Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Арық атқа - қамшы ауыр,
Ілмектер: кедей, кедейлік
Жыртық үйге - тамшы ауыр.
Жарлы атанар жігіт - байталын атқа айырбастайды,
Ілмектер: жарлы, кедейлік, жігіт, ағайын, кедей
Жалғыз қалар жігіт - ағайынын жатқа айырбастайды.
Бай - балпаң, жоқ - қалтаң.
Ілмектер: бай, кедей, байлық, кедейлік
Тоқ бала аш баламен ойнамайды,
Ілмектер: кедей, кедейлік, бай, байлық
Тоқ кісі аш қалам деп ойламайды.
Бай баласы мақтанса - жылқыдан жорға міндім дер,
Ілмектер: бай, би, мақтаншақтық, мақтану
Би баласы мақтанса - парадан шапан кидім дер.
Кедейдің қолы қысқа.
Ілмектер: кедей, кедейлік
Кедей - байға жетсем дейді, бай - құдайға жетсем дейді.
Ілмектер: кедей, бай, кедейлік, байлық
Жеген - тоқ, ішкен - мәз.
Ілмектер: ас, кедейлік, байлық
Бай - байға, сай - сайға.
Ілмектер: бай, кедей, байлық, кедейлік
Ағаның алды - кең жайлау.
Ілмектер: аға
Алыс сапар да - жақын жолдан басталады.
Ілмектер: сапар, жол, қадам, жапон мақалы
Жоғарыға көтерілгісі келетін адам - баспалдақ ойлап табады.
Ілмектер: жапон мақалы, жоғары, баспалдақ, көтерілу
Ойладың ба? - Істе!, Істедің бе? - Ойланба!
Ілмектер: Жапон даналығы, жапон мақалы, ойлану, іс
Өтірік жылдам шабады, шындық қадам-қадам басады, бірақ сонда да уақытында жетіп келеді.
Ілмектер: өтірік, шындық, норвегия халқының мақалы
Адам ең қатты сүйіктісін, ең жақсы түрде жанұясын, ең ұзақ анасын жақсы көреді.
Ілмектер: адам, жанұя, ана, ирландия халқының мақалы
Өзгені айыптағаныңдай өзіңді айыпта, өзіңді кешіргеніңдей басқаларды кешір.
Ілмектер: кешірім, айып, қытай даналығы, қытай мақалы
Бірі екіншісіндей дәрежеде бай болған кезде, бауырлар бір-бірін жақсы көреді.
Ілмектер: байлық, бауыр, уганда халқының мақалы
Шынайы махаббат айрылысумен ұмытылмайды.
Ілмектер: махаббат, бельгия халқының мақалы
Алтын отпен, әйел алтынмен, еркек әйелмен сыналады.
Ілмектер: алтын, әйел, еркек, АҚШ халқының мақалы, от
Ағаш қаншалықты биік болса да, жапырақтары жерге түседі.
Ілмектер: қытай мақалы, ағаш, биік, жапырақ
Адам сыртқы көрінісімен қарсы алынады, ішкі дүниесімен шығарып салынады.
Ілмектер: адам, моңғол мақалы, көрініс, ішкі дүние
Атақ – қабілеттің көлеңкесі.
Ілмектер: атақ, ағылшын мақалы, қабілет, көлеңке
Тұман желпуішпен сейілмейді.
Ілмектер: жапон мақалы, тұман, желпуіш
Тасты тесетін судың күші емес, тамшылардың тұрақтылығы.
Ілмектер: Бразилия халқының мақалы
Әркім өз несібесін теріп жейді.
Ілмектер: несібе
Ұртына мұртын жалғайды.
Ілмектер: ұрт, мұрт, жалғау
Бара жатқанның балтасын
Ілмектер: балта, қалта, қағу
Келе жатқанның қалтасын қағады.
Көзің барда көргенің –
Ілмектер: көз, көңіл
Көңіліңе тергенің.
Жұрттың жүргені басылмай
Ілмектер: жұрт, ит, жүру
Иттің үргені басылмас.
Ақ шалаға көрінді –
Ілмектер: су, құс
Алыс емес су жақын.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі