Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Сұлудың бетіндегі қалы да сүйкімді.
Ілмектер: сұлу, қал, парсы мақалы
Суға түспей,
Ілмектер: су, теңіз, парсы мақалы
Теңіз кешпейсің.
Асыққан –
Ілмектер: асығу, парсы мақалы
Жігерін құм қып жасытқан.
Қасқырдың қарны тоймайды.
Ілмектер: қасқыр, қарын, парсы мақалы
Қисайған жүк жолда құлайды.
Ілмектер: жол, жүк, парсы мақалы
Қалыңдық жасауына қарай назданады.
Ілмектер: қалыңдық, жасау, наз, парсы мақалы
Өз үйіңде құмырсқа да – Сүлеймен.
Ілмектер: құмырсақа, үй, парсы мақалы
Жүрек туласа –
Ілмектер: жүрек, кірпік, парсы мақалы
Кірпік буланады.
Екі есекке де есептен жем бере алмайды.
Ілмектер: есек, жем, парсы мақалы
Әркімнің ойы – атағы,
Ілмектер: ой, сақал, парсы мақалы
Көсенің ойы – сақалы.
Әркім өз қаласына әкім.
Ілмектер: қала, парсы мақалы, әкім
Адалдық ана сүтінен де абзал.
Ілмектер: адалдық, ана, сүт, парсы мақалы
Заманың сенімен келіспесе де,
Ілмектер: заман, парсы мақалы
Сен заманыңмен керіспе.
Ертең пісер жемістен
Ілмектер: ертең, парсы мақалы, жидек
Бүгінгі шикі жидек артық.
Жаман әйел төсегінен белгілі,
Ілмектер: әйел, жігіт
Жаман жігіт есебінен белгілі.
Жақсы әйел – жарты иманың.
Ілмектер: әйел, иман
Ерін баққан әйел елін де бағады.
Ілмектер: ер, әйел
Ұятсыз әйел тұзсыз ас секілді.
Ілмектер: әйел, ұят, ас, тұз
Әйелдің абыройы – дақ түспеген ары.
Ілмектер: әйел, абырой
Ері өліп ерге тисе – елдің жорасы,
Ілмектер: ер, әйел
Ері тұрып ерге тисе – беттің қарасы.
Бірінші әйел – шекер,
Ілмектер: әйел
Екінші әйел – бекер.
Жаман қатын өлсе, төсек жаңғырады,
Ілмектер: жақсы, жаман, әйел, қатын
Жақсы қатын өлсе, бас қаңғырады.
Әйелі азған елдің ертеңі жоқ.
Ілмектер: әйел, ел
Заман бұзыларда әуелі әйел бұзылады.
Ілмектер: заман, әйел
Әйел ашуланса, екі көзіне әлі келеді.
Ілмектер: әйел, ашу
Екі әйел басы қосылса,
Ілмектер: әйел, сор
Үшінші әйелдің соры.
Әйелдің күші жоқ, айласы көп.
Ілмектер: әйел, айла, күш
Әйелдің шашы ұзын, ақылы қысқа.
Ілмектер: әйел, шаш, ақыл
Алтын басты әйелден,
Ілмектер: алтын, әйел, еркек
Бақыр басты еркек артық.
Қатын бастаған көш оңбас.
Ілмектер: қатын, әйел, көш
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі