Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Адам — тастан қатты,
Ілмектер: адам
Гүлден нәзік.
Дау мен жау — ерге сын,
Ілмектер: дау, жау, ел, ер
Көшіп-қонбақ — елге сын.
Отыз ұлың болса да
Ілмектер: ұл
Әрқайсысының орны басқа.
Отау үй оңаша келеді,
Ілмектер: отау, үй
Отындары тамаша келеді.
Ұлыңа бес жасқа дейін патшаңдай қара
Ілмектер: ұл, бала
Он бес жасқа дейін қосшыңдай сана,
Он бестен асқан соң досыңа бала.
Қайғының қандай екенін
Ілмектер: қайғы, қарындас
Қайғырғанда білерсің.
Қарындастың қандай екенін
Айырылғанда білерсің.
Ажалды киік ашыққа қашады.
Ілмектер: ажал
Арашаға бой бермеген
Ілмектер: араша, зар болу
Арашаға зар болар.
Ойын түбі — от,
Ілмектер: ойын, жұт
Тұман түбі — жұт.
Саналы адам сағыңды сындырмас,
Ілмектер: сана, адам
Санасыз адам жағыңды тындырмас.
Отты сөндіргеннен, бақылаған оңай.
Ілмектер: от
Битке өкпелеп, тоныңды отқа жақпа!
Ілмектер: өкпелеу, өкпе, ренжу
Көңіл жетсе, бәрі жетер.
Ілмектер: көңіл
Ұқыпты етегін жабады,
Ілмектер: ұят
Ұқыпсыз ұятын табады.
Ұятсыз әйел – тұзсыз ас,
Ілмектер: ұят, әдеп, әйел, жігіт
Әдепсіз жігіт – жүгенсіз ат.
Ұяттан адам өлмейді, сағы сынады.
Ілмектер: ұят, адам
Ұят – иман белгісі, ұяттыда иман бар.
Ілмектер: ұят, иман
Ұят кімде болса, иман сонда.
Ілмектер: ұят, иман
Қолы ашықтың жолы ашық.
Ілмектер: қол, жол
Көргенді кісі көргенін айтар,
Ілмектер: кісі
Көргенсіз кісі бергенін айтар.
Адамның сұлулығы шыншылдығында.
Ілмектер: адам
Адамның жүзіне емес, сөзіне бақ.
Ілмектер: адам, сөз
Айнаға қарап емес,
Ілмектер: адам
Адамға қарап түзел.
Тәтті өмірдің сұрауы қатты.
Ілмектер: өмір
Жақсылығы жоқтан,
Ілмектер: бақыт
Жақсы бақыт қашады.
Жамандық қылғанға –
Ілмектер: жамандық, жақсылық
Жақсылық қыл.
Қуантар болсаң – асық,
Ілмектер: сабыр, қуанту
Мұңайтар болсаң – сабыр тұт.
Рақат пен қайғы жолдас.
Ілмектер: рақат, қайғы, жолдас
Мақтанған тілге – мың бәле.
Ілмектер: тіл, бәле
Асығыста – салмақты бол,
Ілмектер: ашу
Ашу қысса – ұстамды бол.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі