Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Жел еспей,
Ілмектер: жел, бұлт
Бұлт көшпес.
Тойға барсаң, тойып қайт.
Ілмектер: той
Асына қарай ісі.
Ілмектер: ас, іс
Жолаушы да жолына жарасар.
Ілмектер: жолаушы, жол
Тулады жүрек, кетті бас,
Ілмектер: жүрек, бас
Тоқтады жүрек, қайда бас.
Жыл бойы қайда болсаң, онда бол
Ілмектер: жыл, ай, ақпан, наурыз, үй
Белдезерде1 үйде бол.
1.Белдезер — ақпан-наурыз айлары
Ол тағдыр шеңберінен таласып өткен.
Ілмектер: тағдыр, талас
Жаман атағың шыққанша,
Ілмектер: атақ, жан, жаман
Жаның шықсын.
Соқырдың көзі – тілегі,
Ілмектер: соқыр, жүрек
Екеу берсең – жарылмайды жүрегі.
Төбелес кезінде
Ілмектер: төбелес, палау
Палау үйлестірілмейді.
Сырыңды айтпа досыңа,
Ілмектер: дос, сыр
Достың да досы болады,
О да айтар досына.
Пайдаға жүгірген,
Ілмектер: пайда, пәле
Пәлеге жолығар.
Ұлың болса – от болсын,
Ілмектер: ұл
От болмаса – жоқ болсын.
Қалада халық бар,
Ілмектер: қала, халық
Халықта ғұрып бар.
Ұрсаң – секірт,
Ілмектер: ұру
Асатсаң – кекірт.
Қонақасын қожасы асаса да,
Ілмектер: қонақ
Қонағына де кезек келер.
Үйленуді де үйрену керек.
Ілмектер: үйлену, үйрену
Шөлмекшіден шөлмек сұрай ма екен.
Ілмектер: сұрау, шөлмек
Үлес те емес,
Ілмектер: үлес, бөлісу
Бөліс те емес.
Шықпаған жанда үміт бар.
Ілмектер: үміт
Шалбары жоқтың ойынан алты кез бөз кетпес.
Ілмектер: шалбар, киім
Істі азанда бастасаң,
Ілмектер: іс
Іңірде тойларсың.
Орылмай тұрып қурайды.
Ілмектер: орақ, қурау
Ағаш шешінгенде,
Ілмектер: ағаш, адам
Адам киінер.
Қызбен күреспе,
Ілмектер: қыз, күрес, жарыс, қысыр
Қысырмен жарыспа.
Жаяудың көлігі – шарық,
Ілмектер: жаяу, көлік
Күші – азық.
Барлық жүкті көтерген түйе,
Ілмектер: жүк, түйе
Бақырды да көтеруге күші жетеді.
Жалғыздықтан гөрі,
Ілмектер: жалғыздық, ақымақ, жолдас
Ақымақ болса да, жолдасың болғаны абзал.
Ет тырнақтан ажырамас.
Ілмектер: ет, тырнақ
Аш не жемейді,
Ілмектер: аш, тоқ
Тоқ не демейді.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі