Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Халық келiп-кеткендi сыйламайды,
Ілмектер: халық, сый, қызмет
Қиылып қызмет еткендi сыйлайды.
Өзге елге ұл болғанша, өз еліңе құл бол.
Ілмектер: ұл, құл, ел
Халықтан бөлiнген
Ілмектер: халық
Қараң қалар.
Жiгiттiң халыққа жаққаны –
Ілмектер: жігіт, халық
Шырақ жаққаны.
Қаланған кiрпiш – кәдеге асқаны,
Ілмектер: кірпіш, шеге, кәде
Қағылған шеге – орнын тапқаны.
Адам ұяты бетінде,
Ілмектер: адам, қят, адамгершілік
Адамгершілігі ниетінде.
Жасық адам жасына жетпей қартаяр,
Ілмектер: адам, асыл, қарттық
Асыл адам жасына жетпей марқаяр.
Адам деген ардақты ат.
Ілмектер: адам, ардақты
Ажал анық болса да,
Ілмектер: ажал, мезгіл, өлім
Мезгілі жетпей ер өлмес.
Адасқанның алдында еш нәрсе жоқ.
Ілмектер: адасу
Адасқанды сөкпеңіз,
Ілмектер: адасу, ұрлық, кешіру
Қайтып үйірін тапқан соң.
Ұрлағанды кешіңіз,
Тоғыз алып жапқан соң.
Адасқан қаздай, руым аздай.
Ілмектер: адасу, қаз, ру
Адамның өзі өледі, сөзі қалады.
Ілмектер: адам, сөз
Адамның көңілі де көк сияқты қаулайды, семеді.
Ілмектер: адам, көңіл
Адамның көзі — таразы.
Ілмектер: адам, таразы, көз
Адамның жаманы — мылжың,
Ілмектер: адам, жаман, жақсы, жомарт, мылжың
Жақсысы — жомарт.
Адамның басы—Алланың добы.
Ілмектер: адам, доп, Алла, бас
Адамның ақылы азса,
Ілмектер: ақыл, азу, іс, адам
Істемес істі істейді.
Адамнан тілеген арыды,
Ілмектер: адам, құдай, тілеу
Құдайдан тілеген жарыды.
Адамнан тілеген ариды,
Ілмектер: адам, тілеу, ой
Құдайдан тілеген тариды.
Есті кісі әр істі ойменен таниды.
Адамнан сұрама,
Ілмектер: адам, құдай, сұрау
Құдайдан сұра.
Адамды мүлік бұзады.
Ілмектер: адам, мүлік
Адамды екі нәрсе қартайтпайды:
Ілмектер: адам, мінез, жақсы, сөз, қарттық
Бірі — жақсы мінез,
Екіншісі — жақсы сөз.
Адамға тілене беру — ұят:
Ілмектер: адам, тілену, ұят, абырой, бедел
Тапқан наны көбейгенімен,
Абыройы азады.
Көп тілену — жұмыс емес кәделі,
Нан көбейер, бірақ азар беделі.
Адам ісінің астарында өлім жатады.
Ілмектер: өлім, адам, іс
Адам уағдада тұрса,
Ілмектер: адам, сөз, уағда
Сөз қадірін білгені.
Уағдада тұрмаса,
Ол адамның өлгені.
Адам тілден табады,
Ілмектер: адам, сиыр, тіл
Сиыр мүйізінен табады.
Адам өтеді, игі аты қалады.
Ілмектер: адам, ат, игілік
Адам өмірі қылдан да жіңішке.
Ілмектер: өмір, жіңішке, қыл
Адам өз атын кісілікпен көтереді.
Ілмектер: адам, кісілік, ат
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі