ақылды туралы мақал-мәтел

Арыстан асқынса — айға шабар, Ақымақ асқынса — анасын сабар.

ақымақ, мінез-құлық

Ақылды кісіні аяла, Ақымақ кісіні аяма.

ақылды, ақымақ

Милауға сөз ұқтырудан Бураны кезіктіру оңай.

сөз, ұқтыру

Ақымақ күлкіге тоймайды, Жалқау ұйқыға тоймайды

ақымақ, жалқау

Көп сөйлесең — тақылдақ дер, Аз сөйлесең — ақымақ дер.

ақымақ, сөз

Ақымақ бұзуға бар, Түзеуге жоқ.

ақымақ

Жаманның ақылы қалтасында, Ақымақтың ақылы балтасында.

жаман, ақымақ

Ақымақтың ала-құласы болмайды.

ақымақ, тәрбие

Ақымақтан арқан бойы алыс жүр, Тұрлаусыздан тұсау бойы алыс жүр.

ақымақ, өнеге

Ақымақ басқа, Адырайған көз бітер. Апандай ауызға, Саудыраған сөз бітер.

ақымақ

Ақылды адам, Ақымақтан да бірдеңе үйренеді.

ақыл, ақымақ

Ақымақ жылынса, тон киместей, Тойса, нан жеместей.

ақымақ, ақыл

Ақымақ ішкен-жегенін айтады, Ақылды көрген-білгенін айтады.

ақылды, ақымақ

Ақымаққа айтқан сөз Далаға атқан оқпен тең.

сөз, ақымақ

Ақымақпен астаспа Ақылдымен қастаспа.

ақымақ, ақылды

Ақымақ тойынса, Туысын танымайды. Ақылды тойынса, Тобасынан жаңылмайды.

ақыл, ақымақ

Ақымаққа айла жоқ, Айтқанменен пайда жоқ.

ақымақ, ақыл

Қорқақтың көзі үлкен, Ақымақтың сөзі үлкен.

қорқақ, ақымақ

Батыр сөйлей қалса: Жауға салған ойнағын айтар. Сәудегер сөйлей қалса: Ала шапан, байрағын айтар. Шаштараз сөйлей қалса: Ұстарасын жаныған қайрағын айтар. Ақымақ сөйлей қалса: Ақылға қонбайтын қайдағыны айтар.

сөз, сөйлеу

Қазанның күйесі жұғады, Ақымақтың бәлесі жұғады.

қазан, күйе

Санасызға сан айтсаң да болмайды.

сана, ақымақ

Ақымақтың сөзі ақау татыр.

ақымақ, сөз

Ақымақтың үлкен-кішісі болмайды.

ақымақ

Ақылдыға ишарат, Ақымаққа таяқ.

ақыл, ақымақ

Ымды білмеген, дымды білмейді.

ақымақ, адалдық