Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Арашаға алты таяқ.
Ілмектер: араша, таяқ, қырғыз мақалы
Жаман қатын терісін жимайды да,
Ілмектер: жаман, қатын, ит, Әдеп, әйел
Жегізіп алып итті қинайды.
Жыл ұлық емес,
Ілмектер: ажал, жыл, қырғыз мақалы
Ажал – ұлық.
Аштықта жеген құйқаның дәмі кетпес.
Ілмектер: аштық, құйқа, тамақ, тағам, қырғыз мақалы
Бойдақта байлық болмайды.
Ілмектер: бойдақ, байлық, қырғыз мақалы
Дос өкпелесе, қалағанын алады.
Ілмектер: дос, қырғыз мақалы
Ауылы бүтін аман жүреді.
Ілмектер: ауыл, аман, қырғыз мақалы
Жаман бұқа өз басына шөп үйеді.
Ілмектер: жаман, бұқа, шөп, қырғыз мақалы
Есері болмай, ел болмайды.
Ілмектер: ел, есер, қырғыз мақалы
Әйелі жақсы болса,
Ілмектер: әйел, ер, жақсы, қырғыз мақалы
Ері де керім.
Жеке тауыққа да жем керек.
Ілмектер: жем, тауық, қырғыз мақалы
Бірінші көргенде, безін сыйлайды,
Ілмектер: сый, танысу, қырғыз мақалы
Танысқаннан кейін өзін сыйлайды.
Бір күн өсек естімесе құлағы тарс бітеледі.
Ілмектер: өсек, құлақ, қырғыз мақалы
Айғыр ауырса, ат болады,
Ілмектер: айғыр, ат, ет, ауру, қырғыз мақалы
Ат ауырса, ет болады.
Жаман талқанның қызуымен-ақ жауға аттанады.
Ілмектер: жау, жаман, талқан, қырғыз мақалы
Көп жортқан қу түлкі,
Ілмектер: түлкі, қу, қырғыз мақалы
Қолға түспей қоймайды.
Кішкене түйенің жүгі де мардымсыз.
Ілмектер: жүк, түйе, қырғыз мақалы
Қасапшы анасына да сүйек сатады.
Ілмектер: ана, қасапшы, қырғыз мақалы, сүйек
Аю апанын тілейді,
Ілмектер: тілеу, аю, жақсы, бала, қырғыз мақалы
Жақсы баланы тілейді.
Жабу астында жал қалады,
Ілмектер: жал, жан, қырғыз мақалы
Жал қалмаса, жан қалады.
Бүркіт салсаң, алтайы түлкіден бөрік киерсің.
Ілмектер: бүркіт, түлкі, қырғыз мақалы
Кедей байға жетем дер,
Ілмектер: кедей, бай, қырғыз мақалы
Бай құдайға жетем дер.
Қатын алғанша, отын ал.
Ілмектер: қатын, отын, қырғыз мақалы
Көп тимеске, мол тиіпті,
Ілмектер: табақ, нан, мол, қырғыз мақалы
Табақ-табақ нан тиіпті.
Көшкеннен отын қалады,
Ілмектер: көшу, отын, қатын, қырғыз мақалы
Өшкеннен қатын қалады.
Қарным үшін емес,
Ілмектер: ар, қырғыз мақалы
Арым үшін жылаймын.
Жақсыдан жаман туса – шығыс,
Ілмектер: жақсы, жаман, бала, шығыс, кіріс, қырғыз мақалы
Жаманнан жақсы туса – кіріс.
Өтірікшінің шын сөзі жалғанға айналады.
Ілмектер: өтірікші, сөз, қырғыз мақалы
Жарлының қалтасына ақша түссе,
Ілмектер: жарлы, кедей, ақша, қырғыз мақалы
Тырна болып сұңқылдайды.
Балалы үй – гүлстан,
Ілмектер: бала, үй, гұлстан, қырғыз мақалы
Баласыз үй – көрстан.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі