Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Бағбан өлсе бақ жетім,
Ілмектер: бағбан, егіншілік, жетім
Құлан кетсе қақ жетім.
Көк шықпаған жер —
Ілмектер: жер, егіншілік
Көтерем мал сияқты.
Тырс-тырс еткен тамшы
Ілмектер: өсек, тамшы
Тасты теседі.
Былш-былш еткен өсек
Басты кеседі.
Жапырағы — қамқадай,
Ілмектер: егіншілік
Топырағы — торқадай.
Егінші жауында тынады,
Ілмектер: егіншілік
Қайықшы дауылда тынады.
Жылқы бақсаң.
Ілмектер: жылқы, төрт түлік мал, егіншілік
Құрығыңды сайла.
Егін ексең,
Ұрығыңды сайла.
Көрінген таудың алыстығы жоқ.
Ілмектер: тау, алыс
Кемедегінің жаны бір.
Ілмектер: кеме, жан, бір
Жақсылық еккен алғыс орады.
Ілмектер: жақсылық, алғыс
Отты жаға білмеген
Ілмектер: от, шөп, білмеу
Пықсытады.
Шөпті шаба білмеген
Қоқсытады.
Берекесі кеткен ауылдың
Ілмектер: өсек, ауыл, егіншілік
Айтқаны өсек болар,
Аңдығаны төсек болар,
Берекесі кірген ауылдың:
Айналдырғаны шаруа болар.
Еккені тары, жегені жарма болар.
Теңізді қасықтап төгіп
Ілмектер: теңіз
Сарқа алмайсың.
Теңіз кешкенге
Ілмектер: теңіз, өзен
Өзен сирағынан да келмейді.
Басыңды көтеріп елден сұрағанша,
Ілмектер: егіншілік, ел, сұрау
Басыңды иіп жерден сұра.
Жаңа туған айды көрген
Ілмектер: мұрат, гүл
Бір мұрат,
Жаңа шыққан күнді көрген
Бір мұрат.
Жаңа ашылған гүлді көрген
Бір мұрат.
Орман көп болса — олжаң көп.
Ілмектер: орман, олжа
Ер тоқымы жаман деп
Ілмектер: егіншілік, ер
Ерді мазақ қылмаңыз.
Еккен егін жаман деп,
Жерді мазақ қылмаңыз...
Жердің тілін білсең,
Ілмектер: егіншілік, жер, сый, ел
Тілдей жерден жылдық өнім аларсың.
Елдің тілін білсең,
Елге сыйлы боп жағарсың.
Қара жерге қар жауар,
Ілмектер: қар, жер, мұрат
Қарды көрген бір мұрат.
Қара жерден қар кетер,
Жерді көрген бір мұрат.
Су жетпейін демейді,
Ілмектер: су, жігіт
Жар жеткізбейді.
Ер жігіт жетпейін демейді,
Мал жеткізбейді.
Диқан жерім дейді,
Ілмектер: егіншілік, диқан
Жері үшін ерінбейді.
Нажағайдың көптігін қайтейін,
Ілмектер: егіншілік
Жаңбырдың жоқтығын қайтейін.
Бұлақ көрсең, көзін аш.
Ілмектер: бұлақ, су
Алыстағы дәриядан
Ілмектер: алыс, артық
Алдында жатқан қақ артық.
Төскейдегі тұлпардан
Жаныңда тұрған жабы артық.
Аяқты ақырғы тамшы толтырады.
Ілмектер: ақырғы, тамшы
Алтын — тас,
Ілмектер: егіншілік
Дақыл ас.
Бір тал кессең,
Ілмектер: тал, ағаш
Он тал ек.
Қыста қысыл,
Ілмектер: жыл мезгілдері, қыс, жаз
Жазда жазыл.
Отырықшы ел
Ілмектер: егіншілік
Егінін — ойлайды.
Көшпелі ел
Көлігін ойлайды.
Жаман көлдің суы ащы
Ілмектер: жаман, адам, тіл
Жаман адамның тілі ащы.
- Тест
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Стив Джобс
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі