Теңіз тынысы
Қапшағай жамылмапты мұз көрпесін,
Толқындар жатыр төсеп күнге өркешін.
Халқыма қалай риза болмайын мен
Осындай жасап берген нұр өлкесін.
Қапшағай жамылмапты мұз көрпесін,
Толқындар жатыр төсеп күнге өркешін.
Халқыма қалай риза болмайын мен
Осындай жасап берген нұр өлкесін.
Ырыққа көнбей кəрі Іле,
Көрсетті қанша қарсылық!
Бұрқырай мініп кəріне,
Тулады басын тасқа ұрып.
Бітімі бұж-бұж темірдей
Қоңырқай, қызғылт шоқылар,
Тұрыпты көзге көрінбей,
Қалқалап ұзақ ғасырлар.
Əкеге бала жалтаңдау,
Анаға неге тым батыл?
Тартқанша жасым қартаңдау
Бөлмеппін көңіл шындап бір.
Түстері түгел сар тартқан
Бояулары оңып жапырақ.
Түсуге тақап бұтақтан
Тұр ма екен сірə қалтырап?
Кезімде баспалдақпен көтерілген,
Текшеге тоқтай-тоқтай өтемін мен.
Алқынып аяғымды басам əрең,
Тұрғандай біреу тартып етегімнен.
Атамын күнде осылай таңмен бірге,
Тарайды таң сəулесі бар өңірге.
Сағалап сол сəулені келем бе екен
Қалыспай қарағалы мен де өмірге?
Ерлікке елдің еңбегін
Балаймын ылғи Сырда мен.
Аралай жүріп көргенім
Секілді өңкей жыр да өлең.
Қыдырып біраз Сыр бойын,
Өлеңдер жидым тірнектеп.
Түгендеп бірақ қыр, ойын
Жеткізу қиын суреттеп.
Өмірді сен көп көрдің, көп өткіздің,
Көрнектісін көп жерде сөзбен тіздің.
Қайдағы ойлар көңіліңді қозғайды кеп
Оқта-текте солардың көргенде ізін.
Алуан түрлі өмірдің кітаптарын
Жас күнімнен жалықпай күнде ақтардым.
Ашқан сайын əр беттен алдым тауып
Жалын толы өлеңнің шумақтарын.
Туар деп тосын жаңа өлең
Шығамын тауға қашанда.
Өрісім шүйгін жəне кең
Аралап қайда барсам да.
Ə, деп бір қолға алғалы
Жалғасты жұмыс көп айға.
Сарайды түрлі ондағы
Тұрғызу түгел оңай ма?
Шыр етіп жерге түскеннен
Сүйейсің арқа сен соған.
Құрайды демей ештеңем,
Қияды барын ол саған.
Елуге келдің ержетіп,
Егделік бірақ жоқ сенде.
Көңілімді қатты тербетіп,
Қозғайсың қашан көрсем де.
Бұралып əппақ қайыңдар
Сыбдырап желге, тұр билеп.
Қызыққан соған жайым бар,
Көңілді ойлар əлдилеп.
Құшақта мені, кəрі Ертіс,
Толқының тұңғыш орасын.
Бойыңа біткен өрен күш
Маған да біраз тарасын.
Топырақ қымтап томпайып
Тым-тырыс Тайыр қалған жоқ.
Жалыны титтей ортайып,
Жігерін ақау шалған жоқ.
Халқымның көңілін аударды
Қалпына бүгін Жетісу.
Самсаған биік таулары
Секілді тойға тіккен ту.
Тумысы қорыс, ну орман,
Таулары түгел бұп-бұйра.
Өзендер жатыр бұралған
Теңізге беттеп тұп-тұра.
Аяғым кейде ауырып, кетеді ашып,
Тұрғандай болам ылғи тікен басып.
Қиналып, соған қатты кейігенде,
Өзімнен өзім қайда кетем қашып!
Шүу дейін, кəне, мініп көр дөненім,
Көңліме кернеп бірге келді өлеңім.
Кісідей қырсау мінген тепеңдемей,
Жөн шығар бауыр жаза сермегенім!
Мекенін көрдім тағы Нұрмолданың,
Жүрмеген Нұрекеңмен бірге онда кім?
Кезінде ол өзі келген өңірлерге
Өмірдің тартыпты өшпес тың жолдарын.
Тасқынға ширыққан жұрт, шығын тартып,
Өзінің сезгенде одан күшін артық,
Тапқандай жер тұтқасын қозғады бір
Кеудесін Алатаудың сықырлатып.
Білмеймін, басыңда бұл қанша жүрер?
Жайың жоқ ол барында шаршадым дер.
Сілтейсің қаламыңды қажу білмей,
Секілді қабақ шытпас жан-себілдер...
Өмір бір таусылмас жыр күнде маған,
Демеймін бірақ оңай күреп алам.
Сондықтан əлденеге тас түйілген
Түріме тұтқиылда күлме, балам.
Əуелі оны көрдім мен
Азырақ алыс шағында.
Құбылып алуан көрінген
Дедім бұл, бəлкім сағым ба?
Жетелеп біреу жүргендей,
Қарасаң селқос жұмысқа.
Қолыңдағы ісің бір өнбей,
Көресің қорлық тұрмыста.
Басылды жаңа ғана нөсер құйып;
Шомылып қалды суға нелер биік.
Көпіріп кенет соған екі Тентек
Тасыды арнасына əрең сыйып.
Шыңғырлау жері кең дала
Шірене шетсіз көлбеген.
Көрерің жалғыз сол ғана.
Төбе жоқ маңда көлденең.
-
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Лев Шестов
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі