Кей кезде қорқынышты түс көремін
Кей кезде қорқынышты түс көремін,
Түлкінің боғы дейді түс дегенің,
«Апырай, не болды?» – деп сескенемін,
Сол түсім өңім болса не істер едім?!
Кей кезде қорқынышты түс көремін,
Түлкінің боғы дейді түс дегенің,
«Апырай, не болды?» – деп сескенемін,
Сол түсім өңім болса не істер едім?!
Қырда, ойда ойын-сауық, ас та көп,
Жиын-тойда шұрқырасар дос та көп.
Тәнің тозып, бірақ, жүйке жұқарса,
Ойлай берсең, уайымың шаштан көп.
Кеше ғана жатқан бала бесікте,
Тілі шығып, жүгіреді есікке.
Аттың жалын тартып мінсең, тәуекел!
Жолда қалма, мақсатыңнан кешікпе.
Бұл заман пенделерді билейді екен,
Ырқына көнбегенді түйрейді екен.
Намысы, жігері жоқ жасықтарды
Саз балшық секілденіп илейді екен.
Нұрын шашып тұрған кезде жарық күн,
Ауыр жүкті әйел жүрсе көтеріп.
Күнкөрістен қалжыраған халықтың
Кеткен оған еті өліп.
Айы туса оңынан,
Иілген бас мойыннан
Кесілмес деп ойлайтындар көп білем.
Менің сенен айырмам:
Қуанғанда тәтті жырды жазғанмын,
Кетті бәрі жұтылып.
Қиналғанда ащы жырды жазғанмын,
Шайнап-шайнап, тастады оны түкіріп.
«Сүйем!» деген асыл сөзді мың айтып,
Сүйгеніңді алып жүрме мұңайтып.
Кейбір сәтте керек емес сөзің де,
Сезіміңді қас-қабағың тұр айтып.
Тыңдамай ми менен жүректі,
Бағынса нәпсі мен ақшаға,
Қалайша түреді түнекті,
Жегі құрт түспей ме бақшаға?!
Ұқсамаймын неге мен басқаларға,
Басқаларға ұқсауға жасқанам ба.
Тосқауыл боп жолымда тосып тұрған
Тау ма, су ма, орман ба, тас па, жар ма?!
Қаладағы қаптап кеткен шыршалар
Тәуелсіздік мерекесін тұмшалар.
Жасы жетпей қыршынынан қиылмай,
Жақсы еді ғой орманында тұрса олар.
Тонсаң да қаңтар, ақпанда,
Тап болсаң-дағы қақпанға,
Байқамай отқа күйсең де,
Жамаулы киім кисең де,
Абыржыма, аптықпа, сабыр сақта, ей, досым,
Аузы қисық болса да, байдың ұлы сөйлесін!
Жемісі көп ағаштың бұтақтары иілсе,
Дақылы жоқ масақтар кереді екен кеудесін.
Атқа қонған, топтан озған кездерім
Қызғанышы болды кейде өзгенің.
Біреулерге шаншу болып жабысты
Қаңтардың да суығына төзгенім.
Көздің жасы қайғы-мұңды жуады,
Көздің жасы іштің дертін қуады.
Көздің жасы жанарыңнан мөлтілдеп,
Қамыққанда, зарыққанда шығады.
Нұрландырса өміріңді сан арман,
Қуанасың ұрпағыңа жаралған,
Күн қыздырса, егілген дән көктеген,
Жауын жауса, қара жер де нәр алған.
Табиғаттың құбылмалы мезгілі,
Айырықша байқалады күз күні.
Аттың басын бұра алады сол ғана,
Мінген аттың болса кімде тізгіні.
Бұл фәниде актерміз біз құбылған,
Құлағымыз босамайды сыбырдан.
Жаралаймыз, табалаймыз біреуді,
Сүрінгенге күліп жатса жығылған.
Жаратқан Алла ғаламды,
Жаратқан екен адамды.
Адамға қуат болсын деп,
Жаратқан және қаламды.
Әрбір істің соңын күтер сабырлы,
Біткен іс пен піскен жеміс қадірлі.
Отқа түсіп, дастарханға жеткенше
Наннан қымбат емес оның қамыры.
Ағаларың жүрген болса алдыңда,
Ізімен жүр, көп тағылым бар мұнда.
Інілерің келе жатса артыңда,
Сүйеуің бар, алға жүрсең, тартынба!
Үлкен жолда жатқан көлік ағылып,
Қарамайды жолаушыға көлдеңен.
Кетпес пе екен жүрісінен жаңылып,
Жол тәртібін, ережесін білмеген.
Кейбіреулер көтерілсе аспандап,
Оларға да болғаным бар баспалдақ.
Залымдардан жәбір көрсем, жас парлап,
Жайсаңдарға дауыс бердім қос қолдап.
Жұртқа жаққан сөзімен, Һәм ісімен,
Ең керемет, ең ғұлама кісілер
Өмір сүрген секілді
Өтіп кеткен ғасырда.
Адамдар кейде жаман түс көреді,
Дөңбекшіп ұйықтап жатып, тістенеді.
Қалғандай киіміне күйе жұғып,
Түсінен оянған соң сескенеді.
Нан тауып жүр біреулер жұдырықтың күшімен,
Күн көріп жүр біреулер аяғының ұшымен.
Біреу тілмен, біреулер баспен көрген күнкөріс,
Бейімделсе кәсіпке, айыбы жоқ, түсінем…
Жақсымен де араластым,
Жаманмен де жағаластым.
Алға ұмтылсам құлшынып кіл,
Қызыл-жасыл тіршіліктің
Сенгендер мансабына, мал мен баққа,
Ұнатпай сүйенгенді тіл мен жаққа,
Айтылған жыры шоқтай қарыған соң,
Тастапты кітаптарын жанған отқа.
Жаратқан қолдайды екен баталы ерді,
Өмірге қос немерем қатар келді.
Ұзартып өмірімді ұрпақтарым,
Самрат пен Нұрия атанды енді.
Жылқышылар жүрген жылқы қайырып
Жазық жерде есек те жүр жайылып.
Үйірінен қалды ма екен адасып,
Қыр астында кісінейді тай-үміт.
Егістіктен дәннің иісі шығады,
Диірменнен ұнның иісі шығады,
Әжем менің пісіргенде бауырсақ,
Ас үйден де нанның иісі шығады.
Бөгемей сезім тасқынын,
Жарқылдап өтті жас күнім.
Мойныма кейде батады
Құс жүнін салған жастығым.
Жерді басып жүрдім,
Жер жылуын сездім.
Күн төбеге келді,
Күн қызуын сездім.
Есте қалды жүгіргенім, күлгенім,
Есте қалды ат қып шыбық мінгенім.
Есте қалды базарында жастықтың
Дос-жаранмен қоян-қолтық жүргенім.
Көл маңайы. Қалың тал. Қамыс-қоға – жағасы,
Құжынаған шіркейге толып тұрған арасы.
Тышқандардың індері, құмырсқаның илеуі, қаз-үйректің ұясы,
Таусылмайтын тіршілік қайнап жатыр, қарашы!
Қазақ қызы!
Білім алдың жоғары,
Ару едің, ұстаз болдың саналы.
Сүйікті жар, әже болдың ақылды,
- Шаңлатбай Айдана
- Лев Шестов
- Лев Шестов
- Лев Шестов
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі