Иоганн Вольфганг фон Гёте: ұялту, жаңбыр, шуақ, нақыл, афоризм туралы айтқаны

Жәнібек хан жолға шығар кезде Жиреншемен әрдайым: "Ананы қайтеміз, мынау қалай болады" деп ақылдасып алады екен. Содан соң Жиренше қалай мәслихат жасаса, тіл қатпай, оның дегенін істеуге өмір қылады екен. Бір күні хан асығыстау жолға шығайын деп қызметшілеріне: — Тез күймемді дайындаңдар, күймеге қып-қызыл күрең алты нар жегіңдер, — деп өмір беріпті. Қызметшілер жылдамдатып алты қызыл күрең нар жегіп, күймені тұп-тура хан шығатын есіктің алдына әкеп қойыпты. Содан соң хан: — Жиреншені шақырыңдар, меніменен бірге жүрсін, — дейді. Хан қызметшілерінің бірі жүгіре басып Жиреншеге жетіп келеді: — Ау, Жиренше, хан жолға дайындалып, сізге тез келсін, меніменен бірге жүрсін деп жатыр, — дейді. Сонда Жиренше: — Ханның жеккені не? — депті. — Жеккені қып-қызыл алты нар өзір түр. Жиренше айтыпты: — Қазір барамын, ханға сәлем айт, күн бұлт екен де, — деп. Содан шақырушы ханға: — Тақсыр, Жиреншені шақырдым, ханға сәлем айт, қазір барамын, күн бұлт екен деп айт деді, — дейді. Айтулы сөздің астарын түсіне қойған хан қызметшілеріне: — Алты нарды доғарып, күймеге алты тұлпар жегіңдер! — деп бұйырады. Тұлпарлар жегіліп әзір болған кезде Жиренше де келіпті. Сөйтіп хан екеуі жолға шығыпты. Жолда құбыладан қара бұлт көтеріліп жаңбыр құйыпты. Жер батпаққа айналыпты, соған қарамастан жануарлар сыдырта желіп отырыпты. Сонда Жиренше ханға қарап: — Жылқы малдың патшасы, түйе малдың қасқасы: түйе малының мынадай ми батпақта жүруі қиын, мен соны ойлап айтқан едім, — депті.

— Жиренше шешен

бұлт, жаңбыр

Әрбір намаздан кейінгі ішкі атмосфера, жаңбырдан кейінгі таза ауадай болса, иманы кәміл адамның болмысы дерлік, ғанибет қой. Жаңбыр жерге қалай нәр берсе, намаз адамға солай нәр бермек.

— Нарша Булгакбаев

намаз, атмосфера

Ұялту кезiнде айтылғанды түсiну үшiн басқаның саналы ақылы керек…

— Платон

Ұялту, сана

Ақырын жүріп, анық бас, Еңбегің кетпес далаға. Ұстаздық қылған жалықпас, Үйретуден балаға.

— Абай Құнанбайұлы

бала, еңбек

Күнәдан таза басым бар, Жиырма бірде жасым бар, Қасқалдақтай қаным бар, Бозторғайдай жаным бар. Алам десең, алыңдар. Қайрат деген атым бар, Қазақ деген затым бар, Еркек тоқты құрбандық. Атам десең атыңдар

— Қайрат Рысқұлбеков

еркек, Қазақ

Ұстаз болу — жүректің батырлығы, Ұстаз болу — сезімнің ақылдығы Ұстаз болу — мінездің күн шуағы Ұстаз болу — адамның асылдығы.

— Ғафу Қайырбеков

ұстаз, мұғалім

Тіл қаруы – сөз, сөз қаруы – ой. Ақылды ой, алғыр сөз – адамның ең жоғары қасиеті.

— Ғабиден Мұстафин

тіл, сөз

Ана тілің – арың бұл, Ұятың боп тұр бетте. Өзге тілдің бәрін біл, Өз тіліңді құрметте!..

— Қадыр Мырза Әли

ана тіл, тіл