Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Қажы өлсе, түйеден жүк кемиді.
Ілмектер: қажы, өлім, түйе, парсы мақалы
Жүрек қалаған жер — пейішің.
Ілмектер: жүрек, жер, пейіш, парсы мақалы
Қара қазан қазанға:
Ілмектер: қазан, парсы мақалы
“Ойпырмай, бетіңді тазала!”
Қажы қажыны Меккеде көреді.
Ілмектер: қажы, Мекке, парсы мақалы
Жас жардың тозағынан да,
Ілмектер: азап, аштық, парсы мақалы
Аш қарын азабы жаман.
Қабырғада ін бар —
Ілмектер: қабырға, құлақ, тіл, парсы мақалы
Не құлақ, не тіл бар.
Тісі бардың — ырысы бар.
Ілмектер: тіс, ырыс, парсы мақалы
Ердің жақсысы
Ілмектер: ер, әйел, ақылдасу, жаулық, жең
Елімен ойласады,
Әйелдің жақсысы
Ерімен ойласады.
Ең болмаса,
Жаулығымен, жеңімен ойласады.
Ақыңды ер жемейді,
Ілмектер: ақы, жер, ер
Екінші - жер жемейді.
Қалы кілем түрге керек,
Ілмектер: кілем, алмас, қылыш, ер
Алмас қылыш ерге керек.
Өзің қорықпасаң жау қорқады.
Ілмектер: жау, қорқу
Ер жігітке өлім бар да, қорлық жоқ.
Ілмектер: жігіт, өлім, қорлық
Ер көретінін көрмей
Ілмектер: ер, көр
Көрге кірмейді.
Құс қарағына,
Ілмектер: құс, ер
Ер жарағына.
Екі батыр елде жатыр,
Ілмектер: батыр, жер, ел
Жеке батыр - жерде жатыр.
Ер жігіттің басына
Ілмектер: ер, жігіт
Нелер келіп не кетпес.
Қылышыңды жауға шаппасаң,
Ілмектер: қылыш, жау, көз
Жүзі тиер өзіңе, ұшы тиер көзіңе.
Жауға аттанар жігіт, төл атын мінеді.
Ілмектер: жау, жігіт, ат, төл
Жауынгерге жара да жарасады.
Ілмектер: жара, жауынгер
Жаулық кигеннің бәрі қатын емес.
Ілмектер: қатын, батыр, бөрік, жаулық
Бөрік кигеннің бәрі батыр емес.
Батырға оқ дарымайды,
Ілмектер: батыр, батыл, жау, оқ
Батылға жау жоламайды.
Қорқып бұғып өлгенше,
Ілмектер: тау, қорқақ
Тайсалмай тауға шығып өл.
Жасты жасақта көр,
Ілмектер: жасақ, қой, ерлік
Құнан қойды қосақта көр.
Ер өнерімен мақтансын.
Ілмектер: ер, мақтану, өнер
Жерден жердің несі кем? -
Ілмектер: жер, егін, ер, уәде
Егін шықса, гүл өссе.
Ерден ердің несі кем
Уәдесін үде етсе.
Өлсем мейлі көріне,
Ілмектер: көр, төр
Бір шығайын төріне.
Тасым түссе - талайымнан.
Ілмектер: тас
Табанды тауды жығады,
Ілмектер: тау, жау
Тайсалмаған жауды жығады.
Тәуекелдің ісі - игі.
Ілмектер: тәуекел
Тауға сүйенген ер
Ілмектер: тау, жау, ер
Таудай жауды жығады.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі