Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Ақсақалдан бата алған,
Ілмектер: ақсақал, бата, рахмет
Құдайдың рахметіне жолығар.
Ақсақ кісі сапарға шығып жарытпайды.
Ілмектер: ақсақ, сапар
Ақпа құлаққа айтсаң, ағып кетер,
Ілмектер: құлақ, ұғу
Құйма құлаққа айтсаң, құйып алар.
Аққуда сүт жоқ,
Ілмектер: аққу, сүт, жылқы, өт
Жылқыда өт жоқ.
Аққа өлген жақсы.
Ілмектер: ақ
Ақсақ қой артынан маңырайды.
Ілмектер: қой, ақсақ
Ақсұңқардың баласы алтау болар,
Ілмектер: қор, қу
Бесеу болар, ішінде біреуі қу болар.
Қу ала алмаған жаманы
Құладынға қор болар.
Ақсұңқар атқа ғашық,
Ілмектер: ат, жем, ғашық
Күйкентай жемге ғашық.
Арамзаға дуа бітпес.
Ілмектер: арамза, дуа
Ақ құстың баласы жалғыз жүріп оттамас.
Ілмектер: құс, бала, жалғыз, жалғыздық
Ақ көт, қара көт суға түскенде мәлім болар.
Ілмектер: су, мәлім
Ақкөңілдің аты арымас, тоны тозбас,
Ілмектер: Ақкөңіл, тон, тозу
Кең болса, келе болмас.
Ақкөңіл — адам ойының тазасы,
Ілмектер: парасат, білім, ақкөңіл, ой, әділ
Әділ, тура, ақкөңілге не жетсін,
Парасат пен білімді де қажетсін.
Ақ иіліп, сынбайды.
Ілмектер: ақ, сыну, иілу
Ақ болсаң, қараға жуыма,
Ілмектер: ақ, қара
Аққа қара тез жұғады.
Ақ ақталар,
Ілмектер: ақ, қара
Қара байланар.
Айырылатын тамыр
Ілмектер: тамыр
Ердің артқы қасын сұрайды.
Айрылайын деген дос
Ілмектер: дос
Ердің артқы қасын сұрайды.
Айырдан жампоз туады
Ілмектер: айыр, жақсы, жаман, ас
Аруанаға бергісіз.
Жақсыдан жаман туады
Бір аяқ асқа алғысыз.
Айы біткен айда өтер,
Ілмектер: ай, күн
Күні біткен күнде өтер.
Күні өтерін білмеген,
Бейілі кетіп, пір кетер.
Айтылмаған сөздерің саф алтындай,
Ілмектер: сөз, алтын, тіс, бақыр
Тістен шықса, қалар бақыр қалпында-ай.
Айтылған сөзді қайтарып ала алмайсың.
Ілмектер: сөз
Айтылады тілменен сөз, сыр ішің,
Ілмектер: сөз, сыр, бедел, ырыс, жақсы
Жақсы сөз де, білсең, бедел, ырысың.
Айтса болар ақылды алып оқығанға,
Ілмектер: ақыл
Айтып-айтпай немене екі құлағын мақтамен тыққанға.
Айтпай білмес,
Ілмектер: айту, ашу
Ашпай көрмес.
Айтқан сөз — атқан оқ.
Ілмектер: сөз, оқ
Айтқан екен жайған адам атағын,
Ілмектер: атақ, сабыр, шатақ, іс
Сабыр еткен түзер істің шатағын.
Айтар сөзді алдымен ойлап ал.
Ілмектер: сөз, ойлау
Айтар сөзді айт,
Ілмектер: сөз, айту
Айтпас сөзден қайт.
Айтар сөзге тұшынғаның—
Ілмектер: сөз, ноқта, бас
Ноқтаға басты ұсынғаның.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі