Бір кадр — миллион тағдыр: аштықтың үнсіз айғайы

     Бұл суретке бір рет қараған адам оны ұмыта алмайды. Қураған жер. Әлсіреп еңбектеп бара жатқан бала. Ал оның артында — өлімді күткендей түнеріп тұрған өлексеқор қарақұс. Бұл — фотограф Кевин Картердің 1993 жылы Судандағы ашаршылық кезінде түсірген әйгілі фотосы. Әлемге ол «The Vulture and the Child» («Қарақұс пен бала») атауымен танылды. Аталған кадр 1994 жылы Пулитцер сыйлығына ие болды. Алайда бұл марапатпен бірге ауыр әрі даулы сұрақ та қатар туды:

 «Неге көмектеспеді?»

 Бұл сұрақ тек фотографқа ғана емес, тұтас адамзатқа қойылды. Себебі бұл фото — бір баланың ғана емес, миллиондаған тағдырдың бейнесі. Бұл — аштықтың шынайы келбеті. Бұл — адамзат ар-ұятына қойылған үнсіз айна. Аштық — өткеннің қасіреті емес. Бүгінде әлем халқының шамамен 8–9 пайызы, яғни 670 миллионнан астам адамкүнделікті жеткілікті тағамға қол жеткізе алмай өмір сүріп жатыр. Басқаша айтқанда, әрбір он бір адамның біріаштықпен бетпе-бет.

Ең ауыр жағдайлар:

• Африка құрлығында — халықтың 20 пайыздан астамы;

• Оңтүстік Судан, Сомали, Йемен, Конго, Ауғанстан сияқты елдерде

  соғыс, кедейлік пен климаттық өзгерістер салдарынан миллиондаған адам тіршілік үшін күресуде.

Әлемде азық-түлік жеткілікті. Алайда ол әділетсіз бөлінеді. Бір жерде тағам тонналап қоқысқа тасталса, екінші жерде бала бір үзім нанға жету үшін әлсіреп еңбектеп барады. Осы тұста Кевин Картердің фотосы қайта тіріледі. Қарақұс — тек аштықтың емес, бейжайлық пен үнсіздіктің символына айналды. Бұл кадрдан кейін фотограф қоғам тарапынан қатты қысымға ұшырап, ауыр психологиялық күйзелісті бастан өткерді. Ол өмірден өтті. Бірақ артында қалған бір ғана сурет адамзатқа мәңгілік сұрақтар қалдырды:

Біз көріп тұрып, неге үнсізбіз? Қай кезде біз бақылаушы болып қаламыз да, қай кезде адам болуымыз керек?

Бүгінде аштықпен күресіп жатқан халықаралық ұйымдар бар. БҰҰ-ның Азық-түлік бағдарламасы (WFP), UNICEF, Action Against Hunger сынды ұйымдар миллиондаған адамға тағам, таза су және медициналық көмек жеткізуде. Алайда гуманитарлық көмектің едәуір бөлігі әлі де қаржыландырылмай отыр. Яғни, көмек жетпей жатыр.

Ал біз ше?

Біз бір сәтте әлемді өзгерте алмауымыз мүмкін.

Бірақ:

• қайырымдылық ұйымдарына үлес қоса аламыз;

• ақпарат таратып, үнсіз қалмауға үйрене аламыз;

• өз ортамызда бейжай болмауға тырыса аламыз.

Бір әрекет — бір тағдырды құтқаруы мүмкін.

Кевин Картердің фотосындағы бала — өткеннің ғана бейнесі емес.

Ол — бүгін де бар.

Ол — әлемнің бір түкпірінде әлі де аштықпен күресіп жатқан мыңдаған баланың символы.

Бұл сурет бізді жай ғана қарауға емес, ойлануға, сезінуге және әрекет етуге шақырады. Өйткені кейде бір кадр — миллион тағдырдың үнсіз айқайына айналады.

“Journiverse” білім беру орталығының оқушысы: Аяулым Махмуд