Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Үйіңе келгенге, үйдей өкпенді айтпа.
Ілмектер: үй, өкпе, пейіл, ынсап, ұят
Бар болсаң аспа, жоқ болсаң саспа.
Ілмектер: пейіл, ынсап
Аттан айырылсаң да,
Ілмектер: ат, ер тоқым, ұрлық, ынсап, пейіл
Ер тоқымнан айырылма.
Көрпеңе қарап көсіл.
Ілмектер: көрпе, ұят, ынсап, пейіл
Жүре берсең, көре бересің,
Ілмектер: жүру, көру, пейіл, ынсап
Көре берсең, көне бересің.
Біреу тойып секіреді,
Ілмектер: секіру, тоңу, пейіл, ынсап
Біреу тоңып секіреді.
Өзі тоймағаннан сарқыт дәметпе.
Ілмектер: сарқыт, ынсап, пейіл
Басым бар деп топтанба,
Ілмектер: мал, мақтану, мақтаншақтық, пейіл, ынсап
Малым бар деп мақтанба.
Пайдасы жоқ бардан без,
Ілмектер: пайда, пана, пейіл, ынсап
Панасы жоқ сайдан без.
Жорғалымен жолдас болма, жолда қаларсың.
Ілмектер: жол, жолдас, ұят
Ақкөңілді адамға, біреудің сырқаты да батады.
Ілмектер: Ақкөңіл, адам, пейіл, ынсап
Сенің атың тұра тұрсын,
Ілмектер: пейіл, ынсап, ат
Менің атым жүре тұрсын.
Біреудің атанына дегені,
Ілмектер: пейіл, ынсап
Өзінің ботасына көрінер.
Жарамсақтанған ит жатқанша таяқ жейді.
Ілмектер: ит, пейіл, ынсап, таяқ
Мешкейдің өзі тойса да, көзі тоймайды.
Ілмектер: мешкей, ашқарақ, ынсап, пейіл, көз
Дәніккен қарсақ құлағымен ін қазар.
Ілмектер: ұрлық, ұят, ынсап, пейіл
Тышқан ініне ене алмай жүріп,
Ілмектер: тышқан, ін, пейіл, ынсап
Құйрығына қалжуыр байлайды.
Жуастан жуан шығады.
Ілмектер: жуас, пейіл, ынсап
Ашыққаннан, құныққан жаман.
Ілмектер: ұят, пейіл, ынсап
Жаманға жалынғанша,
Ілмектер: жаман, ынсап, пейіл
Жат та жаныңды қарман.
Мысқыл, мысқылдың түбі мүшкіл.
Ілмектер: ұрлық, ұят, ынсап, пейіл, ұры
Қолағашы күшті болса,
Ілмектер: ұрлық, ұят, ынсап, пейіл
Киіз қазық жерге кірер.
Ұрысы күшті болса, иесі өлер.
Ілмектер: ұрлық, ұят, ынсап, пейіл, ұры.ұрыс
Ұры өле өлгенше ақпын дейді.
Ілмектер: ұрлық, ұят, ынсап, пейіл, ұры
Елін сатып асаған,
Ілмектер: ұрлық, ұят, ынсап, пейіл, ұры, ел, күн
Екі күн ғана жасаған.
Ұрымен жақын болсаң, ұятқа қаласың.
Ілмектер: ұрлық, ұят, ынсап, пейіл, ұры
Сезікті секіреді.
Ілмектер: ұрлық, ұят, ынсап, пейіл, ұры
Бұзауды ұрлаған, өгізді де ұрлайды.
Ілмектер: ұрлық, ұят, ынсап, пейіл, ұры, бұзау, өгіз
Ұрыға мал құтаймас.
Ілмектер: ұрлық, ұят, ынсап, пейіл, ұры, мал
Ұры — қарының серігі.
Ілмектер: ұрлық, ұят, ынсап, пейіл, ұры, қары
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі