Тағдыр жолы – жүректен өткен із

Алғы сөз

Адам өмірі – Алланың берген ұлы сыйы әрі үлкен аманаты.

Әрбір адамның бұл дүниеде өз жолы бар. Біреудің жолы қуанышқа толы болса, біреудің жолы сынақпен, күреспен, сабырмен өріледі. Бірақ қандай жол болса да, әр адамның жүріп өткен өмірі – қайталанбас бір тарих.

Бұл кітап – жай ғана өткен күндердің баяны емес.

Бұл – жүректен шыққан сыр.

Бұл – өмірдің ауыр кезеңдерінен өтіп, үмітін жоғалтпаған жанның ішкі толғанысы.

Бұл – тағдырдың әрбір бұрылысына қарап, одан сабақ іздеген адамның ойы.

Адам кейде өмірдің берген сынағын түсіне алмай қалады. Кейбір сәттерде жүрекке ауыр жүк түседі. Кейде адам жалғыз қалғандай сезінеді. Кейде адамдардың сөзі, өмірдің әділетсіз көрінген жағдайлары жанға батады.

Бірақ уақыт өте келе адам бір нәрсені түсінеді:

Әрбір сынақ – адамның әлсіздігі емес.

Әрбір қиындық – адамның өмірден алған сабағы.

Әрбір көз жасы – жүректің тереңдігін көрсететін белгі.

Өмір адамды тек қуанышпен емес, қиындықпен де тәрбиелейді.

Бұл кітапта адам тағдыры, өмір жолы, әйел жүрегінің сыры, қателік пен кешірім, адамдардың сөзі мен мейірім туралы ойлар айтылады.

Өйткені әр адамның жүрегінде ешкімге айтпаған бір әңгімесі бар.

Кейбір адамдар сыртынан мықты көрінеді.

Бірақ оның ішінде қанша күрес жатқанын ешкім білмейді.

Кейбір адамдар күліп жүреді.

Бірақ оның жүрегінде қанша мұң барын ешкім сезбейді.

Сондықтан адамды сыртқы жағдайына қарап бағалауға болмайды.

Әр адамның артында бір тағдыр, бір тарих, бір өмір жолы бар.

Өмір маған бір нәрсені үйретті:

Адамдардың сөзі өзгеруі мүмкін.

Адамдардың пікірі өзгеруі мүмкін.

Кейбір адамдар өмірге келіп, із қалдырады.

Кейбір адамдар өмірге келіп, сабақ қалдырады.

Бірақ адамның жүрегіндегі сенім – оның ең үлкен тірегі.

Қандай қиындық келсе де, жүрегінде үміті бар адам қайта тұра алады.

Қандай ауыр жолдан өтсе де, Аллаға сүйенген адам жарығын жоғалтпайды.

Бұл кітапты жазудағы мақсатым – өткенді қайта еске алып, мұңға батуда емес.

Мақсатым – өмірдің әрбір сынағының артында бір мағына бар екенін көрсету.

Мақсатым – тағдырдың ауыр жолынан өткен жандарға:

«Сіз жалғыз емессіз»,

«Сабырдың артында жеңілдік бар»,

«Үміттің жарығы ешқашан сөнбейді»,

– деген сенім беру.

Адамның өмір жолы – жүректен өткен із.

Кейбір іздер қуаныш болып қалады.

Кейбір іздер көз жасымен жазылады.

Бірақ олардың барлығы адамды бүгінгі қалпына жеткізеді.

Мен бұл кітап арқылы бір ғана ой айтқым келеді:

Адамның өмірін оның басынан өткен қиындықтары емес, сол қиындықтарға қарамастан сақтап қалған жүрегі анықтайды.

Тағдыр – Алланың аманаты.

Өмір – үлкен мектеп.

Ал жүректегі сенім – сол жолдағы ең жарық шам.

Осы кітапты оқыған әрбір жан өз жүрегінен бір жылу, бір үміт, бір тыныштық табады деген ниеттемін.

 

I бөлім. Өмір атты ұзақ сапар

Адам баласы бұл дүниеге келген сәттен бастап өзімен бірге бір үлкен сыр алып келеді. Ол – тағдыр.

Тағдыр – адамның көрінбейтін жолы. Ол жолдың қай тұсында қандай бұрылыс барын ешкім алдын ала білмейді. Бір адамның өмір жолы гүлге толы болып көрінсе, екінші бір адамның жолы тікенді болуы мүмкін. Бірақ әр адамның жүріп өткен жолында өзіне ғана тән бір мән, бір сабақ, бір аманат жатады.

Өмір – тек қуаныш пен бақыттан құралған жеңіл сапар емес. Оның ішінде күлкі де бар, көз жасы да бар. Оның ішінде үміт те бар, күдік те бар. Жеңіс те бар, жеңіліс те бар. Кейде адам арманына қол жеткізіп, бақыттың биігіне көтеріледі. Кейде тағдырдың тосын сынақтарына тап болып, жүрегіндегі күшін іздеуге мәжбүр болады.

Бірақ адам өмірінің ең үлкен мәні – жолдың тегістігінде емес, сол жолды қалай жүріп өткенінде.

Бала кезімізде біз өмірді басқаша елестетеміз. Әлем бізге мейірімді, ал болашақ бізге тек қуаныш сыйлайтындай көрінеді. Біз әрбір арманымыз орындалады деп сенеміз. Жүрегімізде таза үміт болады.

Алайда уақыт өте келе адам өмірдің шынайы келбетін тани бастайды.

Өмірдің әр күні бізге бір сабақ береді.

Бір күн – қуаныштың қадірін үйретеді.

Бір күн – сабырдың күшін көрсетеді.

Бір күн – адамдарды тануға мүмкіндік береді.

Бір күн – өз жүрегіміздің қаншалықты мықты екенін байқатады.

Адам өмір бойы сыртқы дүниені ғана емес, өзінің ішкі әлемін де танып өтеді.

Мен де өз өмір жолыма көз жүгірткенде, алдымнан тек тегіс жол шықпағанын көремін.

Менің де өмір кітабымда жарық күндермен қатар, жүрекке салмақ салған ауыр беттер болды.

Кейбір күндерім көктемдей шуақты өтті. Жүрегім қуанышқа толып, өмірге деген сенімім артқан сәттерім болды.

Ал кейбір күндерім қыстың суығындай қатал болды. Жанымды ауыртқан, үнсіз күрескен, тек сабырмен ғана көтерген кезеңдерім де кездесті.

Бірақ адам өмірінің әрбір кезеңі бекер келмейді екен.

Біз кейде қиындықты тек қайғы деп қабылдаймыз. Ал уақыт өте келе сол қиындықтардың бізге үлкен күш бергенін түсінеміз.

Тағдыр адамға әртүрлі сынақ береді.

Біреуді жалғыздықпен сынайды.

Біреуді жауапкершілікпен сынайды.

Біреуді жоғалтумен сынайды.

Біреуді күтумен сынайды.

Бірақ әрбір сынақтың артында адамның өзін тануына мүмкіндік бар.

Себебі адам өзінің шын күшін жайлы күндерде емес, ауыр сәттерде байқайды.

Қиындық келгенде адамның жанындағы адамдар ғана емес, өзінің жүрегі де сыналады.

Сол кезде адам:

«Мен қаншалықты мықтымын?»

«Мен қаншалықты сабыр сақтай аламын?»

«Мен жүрегімдегі мейірімді сақтап қала аламын ба?»

– деген сұрақтарға жауап іздейді.

Бір кезде мен де өмірдің кейбір сынақтарына қарап:

«Неге менің жолым осындай болды?» – деп ойлаған сәттерім болды.

Адам кейде тағдырдың бергенін түсіне алмай қиналады.

Кейде жүрек шаршайды.

Кейде жанға тыныштық керек болады.

Бірақ уақыт өте келе бір ақиқатты түсіндім:

Адам тағдырын өзі таңдамайды.

Бірақ сол тағдырмен қалай күресетінін өзі таңдайды.

Адам өткенін өзгерте алмайды.

Бірақ өткенінің өзіне қандай із қалдыратынын таңдай алады.

Адамға келген сынақты тоқтата алмауы мүмкін.

Бірақ сол сынақтан кейін қандай адам болып шығатынын өзі анықтайды.

Өмір маған үлкен бір шындықты үйретті:

Адамның күші оның ешқашан жыламағанында емес.

Күшті адам – ешқашан құламайтын адам емес.

Күшті адам – құлағаннан кейін қайта тұра алатын адам.

Көз жасын төгіп тұрып та үмітін жоғалтпайтын адам.

Жүрегі ауырса да, біреуге мейірім көрсете алатын адам.

Өзіне қиын болса да, өзгеге жақсылық тілей алатын адам.

Кейде адам өзінің қаншалықты төзімді екенін өзі де білмейді.

Оны өмір сынақ арқылы танытады.

Кейде жүрекке түскен жара адамды әлсіз етпейді, керісінше терең ойлайтын, өзгенің қайғысын түсінетін жанға айналдырады.

Себебі қайғы көрген адам ғана қуаныштың қадірін біледі.

Жалғыздықты сезінген адам ғана жанашырлықтың бағасын түсінеді.

Қиындықты өткерген адам ғана тыныш күндердің қандай үлкен сый екенін ұғынады.

Мен бүгін өмір жолыма қарап, тек жоғалтқанымды емес, тапқанымды да көремін.

Мен сабыр таптым.

Мен адамдарды тануды үйрендім.

Мен өмірдің әрбір сәтінің қадірін түсіндім.

Мен жүректегі үміттің адамға қанат беретінін білдім.

Өйткені адамды алға жетелейтін нәрсе – оның жолының жеңілдігі емес.

Оны алға жетелейтін нәрсе – жүрегіндегі сенімі.

Тағдыр – Алланың адамға берген аманаты.

Оның әрбір бұрылысының өз себебі бар.

Біз кейде бүгін түсінбеген нәрсені ертең ұғамыз.

Кейде ауыр көрінген жолдың бізді жақсы жаққа бастағанын кейін байқаймыз.

Сондықтан өмірдің әр күніне шүкіршілікпен қарау керек.

Өйткені әрбір атқан таң – жаңа мүмкіндік.

Әрбір тыныс – жаңа үміт.

Әрбір күн – тағдыр кітабының тағы бір жазылған беті.

Менің өмір жолым мінсіз болған жоқ. Бірақ ол мені қалыптастырды.

Менің жүрегім талай сынақты көрді. Бірақ ол үмітін жоғалтпады.

Өйткені адамның ең үлкен жеңісі – қиындықсыз өмір сүру емес, қиындықтардың арасынан жүрегіндегі нұрды жоғалтпай шығу.

 

II бөлім. Жүрекке түскен сынақтар

Әр адамның өмірінде ешкімге айтпайтын бір жарасы болады.

Біреудің жүрегінде бала күнінен қалған мұң бар.

Біреудің жанында өткен өмірдің өшпес ізі бар.

Біреудің үнсіз ғана көтеріп жүрген ауыр жүгі бар.

Біреудің түн тынышталған кезде ғана есіне түсетін, ешкімге көрсетпейтін көз жасы бар.

Адамның сыртқы өміріне қарап, оның ішкі әлемін тану мүмкін емес. Кейбір адамдар үнемі күліп жүреді, бірақ жүрегінде қанша қайғы жатқанын ешкім білмейді. Кейбір адамдар бәріне мықты болып көрінеді, бірақ жалғыз қалған сәтінде жан дүниесімен күресіп жатады.

Өйткені әр адамның өзіне ғана белгілі бір соғысы болады.

Ол соғысты ешкім көрмейді.

Ол соғысты адамның өзі ғана жүрегімен сезінеді.

Өмір жолына қараған сайын мен бір нәрсені түсіндім: адам баласы сынақсыз өмір сүрмейді.

Біреудің сынағы – денсаулығымен келеді.

Біреудің сынағы – отбасы арқылы келеді.

Біреудің сынағы – жалғыздықпен келеді.

Біреудің сынағы – адамдардың түсінбеуімен келеді.

Бірақ әрбір сынақ адамның жүрегіне із қалдырады.

Кейбір іздер ауыр болады.

Кейбір жаралар ұзақ жазылады.

Алайда сол жаралардың арасында адамның ең үлкен өзгерісі басталады.

Менің де өмірімде жүрегімді ауыртқан күндер аз болған жоқ.

Кейбір сәттерде өмірдің өзі мені тым қатал сынап жатқандай көрінді.

Жаным шаршаған кездер болды.

Жүрегім үнсіз жылаған кездер болды.

Кейде өзіме:

«Неге дәл мен?»

«Неге менің жолым осындай?»

«Неге менің алдымнан осынша сынақ шықты?»

– деген сұрақтарды қойған сәттерім болды.

Бұл сұрақтарды қойғаным үшін өзімді кінәламаймын.

Өйткені адам қиналған кезде жүрегі жауап іздейді.

Адам шаршаған кезде бір сәт тоқтап, өзінің не үшін осындай жолдан өтіп жатқанын түсінгісі келеді.

 

Кейде өмірдің ауыр кезеңдері келгенде адам өзін жалғыз сезінеді.

Айналасында адамдар бар болса да, жүрегіндегі ауырлықты ешкім түсінбейтіндей көрінеді.

Сол сәтте адам өзінің ішкі әлемімен бетпе-бет қалады.

Ол өзіне сұрақ қояды:

«Мен осы қиындықты қалай көтеремін?»

«Менің күшім жетер ме екен?»

«Мен қайтадан күле аламын ба?»

Бірақ адам баласының жүрегінде өзі ойлағаннан да үлкен күш болады.

Оны адам қиындық келгенде ғана байқайды.

Уақыт өте келе мен бір үлкен ақиқатты түсіндім.

Сынақ адамды құлату үшін келмейді екен.

Сынақ адамның бойындағы бұрын өзі білмеген күшті ояту үшін келеді екен.

Адам жайлы күндерде өзінің қаншалықты мықты екенін білмейді.

Ол өзінің төзімін қиындық келгенде таниды.

Қараңғы түннен кейін таңның ататынын қиындық көрген адам ғана терең түсінеді.

Жараланған жүрек те бір күні қайтадан жазылатынын өмірдің өзі көрсетеді.

Сынақ адамның бойындағы сабырды оятады.

Сабыр – үнсіз отыру ғана емес.

Сабыр – жүрек ауырса да, үмітті жоғалтпау.

Сабыр – әділетсіздік көрсең де, адамдық қасиетіңді сақтап қалу.

Сабыр – өмірдің ауыр жолдарында да Аллаға деген сенімді жоғалтпау.

Кейде адам әлсізбін деп ойлайды.

Бірақ оның ішінде қанша күш барын өзі білмейді.

Өмір маған тағы бір нәрсені үйретті:

Адамның ең үлкен байлығы – ешқашан қиындық көрмеуі емес.

Ең үлкен байлығы – қиындық көрсе де жүрегін қатайтпауы.

Өйткені кейбір адамдар қайғыдан кейін мейірімін жоғалтады.

Ал кейбір адамдар қайғыдан кейін одан да мейірімді бола түседі.

Мен екінші жолды таңдағым келді.

Өйткені өмірдің маған берген ауыр сабақтары мені жамандыққа емес, түсіністікке үйретті.

---

Кейде өткен өмірге қарап, адам:

«Неге бұл жағдай менің басымнан өтті?» – деп ойлайды.

Бірақ уақыт өте келе кейбір жауаптар өздігінен келеді.

Біз кейбір сынақтардың мәнін сол сәтте түсінбейміз.

Кейін қарап:

«Бұл жағдай мені өзгертті»,
«Бұл қиындық мені күшейтті»,
«Бұл жол мені бүгінгі адам етті», – деп түсінеміз.

Мен жүрегіме түскен әрбір сынақты тек ауырлық деп қабылдамаймын.

Өйткені әрбір сынақтың ішінде бір сабақ бар.

Әрбір көз жасының ішінде бір тағылым бар.

Әрбір жоғалтудың ішінде бір түсінік бар.

Өмір адамды кейде құлатады.

Бірақ сол құлаған жерінен қайта тұруға да күш береді.

Бүгін мен білемін:

Жүрекке түскен жара – адамның әлсіздігі емес.

Ол – адамның өмірден өткенінің белгісі.

Сынақтан өткен жүрек бұрынғыдай болмайды.

Ол тереңдейді.

Ол сабырлы болады.

Ол өзгенің қайғысын жақсырақ түсінеді.

Менің өмір жолымдағы әрбір сынақ мені бір нәрсеге үйретті:

Адам қанша қиындық көрсе де, үмітін жоғалтпауы керек.

Өйткені үміт бар жерде – өмір бар.

Сенім бар жерде – күш бар.

Ал жүрегінде Аллаға деген сенімі бар адам қандай ауыр жолдан өтсе де, бір күні жарыққа шығады.

Сынақ мені сындырған жоқ.
Сынақ мені шыңдады.

Жүрегім ауырды, бірақ үмітім өлмеді.
Өйткені әрбір қараңғы түннің артынан міндетті түрде таң атады.

 

III бөлім. Адамдардың сөзі – жүрекке түскен салмақ

Адам өміріндегі ең ауыр нәрселердің бірі – біреудің әділетсіз сөзі.

Кейде адамның денесіне түскен жарадан гөрі, жүрегіне тиген сөз қаттырақ ауырады. Дене жарасы уақыт өте жазылуы мүмкін. Бірақ көңілге түскен сызат кейде жылдар бойы ұмытылмайды.

Себебі сөз – жай ғана дыбыс емес.

Сөз – адамның жүрегіне жететін күш.

Бір ауыз жылы сөз шаршаған жанға демеу болуы мүмкін.

Ал бір ауыз ауыр сөз адамның еңсесін түсіріп, жүрегіне үлкен салмақ салуы мүмкін.

Өмірде кейде адамдар біреудің тағдырын білмей тұрып, оның өміріне баға беруге асығады.

Олар адамның бүгінгі күнін көреді.

Бірақ сол күнге жеткенше қандай жолдан өткенін білмейді.

Олар адамның жүзіндегі тыныштықты көреді.

Бірақ сол тыныштықтың артында қанша күрес жатқанын көрмейді.

Олар адамның бір ғана қадамын көреді.

Бірақ сол қадамға дейін жүрегінде қанша ой, қанша қорқыныш, қанша үміт болғанын білмейді.

Адамның өмірі – сырт көзге көрінетін бір ғана көрініс емес.

Ол – ішінде мыңдаған сыр жатқан үлкен кітап.

Ал ол кітаптың барлық бетін сол адамның өзі ғана оқиды.

Кейбір адамдар біреудің қателігін көрсе, оны түсінуге емес, сынауға асығады.

Олар:

«Неге бұлай жасады?»

«Неге мұндай шешім қабылдады?»

«Неге оның өмірі осындай болды?»

– деп сыртынан сөз етеді.

Бірақ ешкім:

«Ол осы жағдайға дейін қандай ауырлық көрді екен?»

«Оның жүрегінде қандай жара бар екен?»

«Ол осы шешімді қабылдағанда қандай күйде болды екен?»

– деп ойланбайды.

Адамның сыртқы әрекетін көру оңай.

Ал оның ішкі жан айқайын түсіну үшін жүрек керек.

Өсек – адамның жүрегіне түскен ауыр тас сияқты.

Оны айтқан адам кейде бір сәтте ұмытып кетеді.

Бірақ естіген адам сол сөзді ұзақ уақыт жүрегінде көтеріп жүруі мүмкін.

Кейде біреудің айтқан бір ауыз сөзі адамның өзіне деген сенімін азайтады.

Кейде біреудің әділетсіз пікірі адамның көңілін жаралайды.

Кейде адам сыртынан айтылған сөзбен емес, сол сөздің артындағы ниетпен ауырады.

Өйткені адамды ауыртатын тек сөз емес.

Адамды ауыртатын – сол сөздің ішінде жатқан мейірімсіздік.

Неге адамдар кейде өзгенің өмірін талқылауға бейім болады?

Мүмкін, олар өз жүрегіне үңілудің орнына өзгенің өміріне қарауды жеңіл көретін шығар.

Мүмкін, біреудің кемшілігін айту арқылы өздерін жақсы сезінгісі келетін шығар.

Мүмкін, олар басқа адамның үнсіз күресін түсінбейтін шығар.

Бірақ бір нәрсе анық:

Өзгенің жарасын сөз ету – адамның өз жүрегіндегі тәрбиесін көрсетеді.

Жақсы адам біреудің сүрінген жерінен күлкі іздемейді.

Ол оған қолдау іздейді.

Әсіресе өмірдің ауыр жолынан өткен адамдарға адамдардың сөзі қатты әсер етеді.

Себебі олардың жүрегінде онсыз да көтеріп жүрген жүгі болады.

Оларға кінә емес, түсіністік керек.

Оларға үкім емес, мейірім керек.

Оларға сырттан айтылған сөз емес, жүректен шыққан жылы сөз керек.

Кейде адамның өмірін өзгерту үшін үлкен көмек жасаудың қажеті жоқ.

Кейде бір ауыз:

«Сен мықтысың»,

«Бәрі жақсы болады»,

«Мен сені түсінемін»,

– деген сөздің өзі үлкен демеу болады.

Адам баласы өмірде түрлі жағдайға түседі.

Бір күні біреуді түсінбей сынаған адам, ертең өзі сондай жағдайға тап болуы мүмкін.

Бүгін біреудің көз жасын елемеген адам, ертең өзі де мейірімге мұқтаж болуы мүмкін.

Сондықтан әрбір айтылған сөзге жауапкершілікпен қарау керек.

Өйткені адамның жүрегі – ойыншық емес.

Ол – нәзік әлем.

Оны жаралау оңай.

Ал емдеу кейде өте қиын.

 

Мен өмірден бір нәрсені түсіндім:

Адамдардың бәрі сенің өмір жолыңды түсіне бермейді.

Бәрі сенің жүрегіңдегі шындықты біле бермейді.

Бірақ сен өз жүрегіңді таза сақтауға міндеттісің.

Біреудің қатты сөзі сенің мейіріміңді алып кетпеуі керек.

Біреудің әділетсіз пікірі сенің өзіңді бағалауыңа әсер етпеуі керек.

Өйткені адамның шын бағасын адамдардың сөзі емес, оның ниеті мен ісі көрсетеді.

Уақыт өте келе адамның бәрі ұмытылады.

Өсек те басылады.

Артық сөз де жоғалады.

Ал адамның жасаған жақсылығы, көрсеткен мейірімі, таза жүрегі ғана қалады.

Сондықтан адам біреудің өміріне тас лақтырмас бұрын ойлануы керек.

Бәлкім, ол адамның жүрегінде онсыз да ауыр жүк бар шығар.

Бәлкім, оның үнсіз жүргенінің артында үлкен күрес жатқан шығар.

 

Адамға ең керегі – бірін-бірі сынау емес, түсіну.

Өйткені бұл өмірде бәріміз де бір жолдамыз.

Бәріміздің жүретін соқпағымыз әртүрлі болғанымен, іздейтініміз бір:

тыныштық,

мейірім,

құрмет,

және жүрекке жылу.

Өсек – адамның жанын жаралайды.
Ал мейірімді сөз – сол жараға ем болады.

Сондықтан адам біреудің тағдырын талқыламас бұрын, оның жүрегіндегі көрінбейтін күресін түсінуге тырысу керек.

 

IV бөлім. Неге адамдар қатігез болады?

Кейде мен адамдарға қарап, көп ойланамын.

Неге кейбір адамдар өзгенің қуанышын көргенде қуана алмайды?

Неге біреудің жетістігіне сүйсінудің орнына, оның кемшілігін іздеуге асығады?

Неге кейбір адамдар біреудің өмірін талқылауға, тағдырын сынауға сонша құмар болады?

Адамның жүрегі неге кейде мейірімнен алыстап, қатігездікке жақындайды?

Бұл сұрақтардың жауабын іздеген сайын бір нәрсені түсінемін:

Адамның сыртқы әрекетінің артында оның ішкі әлемі жатады.

Жүрегі тыныш адам өзгенің тыныштығын бұзуға ұмтылмайды.

Жүрегі мейірімге толы адам біреудің қайғысына қуана алмайды.

Ал ішкі жан дүниесінде күресі көп адам кейде өз ауырлығын өзгеге көрсетуі мүмкін.

Кейбір адамдар өзгенің қуанышын көтере алмайды.

Біреу бақытқа жетсе, оның қуанышын бөлісудің орнына, одан мін іздейді.

Біреу жақсы өмір сүрсе, оның жетістігін мойындаудың орнына, артынан сөз айтуы мүмкін.

Біреу қиындықтан өтіп, қайтадан өмірін түзесе, оған қуану орнына, өткенін еске салып жарасын қозғайтындар болады.

Неге?

Өйткені кейбір адамдар өзгенің жарығын көргенде, өз ішіндегі қараңғылығын сезінеді.

Олар басқа адамның бақытына емес, өздерінің жетпеген армандарына қарайды.

Олар өз жүрегіндегі қанағатсыздықпен күресе алмай, өзгенің өмірінен кемшілік іздейді.

Адамның ең үлкен сынағы – басқа адамның бақытына шын жүректен қуана білу.

Өйткені қызғаныш адамның жүрегін іштен жейтін сезім.

Қызғаныш бар жерде тыныштық болмайды.

Қызғаныш бар жерде адам өзгені емес, өзін де жаралайды.

Себебі біреудің өміріне көңіл бөлген адам өз өмірінің қадірін ұмытады.

Өз жолымен жүрудің орнына, өзгенің жолын бақылаумен уақыт өткізеді.

Кейде адамдар қатігездікті күш деп ойлайды.

Бірақ шын мәнінде қатігездік – адамның әлсіз тұсы.

Біреуді ренжіту оңай.

Біреудің қатесін бетіне басу оңай.

Біреуді төмендетіп, өзін жоғары көрсету оңай.

Ал шын күш – түсіне білуде.

Шын күш – кешіре білуде.

Шын күш – өзіңе қиын болса да, біреуге жақсылық жасай білуде.

Жүрегі таза адам ешқашан біреудің жарасын баспайды.

Ол біреудің сүрінгенін көрсе, күлуге емес, қолдау көрсетуге ұмтылады.

Ол біреудің қайғысын естісе, сөз қосуды емес, дұға етуді таңдайды.

Ол біреудің әлсіз сәтін пайдаланып қалуды емес, оған демеу болуды ойлайды.

Өйткені мейірімді адам адамның қатесін емес, оның адамдық қасиетін көреді.

Өмірде әр адамның өз күресі бар.

Біреу ішкі мұңымен күреседі.

Біреу жалғыздығымен күреседі.

Біреу өткенінің ауыр естеліктерімен күреседі.

Біреу болашаққа деген қорқынышын жеңуге тырысады.

Сондықтан біреуге қатты сөз айтпас бұрын, оның қандай жүк көтеріп жүргенін ойлау керек.

Біз адамның жүзін көреміз.

Ал оның жүрегіндегі ауырлықты көре алмаймыз.

Кейде адамдардың қатігез болуының тағы бір себебі – өз жүрегіндегі жараның емделмеуі.

Жараланған адам кейде өзі де байқамай, басқаға жара салуы мүмкін.

Мейірім көрмеген адам мейірімнің қадірін түсінбеуі мүмкін.

Кешірім естімеген адам кешірудің қаншалықты маңызды екенін білмеуі мүмкін.

Бірақ адамның өткен жолы оның болашағын толық анықтамайды.

Әр адам өз жүрегін өзгерте алады.

Әр адам жақсы жаққа бет бұра алады.

Мен өмірден бір нәрсені түсіндім:

Адамның байлығы – оның қанша дүниесі барында емес.

Адамның байлығы – оның жүрегінде қанша мейірімі барында.

Біреуге жақсылық жасау үшін үлкен мүмкіндік керек емес.

Кейде бір жылы сөздің өзі жеткілікті.

Кейде бір адамның жанынан табылудың өзі үлкен көмек.

Кейде үндемей түсіну – ең үлкен қолдау.

Адамдардың бәрі бірдей емес.

Біреудің жүрегі қатайған.

Біреудің жүрегі жұмсақ.

Біреу сенің әлсіз жеріңді іздейді.

Біреу сенің жақсы жағыңды көруге тырысады.

Бірақ сен өзгенің қатігездігіне қарап, өз жүрегіңді өзгертпеуің керек.

Өйткені біреудің қараңғылығы сенің ішіңдегі жарықты өшірмеуі тиіс.

Өмір – бәрімізге бір ғана нәрсені үйретеді:

Адам болу – тек өмір сүру емес.

Адам болу – біреудің жүрегіне ауырлық емес, жеңілдік әкелу.

Адам болу – біреудің құлағанын пайдалану емес, қайта тұруына көмектесу.

Адам болу – өзің көрген жамандықты қайтару емес, оны өз бойыңда тоқтату

Мен сондықтан жүрегімде бір тілекті сақтаймын:

Адамдар бір-бірін сынауға емес, түсінуге жақын болса екен.

Бір-бірінің кемшілігін емес, жақсы қасиетін көрсе екен.

Бір-бірінің жарасын емес, жүрегіндегі үмітін байқаса екен.

Өйткені бұл өмірде бәріміз де бір-бірімізге жолаушымыз.

Бір күні бізге де біреудің мейірімі керек болуы мүмкін.

Жүрегі қара адам біреудің жарығын өшіргісі келеді.
Ал жүрегі нұрлы адам қараңғы жерде де біреуге жол көрсетеді.

Қатігездік – жүректің әлсіздігі, ал мейірім – адамның ең үлкен биіктігі.

 

V бөлім. Әйел тағдыры және түсініксіз жалғыздық

Әйел жүрегі – өте нәзік әлем.

Оның ішінде қанша арман, қанша үміт, қанша сағыныш жатқанын сырт көз бірден аңғара алмайды. Әйелдің жүзінен күлкі көрінгенімен, оның жүрегінде қандай ойлар барын ешкім білмейді. Кейде оның үнсіздігі – сабыр емес, ішкі күрес болуы мүмкін. Кейде оның күлімсіреуі – қайғысын жасырудың бір жолы болуы мүмкін.

Өйткені әйел – сырттай әлсіз көрінгенімен, іштей үлкен күш иесі.

Ол бір қолымен өмірдің ауырлығын көтеріп, екінші қолымен отбасының жылуын сақтауға тырысады.

Ол өзі шаршаса да, баласының көңілін ойлайды.

Өзі мұңайса да, жанындағы адамдарға қуаныш сыйлауға тырысады.

Әйел тағдыры – тек қуаныштан құралған жол емес.

Оның да жүрегінде ешкім білмейтін жаралары болады.

Кейбір әйелдер өткенінің ауыр естеліктерін үнсіз көтеріп жүреді.

Кейбір әйелдер тағдырдың сынағына сабырмен қарсы тұрады.

Кейбір әйелдер сырттай мықты көрінгенімен, іштей бір ауыз жылы сөзге, бір сәттік түсіністікке мұқтаж болады.

Бірақ әйелдің ең үлкен қасиеті – оның қанша қиындық көрсе де, жүрегіндегі мейірімді жоғалтпауында.

Өмірде әйел кейде жалғыздықпен бетпе-бет келеді.

Жалғыздық деген – тек қасында адамның болмауы емес.

Кейде адамның жанында көпшілік болады, бірақ оны түсінетін жан болмайды.

Кейде үйде адамдар бар, бірақ жүректе тыныштық жоқ.

Кейде әйел бәріне күлімдеп қарап жүреді, ал оның ішкі жан дүниесінде үнсіз дауыл соғып жатады.

Осындай сәттерде әйелге ең керегі – айыптау емес, түсіністік.

Оған ең керегі – сұрақтың көптігі емес, жүректен шыққан қолдау.

Әйелдің өмір жолында әртүрлі адамдар кездеседі.

Біреулер оның жүрегін түсінеді.

Біреулер оның сабырын бағалайды.

Ал кейбіреулер оның әлсіз сәтін пайдаланғысы келеді.

Олар әйелдің жан дүниесіне терең үңілмейді.

Оның өмірден не өткергенін сұрамайды.

Оның арманын, қорқынышын, жүрегіндегі сырын білгісі келмейді.

Олар тек сыртқы жағдайына қарап баға береді.

Бірақ адамның шынайы құнын сыртқы көрініс емес, оның жүрегі анықтайды.

Әйелдің жалғыз қалуы – оның қадірін төмендетпейді.

Оның өткен жолы – оның адамдық бағасын азайтпайды.

Әрбір әйелдің артында бір тарих бар.

Ол тарихта қуаныш та бар.

Көз жасы да бар.

Күрес те бар.

Жеңіс те бар.

Сондықтан бір әйелдің өміріне сырттан қарап үкім шығару – оның жүрегіндегі күресті түсінбеу.

Адам кейде біреудің бүгінгі күнін ғана көреді.

Ал оның сол күнге жеткенше қанша ауыр жолдан өткенін білмейді.

Әйел кейде қорған іздейді.

Бұл оның әлсіздігін білдірмейді.

Өйткені әрбір адамның өмірінде біреуге сүйенгісі келетін сәттері болады.

Адам баласы жалғыз жаралған жоқ.

Бір-біріне демеу болу үшін, бір-біріне жылу беру үшін жаратылған.

Әйелдің мықтылығы – ешкімге мұқтаж болмауында емес.

Әйелдің мықтылығы – қиындықтың арасында да өз болмысын жоғалтпауында.

Кейбір адамдар әйелдің өміріне баға бергенде оның сыртқы жағдайына қарайды.

Бірақ әйелдің шын бейнесі оның жүрегінде.

Оның баласына деген махаббатында.

Оның отбасы үшін жасаған еңбегінде.

Оның үнсіз төккен көз жасында.

Оның кешіре білгенінде.

Оның қайтадан өмірге сенуге талпынғанында.

Ана жүрегі – әлемдегі ең үлкен мейірімнің мекені.

Ана баласы үшін өз қуанышын кейінге қалдырады.

Өзінің ауырғанын білдірмей, баласының көңілін табуға тырысады.

Өзінің мұңын ішіне бүгіп, баласына үміт сыйлайды.

Сондықтан әйелдің бағасы оның өміріндегі қиындықтармен емес, сол қиындықтарға қарамай сақтап қалған мейірімімен өлшенеді.

 

Өмір әйелге талай сынақ беруі мүмкін.

Бірақ әрбір сынақ оның күшін арттырады.

Әрбір көз жасы оның жүрегін тереңдетеді.

Әрбір қиындық оған өмірдің қадірін үйретеді.

Уақыт өте келе әйел бір нәрсені түсінеді:

Ол біреудің бағасы үшін өмір сүрмейді.

Ол біреудің сөзімен өлшенбейді.

Оның қадірін біреудің пікірі анықтамайды.

Әйелдің ең үлкен жеңісі – оның ешқашан жыламағанында емес.

Оның ең үлкен жеңісі – жыласа да қайта тұра алғанында.

Жараланса да мейірімділігін жоғалтпағанында.

Қиындық көрсе де жүрегін қатайтпағанында.

Жалғыздықты сезсе де, өмірге деген сенімін сақтағанында.

Әйел – тағдырдың нәзік те мықты жаратылысы.

Оның жүрегінде тұтас бір әлем бар.

Ол әлемде махаббат бар.

Сабыр бар.

Кешірім бар.

Үміт бар.

Сондықтан әйелді сыртқы жағдайымен емес, жүрегінің тереңдігімен бағалау керек.

Әйелдің қадірі – біреудің көзқарасында емес.
Әйелдің қадірі – оның жүрегіндегі мейірімінде, сабырында және өмірге деген сенімінде.

Әйел тағдыры – үнсіз жазылатын үлкен кітап.
Оның әрбір бетінде төзім де бар, көз жасы да бар, бірақ ең бастысы – өшпейтін үміт бар.

 

VI бөлім. Қателік – өмірдің соңы емес

Адам баласы қателеспей өмір сүрмейді.

Бұл дүниеде мінсіз адам жоқ. Әр адамның өмір жолында сүрінген, ойланып қалған, өкінішпен еске алатын сәттері болады. Себебі адам өмір бойы үйренеді. Кейде дұрыс шешім қабылдайды, кейде асығыс қадам жасайды. Кейде жүрегінің қалауымен әрекет етеді, кейде өмірдің ащы сабағын алғаннан кейін ғана кейбір нәрселердің мәнін түсінеді.

Қателік – адамның жаман екенін білдірмейді.

Қателік – адамның адам екенін көрсетеді.

Өйткені адам баласы ізденіп жүріп қателеседі, өмірдің жолын танып жүріп кейде адасады.

Кейде адам дұрыс жолды іздеп жүріп, бұрыс бағытқа түсіп қалуы мүмкін.

Ол бақыт іздейді.

Ол тыныштық іздейді.

Ол сүйеніш іздейді.

Ол өзіне жылу беретін бір мекен іздейді.

Бірақ кейде өмірде іздегеніміз бірден табыла бермейді.

Кейде адам сыртқы жағдайға емес, ішкі мұқтаждығына сүйеніп шешім қабылдайды.

Кейде жүрек ақылдан бұрын сөйлейді.

Жүрек үміттенеді.

Жүрек сенеді.

Жүрек жақсы нәрсені күтеді.

Бірақ өмір бізге бір шындықты үйретеді: тек сезіммен емес, ақылмен де таңдау жасау керек.

Адам өткен өміріне қарап кейде өзін қатты кінәлайды.

«Неге бұлай жасадым?»

«Неге сол кезде басқаша ойламадым?»

«Неге осы жолды таңдадым?»

деген сұрақтар жанын мазалайды.

Бірақ өткенге қайта оралу мүмкін емес.

Уақыт кері айналмайды.

Айтылған сөз қайта қайтпайды.

Жасалған қадам өзгермейді.

Бірақ адамның қолында бір үлкен мүмкіндік бар.

Ол – өткеннен сабақ алу.

Өткен – адамның жауы емес.

Өткен – адамның ұстазы.

Өткендегі қателіктер бізге өзімізді тануға көмектеседі.

Біз кімге сену керегін түсінеміз.

Біз қандай жолдың дұрыс екенін ұғамыз.

Біз өз жүрегіміздің әлсіз және мықты тұстарын білеміз.

Егер адам өткеніне тек өкінішпен қараса, ол сол ауырлықтың ішінде қалып қояды.

Ал егер өткеніне сабақ ретінде қараса, ол алға қарай қадам басады.

Мен де өз өмір жолыма қарап:

«Менің әрбір сүрінген жерім маған бір нәрсе үйретті», – деп айта аламын.

Әрбір қателігім маған сабырды үйретті.

Әрбір қиын шешім маған ойланып әрекет етуді үйретті.

Әрбір өкініш маған өмірдің қадірін түсіндірді.

Мен бұрынғы өзімді кінәлап қана қойғым келмейді.

Өйткені сол кездегі мен бүгінгі мен сияқты өмірдің барлық жауабын білген жоқ.

Сол кездегі жүрегім өз білгенінше дұрыс жол іздеді.

Сол кездегі жаным тыныштық пен бақытты аңсады.

Адам кейде қателескен кезде өзін жоғалтып алады.

Ол өзін ешқашан кешіре алмайтындай сезінеді.

Бірақ адамның өмірі бір ғана қателіктен тұрмайды.

Адамның бағасы оның бір сүрінген сәтімен өлшенбейді.

Адамның бағасы – сол сүрінгеннен кейін қалай тұрғанымен өлшенеді.

Құлаған адам әлсіз емес.

Қайта тұруға талпынбаған адам ғана әлсірейді.

Өмірде ең маңыздысы – қателік жасамау емес.

Ең маңыздысы – қателіктен кейін жүректі жоғалтпау.

Кейбір адамдар өткендегі ауыр жағдайлардан кейін мейірімін жоғалтады.

Кейбір адамдар ешкімге сенбейтін болып кетеді.

Кейбір адамдар жүрегін жауып тастайды.

Бірақ өмір бізге сынақ арқылы қатайып кетуді емес, терең болуды үйретеді.

Мен түсіндім:

Әрбір қателіктің ішінде бір сабақ бар.

Әрбір жоғалтудың ішінде бір түсінік бар.

Әрбір қиындықтың ішінде бір күш бар.

Адам кейде өз өміріндегі ең ауыр кезеңдерді кейін ең үлкен өзгеріс әкелген уақыт ретінде еске алады.

Өйткені сол кезеңдер оның көзқарасын өзгертеді.

Оның жүрегін тәрбиелейді.

Оның сабырын арттырады.

Қателік – адамның өмірінің соңғы нүктесі емес.

Ол жаңа бір бетбұрыстың бастауы болуы мүмкін.

Адам өткенін өзгерте алмайды.

Бірақ бүгінін өзгерте алады.

Адам бұрынғы жолын түзете алмайды.

Бірақ алдағы жолын дұрыс таңдауға мүмкіндігі бар.

Әрбір таң – жаңа мүмкіндік.

Әрбір күн – жаңа бастама.

Өмір маған бір нәрсені үйретті:

Адам өз өткенінен қашпауы керек.

Өйткені өткен – оның тарихы.

Ал тарихтан ұялу емес, одан сабақ алу керек.

Менің сүрінген жерлерім мені әлсіз еткен жоқ.

Керісінше, олар мені тереңірек ойлайтын, сабырлырақ, өмірдің қадірін білетін адам етті.

Бүгін мен өткеніме қарап:

«Мен қателестім», – деп қана айтпаймын.

Мен:

«Мен үйрендім», – деп айтамын.

Өйткені өмірдің ең үлкен сабағы – ешқашан сүрінбеу емес.

Өмірдің ең үлкен сабағы – әрбір сүрінгеннен кейін өзіңді қайта таба білу.

Қателік – адамның құлау нүктесі емес.
Ол адамның өзгеруіне себеп болатын өмір сабағы.

Өткен өмір – жабық есік емес.
Ол бізге келесі есікті дұрыс ашуды үйрететін жол.

 

VII бөлім. Аллаға сүйенген жүрек

Адам баласы бұл өмірде жалғыз өмір сүре алмайды.

Әр адамның жүрегінде біреуге сүйенгісі келетін, біреуден түсіністік күтетін сәттері болады. Кейде адам:

«Мені біреу түсінсе екен»,

«Менің үнсіз күресімді біреу байқаса екен»,

«Қиналған сәтімде жанымнан табылатын бір адам болса екен»,

– деп ойлайды.

Бұл – адамның табиғаты.

Өйткені адамға мейірім де керек, қолдау да керек, жылы сөз де керек.

Бірақ өмір бізге бір күні үлкен ақиқатты үйретеді:

Адамдардың қолдауы өзгеруі мүмкін, ал Аллаға деген сенім жүректі ешқашан тастамайды.

Кейде адам бар үмітін адамдарға артады.

Біреудің сөзінен жұбаныш іздейді.

Біреудің көмегінен күш күтеді.

Біреудің жанынан тыныштық табуға тырысады.

Бірақ өмір жолында әртүрлі жағдайлар кездеседі.

Кейбір адамдар біз ойлағандай болып шықпайды.

Кейбір адамдар қиындық келгенде алыстайды.

Кейбір адамдар сенің қуанышыңда қасыңда болғанымен, қайғыңды көтере алмайды.

Сонда адам бір нәрсені түсінеді:

Адамға сүйенуге болады, бірақ жүректің ең терең сүйеніші тек Алла болуы керек.

Адамдар келеді.

Адамдар кетеді.

Кейбір адамдар өмірімізге үлкен із қалдырады.

Кейбір адамдар бізге сабақ болып қалады.

Біреулер бізге қуаныш сыйлайды.

Біреулер бізге сабыр үйретеді.

Бірақ адамның жүрегіндегі ең тұрақты нәрсе – оның иманы мен сенімі.

Өйткені адамдар біздің жүрегіміздегі барлық сырды білмеуі мүмкін.

Адамдар біздің ішкі күресімізді түсінбеуі мүмкін.

Бірақ Алла адамның айтылмаған сөзін де, төгілмеген жасын да, үнсіз көтерген ауырлығын да біледі.

Кейде адамның ең үлкен дұғасы – сөз емес.

Кейде адамның ең үлкен дұғасы – жүрегіндегі үнсіз мұңы.

Түннің тыныштығында адамның жүрегі Аллаға жақындай түседі.

Сол сәтте адам өзінің әлсіздігін де, үмітін де сезінеді.

Адам бәрінен шаршауы мүмкін.

Бірақ Алланың мейірімінен үміт үзбеуі керек.

Өйткені жүректе сенім болған жерде үміт өшпейді.

Өмірдегі әрбір сынақ адамның сенімін де сынайды.

Қиындық келгенде адам:

«Неге бұлай болды?» – деп қиналуы мүмкін.

«Қашан бұл күндер өтеді?» – деп күтуі мүмкін.

Бірақ сабыр еткен жүрек бір күні тыныштық табады.

Себебі әрбір ауырлықтың артында жеңілдік бар.

Әрбір түннің артында таң бар.

Әрбір сынақтың артында адамның білмейтін бір жақсылығы болуы мүмкін.

Сабыр – үнсіз ғана шыдау емес.

Сабыр – жүрекке ауыр болса да, дұрыс жолдан таймау.

Сабыр – адамдардың сөзіне қарамай, өзіңнің шындығыңды сақтау.

Сабыр – қиындық кезінде де Аллаға деген сенімді жоғалтпау.

Кейде адам өзінің қанша күшті екенін өзі білмейді.

Оны өмірдің сынақтары көрсетеді.

Ал сол сынақтарда адамды ұстап қалатын ең үлкен күш – жүректегі сенім.

 

Мен де өмір жолымда бір нәрсені түсіндім:

Адамдардың сөзі өзгеруі мүмкін.

Бүгін мақтаған адам ертең сынауы мүмкін.

Бүгін қасыңда жүрген адам ертең алыстауы мүмкін.

Бірақ Алланың мейірімі өзгермейді.

Адамдар сенің сыртқы жағдайыңа қарай баға беруі мүмкін.

Ал Алла сенің жүрегіңді, ниетіңді, сабырыңды біледі.

Сондықтан адамның ең үлкен тыныштығы – өзін адамдарға дәлелдеуде емес, Алланың алдында таза болуға ұмтылуда.

Кейде өмір адамды жалғыз қалдырғандай көрінеді.

Бірақ шын мәнінде, жалғыздықтың ішінде де бір үлкен тәрбие бар.

Адам сол кезде өз жүрегінің дауысын ести бастайды.

Өзінің кім екенін түсінеді.

Өзінің неге сенетінін сезінеді.

Кейбір адамдардың кетуі – өмірдің соңы емес.

Кейде олардың кетуі адамның шынайы сүйенішін табуына себеп болады.

Иман – жүректегі жарық.

Ол адамға қиындық кезінде жол көрсетеді.

Ол адамға үміт береді.

Ол адамға кешіруді үйретеді.

Ол адамға жүрегін қатайтпауға көмектеседі.

Өйткені өмірде бәрін бақылау адамның қолында емес.

Бірақ жүрегіндегі сенімді сақтау адамның қолында.

Адам кейде бәрінен айырылуы мүмкін.

Бірақ үмітін жоғалтпаса, ол жеңілген болып саналмайды.

Адамның қолында дүние азаюы мүмкін.

Бірақ жүрегінде иман болса, ол бай адам.

Өйткені жүрек тыныштығы – дүниенің ешбір байлығымен өлшенбейді.

Өмірдің ұзақ жолында мен бір ақиқатты түсіндім:

Адамдардың қолдауы – үлкен сый.

Бірақ Аллаға деген сенім – ең үлкен тірек.

Адамдар жүрегіңді түсінбеуі мүмкін.

Бірақ Алла сенің әрбір күресіңді біледі.

Адамдар сенің өткеніңе қарауы мүмкін.

Бірақ Алла сенің бүгінгі ниетіңді көреді.

Сондықтан жүрегімдегі ең үлкен тілегім:

Қандай сынақ келсе де, сенімімді жоғалтпау.

Қандай сөз естісем де, жүрегімді қараңғылатпау.

Қандай қиындық болса да, сабыр сақтай білу.

Өйткені адамды қиын жолдан алып шығатын – тек күш емес.

Оны алға жетелейтін – сенім.

Аллаға сүйенген жүрек ешқашан толық жалғыз қалмайды.

Сабыр еткен жанның жүрегіне бір күні тыныштық келеді.

Өйткені жүректе иман бар жерде – үміттің нұры өшпейді.

 

VIII бөлім. Менің өмірден түйгенім

Бүгін мен өткен өміріме көз жүгіртсем, жүрегімде өкініштен бұрын шүкіршілік сезімі басым болады.

Өйткені өмірімдегі әрбір күн – маған берілген үлкен сабақ.

Менің жолым тек қуаныштан құралған жоқ. Оның ішінде жүрекке ауыр тиген сәттер де болды. Үнсіз күрескен күндерім де болды. Өзіммен өзім қалған, ешкімге айтпай жүрегіммен көтерген ауыр ойларым да болды.

Бірақ сол күндердің әрқайсысы мені өзгертті.

Әрбір қиындық мені шыңдады.

Әрбір көз жасым жүрегімді жұмсартты.

Әрбір сынақ маған өмірдің қадірін тереңірек түсіндірді.

Адам кейде қиындық келгенде тек жоғалтқанын көреді.

Ол өткенге қарап:

«Неге бұл жағдай болды?»

«Неге мен осындай жолдан өттім?»

– деп ойланады.

Бірақ уақыт өте келе адам кейбір қиындықтардың өзіне берген сыйын түсінеді.

Кейбір сынақтар бізге сабыр үйретеді.

Кейбір адамдар бізге кімге сену керегін көрсетеді.

Кейбір ауыр күндер бізге өз күшімізді танытады.

Егер өмірде ешқандай қиындық болмаса, адам өзінің жүрегінде қанша күш жатқанын білмес еді.

Мен бүгін өткеніме қарап, өзімді кінәлағым келмейді.

Өйткені өткен өмір – менің жауым емес.

Ол – менің ұстазым.

Өткендегі әрбір қадам маған бір нәрсе үйретті.

Мен адамдарды тануды үйрендім.

Мен өмірдің әрбір сәтінің қадірін түсіндім.

Мен тыныш күндердің қандай үлкен бақыт екенін ұқтым.

Мен жүректің ауырғанымен де өмір жалғасатынын білдім.

Өмір маған тағы бір маңызды нәрсені үйретті:

Адамдардың бәрі бірдей болмайды.

Бір адамның жүрегінде мейірім көп болса, екінші бір адамның жүрегінде түсініксіз қаттылық болуы мүмкін.

Біреу сенің жақсы күніңде қасыңнан табылады.

Біреу қиындық келгенде алыстап кетеді.

Біреу сенің қуанышыңа қуанады.

Біреу сенің сүрінген жеріңді күтеді.

Бұл – өмірдің шындығы.

Сондықтан мен енді адамдардың бәрінен бірдей жақсылық күтпеймін.

Өйткені әр адамның тәрбиесі, жүрегі, түсінігі әртүрлі.

Бірақ мен бір нәрсені сақтап қалғым келеді.

Ол – өз жүрегімнің тазалығы.

Біреу маған жамандық жасаса да, мен өз адамдығымды жоғалтқым келмейді.

Біреу мені түсінбесе де, мен біреуді түсінуге тырысамын.

Біреу мен туралы ауыр сөз айтса да, мен жүрегімді өшпенділікке толтырғым келмейді.

Өйткені адамның ең үлкен жеңісі – жамандық көріп, өзі де жаман болып кетпеуі.

Кейде адамдардың сөзі жүрекке тиеді.

Кейде әділетсіз пікір жанды ауыртады.

Кейде өзіңнің шындығыңды ешкім түсінбейтіндей көрінеді.

Бірақ уақыт маған бір нәрсені көрсетті:

Адам өз шындығын өзі білуі керек.

Өйткені сенің жүрегіңдегі ниетті, сенің қандай жолдан өткеніңді, сенің ішкі күресіңді барлық адам біле бермейді.

Біреудің пікірі – сенің өміріңнің ақиқаты емес.

Біреудің сөзі – сенің қадіріңнің өлшемі емес.

Мен өмірден мынаны түсіндім:

Адамның ең үлкен байлығы – оның жүрегіндегі тыныштық.

Дүние өзгеруі мүмкін.

Адамдар өзгеруі мүмкін.

Жағдай өзгеруі мүмкін.

Бірақ жүрегіндегі иманды, мейірімді, сабырды сақтай алған адам ешқашан толық жеңілмейді.

Өйткені адамның сыртқы жағдайы емес, ішкі әлемі оның шынайы күшін көрсетеді.

Өмір маған кешіруді де үйретті.

Кешіру – болған нәрсені ұмыту емес.

Кешіру – жүректі ауыр жүктен босату.

Өйткені адамның жүрегінде ұзақ уақыт ашу мен өкпе сақталса, ол ең алдымен өзіне зиян келтіреді.

Сондықтан мен өткенге қарап:

«Неге бұлай болды?» – деп емес,

«Бұл маған нені үйретті?» – деп қарауға тырысамын.

Бүгін мен әрбір таңға шүкіршілік етемін.

Өйткені әрбір жаңа күн – жаңа мүмкіндік.

Әрбір тыныс – өмірдің сыйы.

Әрбір жақсы ой – жүрекке берілген жарық.

Мен өткен жолымды өзгерте алмаймын.

Бірақ сол жолдан алған сабағыммен бүгінімді жақсы етуге тырысамын.

 

Менің өмірде түйген ең үлкен сабағым:

Адамның жүрегі қанша жараланса да, ол мейірімділігін жоғалтпауы керек.

Өйткені жүректің тазалығы – ең үлкен байлық.

Адамдардың бәрі сені түсінбеуі мүмкін.

Бірақ сен өзіңді жоғалтпауың керек.

Адамдар сенің өткеніңе қарауы мүмкін.

Бірақ сен өз болашағыңа қарауың керек.

Мен енді өмірге басқа көзбен қараймын.

Мен әрбір қиындықты – жаза емес, сабақ деп қабылдаймын.

Әрбір сынақты – әлсіздік емес, шыңдалу деп түсінемін.

Әрбір өткен күнді – тәжірибе деп бағалаймын.

Өйткені менің өмір жолым маған бір нәрсені дәлелдеді:

Адамды өмірдің ауыртпалығы емес, сол ауыртпалыққа берген жауабы қалыптастырады.

Мен көп нәрсені жоғалттым, бірақ ең маңыздысын жоғалтпадым – жүрегімдегі адамдықты.

Өмір мені сынады, бірақ мені үмітсіз қалдырмады. Себебі жүрегімде сенім, жанымда сабыр, ал алдымда әлі де жарық күндер бар.

Қорытынды. Тағдыр – Алланың аманаты

Менің тағдырым – тек ауыр күндердің жиынтығы емес.

Ол – жүрегімнен өткен ұзақ жол.

Ол – үнсіз төгілген көз жасым.

Ол – ешкім білмеген күрестерім.

Ол – қайта тұруға күш тапқан сәттерім.

Өмір жолыма қарасам, әрбір өткен күннің өз ізі бар екенін сеземін. Кейбір іздер жүрекке қуаныш болып жазылды. Кейбір іздер жанымды ауыртты. Бірақ олардың барлығы менің өмір кітабымның бір бөлігіне айналды.

Себебі адамның тағдыры тек жеңістерден құралмайды.

Адамды қалыптастыратын – оның қандай қиындықтардан өткені емес, сол қиындықтарға қарамастан жүрегінде қандай адам болып қалғаны.

Өмір мені талай сынады.

Кейде жүрегім шаршады.

Кейде жаным үнсіз жылады.

Кейде алға қарай жүру қиын болып көрінді.

Бірақ менің жүрегімдегі үміт ешқашан толық өшкен жоқ.

Өйткені адамның бойында көзге көрінбейтін бір күш бар.

Ол – сенім.

Сенім адамды ең ауыр күндерде ұстап қалады.

Сенім адамға қайта тұруға күш береді.

Сенім адамға қараңғы кезеңнің артында жарық күн бар екенін еске салады.

Адам өмірде көп нәрсеге қол жеткізуі мүмкін.

Байлық жинауы мүмкін.

Атаққа жетуі мүмкін.

Жанында көптеген адамдар болуы мүмкін.

Бірақ адамның ең үлкен байлығы – жүрегіндегі тыныштық.

Адамды алға жетелейтін күш – оның дүниесі емес.

Оның атағы емес.

Оның айналасындағы адамдардың көптігі емес.

Адамды алға жетелейтін ең үлкен күш –

жүрегіндегі сенім,

жанындағы сабыр,

Аллаға деген үміт.

Кейде адам өмірінде бәрі жоғалғандай көрінетін сәттер болады.

Сол кезде ол өзін әлсіз сезінеді.

Болашаққа күмәнмен қарайды.

Бірақ дәл сондай сәттерде адамның ішкі күші оянады.

Адам өз бойындағы төзімділікті таниды.

Ол өзінің бұрын ойлағанынан да мықты екенін түсінеді.

Өйткені адамға берілген әрбір сынақпен бірге оны көтеретін күш те беріледі.

Мен өткен өміріме қарап, тек қайғыны емес, үлкен сабақтарды да көремін.

Мен жоғалтулар арқылы қадірді түсіндім.

Мен қиындықтар арқылы сабырды үйрендім.

Мен жалғыздық арқылы өз жүрегімнің үнін естуді үйрендім.

Мен адамдардың сөзіне емес, жүректегі шындыққа сүйенуді үйрендім.

Өйткені адамның өмірін сыртқы жағдай емес, оның ішкі дүниесі анықтайды.

Тағдыр – Алланың адамға берген аманаты.

Әр адамның жолы әртүрлі.

Біреудің жолы жеңіл көрінеді.

Біреудің жолы ауыр көрінеді.

Бірақ әр адамның жүріп өткен жолында бір мән бар.

Біз кейбір жағдайлардың себебін сол сәтте түсінбеуіміз мүмкін.

Кейбір сынақтардың не үшін келгенін бірден білмеуіміз мүмкін.

Бірақ уақыт өте келе адамның жүрегі көптеген жауаптарды табады.

Өмірдің ең үлкен сабағы – бәрін бақылау адамның қолында емес екенін түсіну.

Бірақ адамның қолында бір нәрсе бар.

Ол – өзінің таңдауы.

Адам қайғыдан кейін үмітті таңдай алады.

Адам реніштен кейін кешірімді таңдай алады.

Адам жамандық көрсе де, жақсылық жолын таңдай алады.

Міне, адамның шынайы күші осында.

Тағдыр жолы қанша ауыр болса да, жүрегінде нұры бар адам адаспайды.

Өйткені жүректегі нұр – адамның ең үлкен жол көрсеткіші.

Ол адамға қиын кезде бағыт береді.

Ол адамға үміт береді.

Ол адамға өмірдің мәнін түсінуге көмектеседі.

Адам кейде сыртқы дүниеден айырылуы мүмкін.

Бірақ жүрегіндегі сенімін сақтаса, ол әлі де бай адам.

Мен енді өмірге өкпемен емес, түсіністікпен қараймын.

Өткеніме қарап тек мұңаймаймын.

Өйткені сол өткен жол мені бүгінгі адам етті.

Менің әрбір жарам – менің тарихым.

Менің әрбір көз жасым – менің сабағым.

Менің әрбір жеңісім – менің төзімімнің нәтижесі.

Адамның өмірі – ұзақ сапар.

Бұл сапарда кейде жаңбыр жауады.

Кейде дауыл соғады.

Бірақ қандай қиындық болса да, адам жүрегіндегі жарықты өшірмеуі керек.

Себебі өмірдің мәні – ешқашан құламауда емес.

Өмірдің мәні – құлаған сайын қайта тұруда.

Менің тағдырым – менің жазам емес.

Менің тағдырым – менің жүріп өткен жолым.

Менің тағдырым – сабырмен көтерген сынақтарым.

Менің тағдырым – жоғалтсам да үмітімді жоғалтпаған күндерім.

Менің тағдырым – жүрегімде сақталған нұр.

Өмір мені талай сынады, бірақ менің жүрегімдегі үмітті өшіре алмады.

Себебі адамды өмірдің өзі емес, сол өмірге қалай қарағаны қалыптастырады.

Жүрегінде сенімі бар адам ешқашан толық жалғыз қалмайды.
Өйткені Алланың нұрына сүйенген жүрек қандай жолда да өз жарығын табады.