Сауатты қаржы — сенімді болашақ!

Қаржылық сауаттылық — бүгінгі жасөспірімдер үшін тек «қолда бар ақша» ғана емес, сенімді әрі бәсекеге қабілетті өмір сүрудің негізгі дағдысы. Ақшаңызды дұрыс басқару, үнемдеу, жоспарлау — бұл тек ересектерге арналған нәрсе емес, жас кезден қалыптасқан дағды. Жастар бұл қабілетті ерте үйренсе, болашақта үлкен қаржылық қиындықтан аулақ бола алады.

Бүгінгі қоғамда қаржылық білімнің маңызы артып келеді. Әлеуметтік желілердегі жарнамалар, онлайн сатып алулар және кредиттік ұсыныстар жасөспірімдерге жиі әсер етеді. Бұл уақытта бюджетті дұрыс жоспарламау, ақшаны ысырап ету немесе қажетсіз қарыз алу сияқты қателіктер жиі кездеседі — ең жиі жасалатын қаржылық қателіктердің бірі осы.

Неліктен қаржылық сауаттылық маңызды?

Ақшаны дұрыс басқаруды үйретеді. Бюджет құру, шығын мен жинақты теңестіру — қаржылық тұрақтылықтың негізі.

Алдын ала жоспарлауды қалыптастырады. Мақсатқа жету үшін несиесіз немесе қаржылық қиындықсыз жоспар құра білетін жасөспірімдер — болашақта табысты болатыны сөзсіз.

Сақтандыру мен инвестицияны түсіну. Бұл тек ақша жинақтау емес, оны көбейту туралы да ойлануды үйретеді.

Өздігінен шешім қабылдауға мүмкіндік береді. Қаржылық білім — тәуелсіздік, жауапкершілік және сенімділік береді.

Қаржылық сауатты қалай дамытуға болады?

1. Бюджет құруды үйреніңіз. Ай сайынғы кіріс пен шығысты жаза отырып, үнемдеу мүмкіндіктерін қарастырыңыз.
2. Жеке мақсаттар қойыңыз. Жинақ, сыйлық, болашақ курстар немесе сапарлар үшін ақша бөлуге мақсат қойыңыз.
3. Қарапайым қаржылық құралдарды зерттеңіз. Банктік шот, жинақ шоты, пайыздар — бұл өмірде керек негізгі ұғымдар.
4. Ұстаздарыңыз бен ата-аналардан сұраңыз. Қаржы туралы әңгіме құру — қаржылық сауатты арттырудың ең оңай жолы.

Қазақстанда да қаржылық сауаттылық деңгейі өсіп келеді — соңғы мәліметтер бойынша халықтың қаржылық білім деңгейі 40%-ға жуықтады. Бұл жақсы нәтиже, бірақ әлі де жетілдіруді қажет етеді. 

Қазақстанда жасөспірімдердің қаржылық сауаттылығын арттыру және қаржылық алаяқтықтан қорғануды үйрету мақсатында «Qarzhy Saqshysy – Қаржы сақшысы» атты оқу ойыны республикалық деңгейде өткізілді . Бұл жоба оқушылар мен студенттерге қаржы қауіпсіздігі, ақшаңызды дұрыс пайдалану, онлайн алаяқтық схемаларын тану секілді маңызды дағдыларды игеруге мүмкіндік берді. Бұл интерактивті ойын Қазақстанның барлық өңірлерінде 1–15 желтоқсан 2025 аралығында өткізілді.

Ойынды Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігі, Қаржылық мониторинг агенттігі және Экономикалық тергеп-тексеру департаменті бірлесіп әзірледі.

Жоба «Заң және тәртіп» ұлттық бағдарламасының бөлігі ретінде ұйымдастырылған.

Қаржылық сауаттылық — бұл тек ақша туралы білім емес, күнделікті өмірде қолданылатын маңызды өмірлік дағды. Жасөспірімдер оны ерте меңгерсе, болашақта қаржылық қиындықтарды жеңу оңай болады. Сондықтан бүгіннен бастап ақшаны қалай басқаруды үйренейік — бұл сенімді және жарқын болашақтың кілті!

Оқасова Наргиз

Шығыс Қазақстан Облысы ,Глубокое ауданы ,Глубокое кенті

11 сынып оқушысы