Марк Твен: әке, ақымақ, ақылды, жыл туралы айтқаны

Қыз ақылды ескермес - ана үлгісін көрмесе, Ұл жарлықап ас бермес - әке үлгісін көрмесе

— Қорқыт ата

қыз, ұл

Құт берекең - атаң қымбат, Аймалайтын анаң қымбат. Мейірімді апаң қымбат. Асқар тауың - әкең қымбат.

— Қазыбек Келдібекұлы

Қазыбек би, ата

Ат жемейтін ащы шөптің шыққанынан шықпағаны игі, Адам ішпес ащы судың аққанынан ақпағаны игі, Атасының атын шығармаған жігерсіз ұлдың – туғанынан тумағаны игі.

— Қорқыт ата

ат, игі

Ағаңнан айырылсаң — қанатыңның қайырылғаны, Әкеңнен айырылсаң — асқар тауыңның шағылғаны, Сүйген жарыңнан айырылсаң— жапырағыңның қуарғаны, Анаңнан айырылсаң — ағып жатқан бұлағыңның суалғаны.

— Сырым Датұлы

аға, әке

Үміт күткен ұлы оңбаған болып кетсе – әке сорлы; қызы күйеуге өтпесе – шеше сорлы; сұлу деп алғаны сүйкімсіз болып шықса – жігіт сорлы; қыран деп тигені жапалақ болып шықса – жар сорлы

— Әзілхан Нұршайықов

әке, шеше

Бір әкенің тәрбиесін жүз мектеп бере алмайды.

— Ян Амос Коменский

әке, тәрбие

Әкесі өлген — асқар тауы құлағанмен бірдей, шешесі өлген — ағар бұлағы суалғанмен бірдей, ағасы өлген — оң қанаты қайырылғанмен бірдей, інісі өлген — сол қанаты қайырылғанмен бірдей, апа-қарындасы өлген - өрісі тарылғанмен бірдей.

— Жиренше шешен

әке, өлім

Билеуші – билеуші, ал бағынышты – бағынышты, әке – әке, ал ұл – ұл болу керек.

— Конфуций

әке, билеуші