекпін!..
Бар арманым:
еңсесі биік өлең,
сапар шегер ұрпаққа сыйыменен.
Мен өлмеймін!
Өлсем де
саған деген
Махаббаттан осынау күйіп өлем!