Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Біліксіз биік болса дәулетімен,
Ілмектер: білім, біліктілік, дәулет, сәулет
Білікті биігірек сәулетімен.
Біліксіз бас майсыз жілік сияқты көдек келеді.
Ілмектер: білім, біліктілік, май, жілік, көдек
Біліксіз адам майы жоқ жілік сияқты бос қуыс болады.
Ілмектер: білім, білік, адам, май, жілік, қуыс
«Білік» деген бір қазық,
Ілмектер: білік, қазық
Барлығы соған оралар.
Білік бағасын білікті біледі.
Ілмектер: білік, баға
Білсең, халықтан озасың,
Ілмектер: халық, озу, білмеу, мойын, созу, білім
Білмеген жамандар, мойның неге созасың.
Білсе білім, күнде бақыт кісіге,
Ілмектер: білім, бақыт, атақ, кіші, үлкен
Үлкен атақ содан келер кішіге.
Білімсізден де бір іс өтер,
Ілмектер: білім, іс
Білімдіден де бір іс өтер.
Білмегеннен түбінде бас ауырар.
Ілмектер: бас, ауру, білмеу
Білмегенді «білем» деген — күпірлік,
Ілмектер: тіл, бәлмеу, мән, шүкірлік
Тілді білген мәнін де ұғар, шүкірлік.
Білмегендер алтынды бақырдан айыра алмайды.
Ілмектер: алтын, бақыр, айыру, білу, білмеу
Білмегенге үйрет,
Ілмектер: жер, соқа, білу, үйрету
Жерге соқаны салып сүйрет.
Білмегенге алтыннан да пайда жоқ.
Ілмектер: алтын, пайда, білу, білмеу
Білмеген у ішеді.
Ілмектер: у, білмеу
Білмеген сөз сыңайын не табады:
Ілмектер: сөз, аспан, жер, білу
Болса да көк аспанда, жер қабады.
Білмеген мың пәлеге тұтылар,
Ілмектер: білу, білмеу, пәле, құтылу, тұтылу
Білген мың пәледен құтылар.
Білмеген мың бәледен құтылар.
Ілмектер: мың, бәле, білу, білмеу
Аянбай еңбек ет,еңбегің еш кетпес.
Ілмектер: Мақал-мәтел, еңбек, еш кетпес
Білмеген (надан) көзі болса да — соқыр,
Ілмектер: надан, көз, соқыр, өлік, тірі
Тірі жүрсе де — өлік.
Білерлігің қайда бар,
Ілмектер: кешірім
Білместі кешпесең.
Білемін деген тұтылады,
Ілмектер: білемін, білмеймін, құтылу, тұтылу
Білмеймін деген құтылады.
Білек жұғысады,
Ілмектер: білек, ырыс
ырыс ауысады.
Білек бір, бармақ басқа.
Ілмектер: білек, бармақ
Білегі жуан бірді жығады,
Ілмектер: білек, жуан, білім, мың
Білімі жуан мыңды жығады.
Біле бер қанша білсең, тағы тіле,
Ілмектер: мақсат, білу
Жетерсің мақсатыңа біле-біле.
Білгіші бар жаңылмас,
Ілмектер: білгіш, жаңылу, адасу
Жершілі бар адаспас.
Білгіштің қолы барлық іске жетеді.
Ілмектер: білгіш
Білгенің қайда,
Ілмектер: кешірім
Білместікті кешірмесең?
Білгеннің несі кісі,
Ілмектер: кешірім, білім
Білмегенді кешірмесе.
Білген кісінің ісі байыпты.
Ілмектер: білім, кісі, іс, байыпты
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі