ел аузынан — материалдар жинағы – 8-бет

Сырым батырдың Нұралы ханды шапқаны (ІІІ нұсқа)

08.10.2023

Сырым жас өспірім бала күнінде-ақ қой бағуды қойыпты. Жігіттік дәуіріне жетісімен хан, билердің кеңесінде болып, билікке кірісіп сөз айтпағанмен, сөзін тыңдап отыруға құмар болыпты...

Толық оқу

Сырымның Нұралы ханды шабуы (ІІ нұсқа)

08.10.2023

Сонымен Сырым Нұралыны шапты, Нұралы жеңіліп, Уфаға қашып кетті. Балалары қашып тарап кетті. Есімді алып кетеміз деп Нұралының екі-үш баласы қайтып келсе, ағаларына Есім айтыпты:

Толық оқу

Жылқының торысы көп пе, төбелі көп пе? (І нұсқа)

08.10.2023

Кіші жүздің атынан Россия патшасына қарауға қол қойып және патшамен көңілдес болғандығы үшін Нұралы ханға Сырым наразы болыпты. «Қалың жұртқа ақылдаспай, одан биліксіз іс қылдың» д...

Толық оқу

Баймағамбет сұлтан мен Сырым батыр

05.10.2023

Баймағамбет сұлтан: «Өзім теңді кіммен құда болам?» — деп, кердері Намаз биден ақыл сұрапты. Намаз би: «Сырыммен құда бол», — депті. Сұлтан айтқандай Сырыммен құда болып, біраз жыл...

Толық оқу

Сырым батыр мен Байсал би

05.10.2023

Сырым батыр шеркеш Байсал бимен құда болысады. Сырым батыр Байсалдың баласына қыз бермек болып бес жиырма мал алады, балалар ержетіп аларына келісіп, күйеу бала малын әкеліп беріп ...

Толық оқу

Сырым мен Алдар (ІІІ нұсқа)

05.10.2023

Сырым тағы да Жайық беріші Алдармен кездеседі.

Толық оқу

Нұралы мен Сырымның құдалығы

05.10.2023

...Ханның баласы Құлтай сөзден ұтылып, ауылына келіп жай мәністі шешесіне баяндайды. Нұралының әйелі Оралға кісі жіберіп Сырымды босатуды сұрайды. Нұралы Сырымды босатып алады. Енд...

Толық оқу

Сырым мен Тұрмамбет би (ІІ нұсқа)

05.10.2023

Бір күні Сырымның келе жатқанын көріп, күтініп тұрған құдағилары көз көрім жерден алдынан шығады, құдағи ханым тәжім етіп сәлем беріп, Сырымның атының шылбырынан ұстап, ордаға қара...

Толық оқу

Нұралы ханның Сырымды қонаққа шақыруы

05.10.2023

Нұралы хан Сырымды қонаққа шақыру үшін өзінің екі уәзірін жібереді. Шақыра келген уәзірлерге Сырым екі сұрақ қойыпты:

Толық оқу

Нұралы хан мен Сырым батыр

02.10.2023

Өткен күнде Нұралы хан Сырым батырға құда болам деп бір кісі жіберген. Сонда келген адамның айтқаны Сырымға Нұралы хан сөзі деп: «Досқа сәлем айт, достығымды асырайын деп ойладым, ...

Толық оқу

Сырым батыр (ІІ нұсқа)

02.10.2023

Сырым бастаған бір топ аттылы адамдар тікелей шауып келіп Нұралы хан отырған киіз үйге келіп, аттарын тоқтата салып, жанындағы қылышын қынабынан суырыпты да, ашулы екпінмен Нұралы ...

Толық оқу

Сырым батыр (І нұсқа)

02.10.2023

Сырым би болып қана қоймай, батыр да болған екен. Қазіргі индер тауы мен Аюлы деген жердің ортасында «Шибұлақ» деген бұлақ бар. Сол жерде әуелде Нұралы хан мекендеген екен. Ол жер ...

Толық оқу

Жантайлақ батыр

26.09.2023

Бірде Жантайлақ батыр мен Жантай батыр іргелес торғауыттан қарымта қайырып, көп жылқысын қуып әкетеді. Қайтар жолында Қалжыр өзені бойындағы тоған қазушыларға аялдайды. Қолғабыс кө...

Толық оқу

Ер Сүгір

26.09.2023

Кезінде өз еліне бір нәрседен кінәлі болып, Найман жеріне келіп, осында сіңіп кетеді. Қалмақ шапқыншылығына қарсы батырлығымен көзге түсіп, Кокжал Барақтың серіктері қатарына қосыл...

Толық оқу

Бөлек батыр

26.09.2023

Қазақтың «аға өлсе, іні мұра» деген дәстүрі бойынша Бөлектің анасы қайнысы Қошқарға тұрмысқа шығады. Қошқар өзі бай, өзі батыр болған. Бөлек сол кісінің тәрбиесінде өсіп, әрі сымба...

Толық оқу

Қалдан шерін мен Ханабад туралы аңыз

26.09.2023

Баяғы өткен заманда, дін мұсылман аманда, Ташкент деген қалада, оңтүстігі Шыршықтың күн батыс жағында Ханабад деген хан болыпты. Бір жағы тоғай жер болыпты, бір жағы Шыршық жар бол...

Толық оқу

Қорлыбай мен Ердес

19.09.2023

Бапай деген кісі отыз бес жасында жаудан өледі. Ердес, Медет, Ақтен деген үш жас бала жетім қалады. Ердес он жеті жасында батыр болып жауға аттандаы. Бұл барғаны қазақ пен қалмақты...

Толық оқу

Алшын Қорлыбай батырдың Қалдан ханмен кездесуі

19.09.2023

Қорлыбай батыр көп қолмен бір жауласқан жауын шауып еліне алып қайтып келе жатқанда, бір төбенің арасында Қорлыбай жаяу отырады. Біреу келіп: «Батыр, атың қайда, нағып жаяу отырсыз...

Толық оқу

Сәмен батыр (І нұсқа)

19.09.2023

Сәмендер Жоңғар тауына кеткенде, үйінде әйелі екіқабат қалған екен. Арада жарты жылдан асқанда бір дәруіш Сәмеге жолығып:

Толық оқу

Сәмен батыр

19.09.2023

Орталарында Төле би бар қазақ әскерлерінен жеңіліп, қайта топтасып, қаша шабуылдап жүрген кездердің бірінде Сәмен батыр жаман түс көріп, шошып оянады. Түсінде ботбай ауылдарын жау ...

Толық оқу

Серғазы батыр (ІІ нұсқа)

19.09.2023

Сонау Тараз жағындағы Талас бойындағы бір шайқаста күні бойы болған жекпе-жекте бірде жеңіп, бірде жеңіліп дегендей алма-кезек түсіп, екі жақтан да шығын болып, күн батуға таяған к...

Толық оқу

Серғазы батыр (І нұсқа)

19.09.2023

Қазақ-қалмақ соғысы заманында Жетісу жерінде қалмақтар бірер жыл табан тіреп тұрып қалады. Сол кездерде олар Суықтөбенің күнгейін қыстап, теріскейіне егін салып, таудың бөктерін, б...

Толық оқу

Қуатбек пен Медетбек (І нұсқа)

19.09.2023

Жаугершілік кезінде Сәмен батырдың ұлы Қапсалаң батырдың ауылына қырғыздар жиі-жиі шабуыл жасап, маза бермейді. Қапсалаң батыр жетпістің үстіне шығып қалған кезде қырғыздар тағы да...

Толық оқу

Қуатбек пен Медетбек

19.09.2023

Қалмақ әскерімен болған бір жолғы соғыста айласын асырған жау жағы Қуатбек пен Медетбек батырларды қолға түсіріп, елдеріне алып кетеді.

Толық оқу