Биология – 2-бет

Қырыққұлақ

20.12.2021

Қырыққұлақ — жапырақтары тілімденген сәндік өсімдік. 12 мыңнан астам түрі бар. Қазақстанда 35-ке жуығы кездеседі. Кейбір түрлері тамыры арқылы, кейбірі жапырағында пайда болатын өн...

Толық оқу

Арша

20.12.2021

Арша — кипарис тұқымдасына жататын, мәңгі жасыл қылқан жапырақты бұта. Қазақстанда жабайы 10 түрі бар. Биіктігі — 1-2 м. Қылқаны қабыршақты, тікенекті болады. Өте сирек кездесетін ...

Толық оқу

Қызыл кітапқа тіркелген қайың түрлері

20.12.2021

Қазақстанның 1981 жылы жарық көрген Қызыл кітабына қайыңның 3 түрі — қызыл қайың, талас қайыңы және Ярмоленко қайыңы тіркелген. Бұл үшеуі де әрі сирек кездесетін, әрі шағын жерлерд...

Толық оқу

Тобылғы

19.12.2021

Ерте кездерден бастап-ақ қазақ халқы тобылғы бұтасына ерекше мән берген, әрі оны қасиетті деп те санаған. Сондықтан да, оның тамырына балта шабуға болмайды деп есептеген. Өйткені т...

Толық оқу

Қылқан жапырақтардың бұтақта ұзақ сақталуының сыры неде?

19.12.2021

Қарағай, шырша, самырсын, аршалардың жапырақтары бұтағында түспей 3 жылдан 10 жылға дөйін сақталады. Солай десек те, жапырақтары мүлдем түспейді — деу дұрыс емес. Себебі жыл сайын ...

Толық оқу

Аты көсем атымен аталған ағаш

19.12.2021

Қылқан жапырақтылардың ішінде бұл ағаштың қалың өскен орманы 1769 ж. Тынық мұхит жағалауынан табылған секвойя ағашы. Сүрегі қызыл болғандықтан екінші аты — қызыл ағаш, бұл атау осы...

Толық оқу

Тірі «мұражайға» айналған ағаш

19.12.2021

Бұл ағашты алғаш рет 1690 жылы байқап көңіл аударған Жапониядағы голландия елшісі дәрігер Е.Кемпфер болған. Е.Кемпфер байқап қана қоймай, 1712 жьшы толық сипаттап «гинкго» — деп ат...

Толық оқу

Қант алынатын ағаш

19.12.2021

Біздің түсінігімізше қант — қант қызылшасынан немесе қант қамысынан алынатыны белгілі. Ал, ағаштан қант жасалатыны бізге онша таныс емес.

Толық оқу

Дәрілік мелисса

18.12.2021

Дәрілік мелисса (мелисса лекарственная, Melissa officinalis) — биіктігі 120 сантиметрге дейін жететін, көп жылдық, шөп тектес өсімдік. Сабағы түзу әрі төрт қырлы, сыртын түк басқан...

Толық оқу

Дәрілік сабыншөп

18.12.2021

Дәрілік сабыншөп (жер сабын), (мыльнянка лекарственная, Saponaria officinalis) — биіктігі 80 сантиметрге дейін жететін, көп жылдық, шөп тектес өсімдік. Тамыр сабағы жіңішке әрі ұзы...

Толық оқу

Дәрілік түйе шырмауық

18.12.2021

Дәрілік түйе шырмауық (ластовень лекарственный, Vincetóxicum hirundinária) — көп жылдық өсімдік. Тамыры қысқа, қосымша тамырлары көп. Сабағы жіңішке, жұмыр, бұтақтары аз, іші қуыс,...

Толық оқу

Дермене

18.12.2021

Дермене (полынь цитварная, Artemisia cina) — биіктігі жарты метрге жететін, көп жылдық, жартылай бұталы өсімдік. Тамыры жуан, көптеген қосымша тамырлары бар. Сабақтары көп, қызыл т...

Толық оқу

Итсигек

18.12.2021

Итсигек (анабазис безлистный, Anabasis aphylla) — биіктігі 90 сантиметрге жуық, көп жылдық, жартылай бұталы өсімдік. Тамыры жуан, 6-7 метр тереңдікке дейін кетеді. Түп жағындағы са...

Толық оқу

Кіші қабыршөп

18.12.2021

Кіші қабыршөп (барвинок малый, Vinca minor) — үнемі көгеріп тұратын, биіктігі 60 сантиметрге жететін, аласа, бұталы өсімдік. Сабағы жайыла өседі. Сопақтау келген, эллипс тәрізді жа...

Толық оқу

Көкбұта

18.12.2021

Көкбұта (вереск обыкновенный, Callúna vulgáris) — биіктігі 60 сантиметрге жуық, бұтақтары көп, жапырағы мәңгі көгеріп тұратын, көп жылдық, бұталы өсімдік. Жапырақтары қарама-қарсы ...

Толық оқу

Көктемдік жанаргүл

18.12.2021

Көктемдік жанаргүлдің (горицвет весенний, адонис весенний, Adonis vernalis) шикізаты аптекаларда тұнба жасау үшін, ал заводтарда галенді препараттар мен гликозидтер алу үшін қолдан...

Толық оқу

Бүрген (шәңкіш)

18.12.2021

Бүрген (шәңкіш), (калина обыкновенная, Viburnum opulus) — биіктігі 3 метрге дейін жететін бұталы өсімдік. Қабығы қызыл қоңыр, жапырақтары қарама- қарсы орналасқан, үш, бес салалы, ...

Толық оқу

Айылжапырақ сүйсін және телпек сүйсін

18.12.2021

Айылжапырақ сүйсін және телпек сүйсін (ятрышник шлемоносный, Órchis militáris) — көп жылдық, шөп тектес өсімдік. Сабағы қуыс, жапырақтары көп. Төменгі жағындағы жапырақтары ұзын әр...

Толық оқу

Ақмия, утаспа шөп

18.12.2021

Ақмия, утаспа шөп (термопсис ланцетный, Thermopsis lanceolata) биіктігі 40 сантиметрге дейін жететін, сабағы түзу, көп жылдық, шөп тектес өсімдік. Тамыр сабағы сұлап жайқала өседі....

Толық оқу

Апиын-көкнәр

18.12.2021

Апиын-көкнәр (мак снотворный, Papaver somniferum) — биіктігі 1 метрге дейін жететін, бір жылдық, шөп тектес өсімдік. Сабағы тік әрі қысқа, жапырақтары көп.

Толық оқу

Арпа

18.12.2021

Арпа (ячмень обыкновенный, Hordeum vulgare) — биіктігі жарты метрге жететін, көпшілікке белгілі, бір жылдық, шөп тектес дақыл. Сабағы түзу, жапырақтары жіңішке кезектесе орналасқан...

Толық оқу

Арша

18.12.2021

Арша (можжевельник обыкновенный, Juniperi communis) — биіктігі 4 метрге жуық, қысы-жазы көгеріп тұратын, бұталы өсімдік. Бұталары сұлап та жатады, кейде түзу өседі. Жапырақтары өтк...

Толық оқу

Аскөк

17.12.2021

Аскөк (укроп огородный, Anethum graveolens) — биіктігі 1,5 метрге жететін, бір жылдық, шөп тектес өсімдік. Сабағы түзу, жұмыр. Жапырақтары жіп сияқты көптеген жіңішке белімдерге бө...

Толық оқу

Бадам

17.12.2021

Бадам (миндаль обыкновенный, Amygdalus communis L.) — онша биік емес, жоғарғы жағы жайыла өскен ағаш. Жапырақтары сопақша, шеттері ара тісті. Олар ағаш гүлдегеннен кейін пайда бола...

Толық оқу

Бадана

17.12.2021

Бадана (фасоль обыкновенная, Phaseolus vulgaris...) — биіктігі 60 сантиметрге дейін жететін, көпшілікке белгілі бір жылдық, шөп тектес өсімдік. Жапырақтары кезектесіп орналасқан, с...

Толық оқу

Байкал томаға шөбі

17.12.2021

Байкал томаға шөбі (шлемник байкальский и каратауский, Scutellaria baicalensis) — биіктігі 35 сантиметрге жуық, көп жылдық, шөп тектес өсімдік. Тамыры ұзын әрі жуан, етті. Сабақтар...

Толық оқу

Бәйшешек

17.12.2021

Бәйшешек (первоцвет лекарственный, Herbion cowslip syrup) — биіктігі 35 сантиметрге жететін қоңырқай түсті, қысқа, тамыр сабағы жіңішке, қосалқы тамырлары бар көп жылдық, шөп текте...

Толық оқу

Бес салалы сасық шөп

17.12.2021

Бес салалы сасық шөп (пустырник пятилопастный, Leonurus quinquelobatus) — биіктіғі 1,5 метрге жететін, көп жылдық, шөп тектес өсімдік. Сабақтары ұзын, түзу, түк басқан, төрт қырлы....

Толық оқу

Бунге киікоты, райхан

17.12.2021

Бунге киікоты, райхан (зизифора Бунге, лат. Ziziphora bungeana) биіктігі 40 сантиметрге дейін жететін, көп жылдық, жартылай бұталы өсімдік. Бұтақтарып сұр түсті, төмен салбыраған қ...

Толық оқу

Бұрыш жалбыз

17.12.2021

Бұрыш жалбыз (мята перечная, Mentha х piperita L.) — биіктігі 1 метрге жететін көп жылдық шөп тектес өсімдік. Тамыр сабағы жер астында көлбеу өседі, жіңішкелеу келген көптеген қосы...

Толық оқу