Төле би — материалдар жинағы

Емеуір (Абылай ханмен ишараттасуы)

04.05.2023

Абылай (Әбілмансұр) жас кезінде Төле бидің түйелерін бағып жүреді. Бірде ол қазақ батырларының қару-жарақтарын асынып, аттанып бара жатқандарын көреді дағы, құстай ұшып Төле биге к...

Толық оқу

Төле бидің айтқаны

20.07.2022

«Жылқыдан жылқының артықшылығы етінде де емес, жүзден жүйрік-мыңнан тұлпарлығында да емес, түбінде біз оны жейміз.

Толық оқу

Төле би туралы

07.07.2022

Қазақ халқының тапқырлықты, өмір құбылыстарын бейнелі сөздерге бөлеп берушілікті ерекше бағалағаны,сөз өнеріне айрықша мән бергені ертеден белгілі. Халқымыз барлық байлықтың ішінен...

Толық оқу

Абылайдың қамал бұзған жері (V нұсқа)

19.06.2020

Абылай хан 12 жасында қасында Оразалық деген сарт бар екен. Түркістан шаһарына келіп Әбілмәмбет патшаға келіп қызмет қылады. Онда орнығып тұра алмай, ұлы жүз үйсін Төле бидің түйес...

Толық оқу

Абылайдың жас күніндегі өмірі (ІІІ нұсқа)

14.06.2020

Абылай әкесінен кішкене күнінде жетім қалған екен. Абылай ұлы жүздің бір Төле би деген бидің қолында құл болыпты.

Толық оқу

Хан Абылай

10.04.2020

Тарих тағы даңқты хан Абылайдың шын аты — Әбілмансұр. Абылай — оның арғы атасы. ол ел билеу ісінен гөрі жауынгерлік қимылға бейім адам екен. Сондықтан оны жұрт «батыр Абылай» деп а...

Толық оқу

Ескелдінің бір ерлігі

07.04.2020

Ескелдінің үлкен атасы Жанғабыл батыр әйгілі Әлібекұлы Төле бимен бастас, қадірлес, құда болған. Төле бидің Ұлбике деген қызы Ескелдінің анасы. Ескелді дүниеге келіп, Төле биден сү...

Толық оқу

Барлауға шыққанда

23.01.2020

Ал мына бір оқиға Төле бидің әбден қартайған шағында болған екен деседі. Қалмақтың Ақшыр деген әрі ханы, әрі батыры «Төле бидің Мәмила деген қызын берсе, қолынан, бермесе, жолынан ...

Толық оқу

Елдің иесі, жердің киесі болады (І нұсқа)

22.01.2020

Төле бидің туған жиені Ескелді он алты-он сегіз жасар шамасында осы нағашысының ауылына барады. Сол кезде «Сабалақ» аталып кеткен балаң жігіттің түйе бағып жүрген кезі екен. Бәрі б...

Толық оқу

Әйтеке би туралы аңыз

17.01.2020

Үйсін Төле бидің Қалманбет деген ұста қоңшысы болыпты. Төленің үйінің сыртында табиғи өсіп тұрған қисық қайыңды кесіп алып, өзіне ер соғып алады. Ер біткен соң, әдемілігіне қызыққа...

Толық оқу

Қазыбектің бір ер туралы айтқан билігі (І нұсқа)

13.01.2020

Со бір заманда ұлы жүзде дүйім ел бас қосқан бір байдың асы болыпты. Қазықұрт тауын мекендейтін үйсін Төле бидің басқаруымен екі ай бұрын сауын айтылған осы асқа Арқадағы арғындард...

Толық оқу

Ақшолпан (І нұсқа)

04.01.2020

Мәмен «Ақшолпан» күйін өткен заманның атадан балаға жеткен бір аңыз әңгімесін естігенде шығарып еді дейді.

Толық оқу

Төле бидің туы

18.11.2019

Бүкіл исі қазаққа кемеңгерлігімен үлгі-өнеге болған Төле би тоқсан үш жасында дүниеден өтті. Төленің өз өсиеті бойынша көп жыл билік құрған Ташкент қаласына, әйгілі Бабырдың нағашы...

Толық оқу

Данагүл

15.11.2019

Төле би: «Балама әйелді өзім таңдап алып беремін. Байдың байлығына қызықпаймын, бидің билігіне қызықпаймын. «Асыл пышақ қап түбінде жатпайды» деген. Келінім ақылды болса, балам дан...

Толық оқу

Қалмақ, қалмақты ептеп алмақ...

14.11.2019

Абылай хан, Өтеген батыр Ұлытаудың бөктерінде аң аулап жүріп, бір сайға келіп аз-кем аялдап, демалуға отырады. Қапысыз отырған хан мен батырдың үстіне жаудың қалың қолы кездейсоқ т...

Толық оқу

Төле бидің Өтегенге бата беруі

13.11.2019

Өтегеннің аман келгенін естіген әр рудың жақсылары, әз-киелілері түгел жиналады. Төле бидің көңілі көтеріліп, «өлді» деген Өтегеннің туған жерге аман-сау келгеніне арнап ақбоз айғы...

Толық оқу

Қоңқа қарт пен Төле

12.11.2019

Қоңқа бидің жасынан жауға бірге аттанып жылқы алысқан, дауға бірге түсіп олжа табысқан Жыланкөз деген досы болыпты. Екеуі екі ауылдың адамы болғанына қарамастан, бір анадан туғанда...

Толық оқу

Төле бидің төреліктері

12.11.2019

Бір байдың үлкен тойында бәйгеден бір жүйрік озып келеді. Әлгі жүйрікке екі рулы ел таласып, қамшы сілтескен төбелеске айналады. Ақырында екі жағы да Ақбота биге жүгінеді. Сонда Тө...

Толық оқу

Төле бидің сөзге тоқтауы

11.11.2019

Жаздың ел жайлауға шыққан күндерінің бірінде Арқадағы құдаларына барып, қонақшылап келе жатқан Төле би қайтар жолда бұрыс болса да, Қазыбек бидің ауылына ат басын бұрады. Жанындағы...

Толық оқу

Баланың билігі

11.11.2019

Кіші жүздің Жарабай деген жуан тұқымы қыпшақтың бір адамын өлтіріп, теңдік бермейді. Бір жолы қыпшақтың талапкерлеріне ілесіп жас бала барады.

Толық оқу

Төле бидің жауабы

27.08.2019

Төле би өз тұсындағы хандардың, баһадүрлердің, билердің ұстазы, ақылшысы болған. Мысалы, Шақшақұлы Жәнібек:

Толық оқу

Қарлығаш әулие

27.08.2019

Ел ауған «Ақтабан шұбырынды, алқакөл сұлама» кезінде Төле киіз үйін жықпай, қасиетті жұртын қимапты. Сонда жоңғарлық қолбасы Төле биден көшпей қалуының сырын сұрапты.

Толық оқу

Төле бидің шешендігі

27.08.2019

Атақты билер арқаға жиналыпты. Айтқан мезгілден Төле би кешігіп келеді. Оған шамданған қарт билер:

Толық оқу

Үйсін Төле би мен Әнет баба

10.08.2019

XVIII ғасырдағы ұлы тұлғаның бірі — Үйсін Төле би.

Толық оқу