Өлеңдер жинағы - 885 бет

Жазғы қайғы

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Жаз жетіп, қарлар кетті, сулар ағып,
Күн де тұр жарқ-жұрқ етіп нұрын жағып.
Құлпырып, жүз құбылып жердің жүзі
Қуанбас жан-жануар бұған нағып.

Толық оқу

Ж

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Қарақат көздің сәулесі,
Жүректі түртіп тулатат.
Мен сол ойдың әуресі
Түйінін таппай улатат.

Толық оқу

Ендігі беталыс

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Кірді ғой түстен кейін тентек ақылы,
Сертімнің бұл өмірлік ең ақыры:
«Адам — құл өзін жеңіп ұстамаған»
Деген бір Сократтың бар нақылы.

Толық оқу

Екі тышқан (Ғ. Тоқайдан)

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Даладан екі тышқан май тауыпты,
Шығынсыз екеуі де жай тауыпты.
Жанжалдасып бұл майды бөлісе алмай,
Маймылға бөлдіруге көңілі ауыпты.

Толық оқу

Достыма ұмытпастық үшін хат

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Шын достым шыбынымдай Шайбайжан,
Болғанда біріміз жан, біріміз тән.
Болса да қырық жыл қырғын ұмытпаспыз,
Сонда да, біраз сөздің реті бар.

Толық оқу

Достыма хат

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Уай, дүние, қайда біздің өткен күндер,
Қызықты сауық-сайран еткен күндер?
Сарғая сағынып хатың көргеннен соң,
Түсті ғой еске келіп кеткен күндер.

Толық оқу

Достыма

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Бұлтты кетір ойыңнан,
Жазды шығар бойыңнан.
Ақылың болса айныма,
Өз жасаған тойыңнан.

Толық оқу

Дозақ

Сұлтанмахмұт Торайғыров

«Дозақ деген абақты бейнесінде» —
Солай деген молданың сөзі есімде.
Өнерлі барлық ұлтты сонда салса,
Қазақты іздеп бүлінем мен несіне?!

Толық оқу

Дін

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Дін деген — өтірікке нану деген,
Көңілге өнбес қиял алу деген.
Қиямет күн ғарасат майданына
Өлген адам тіріліп бару деген.

Толық оқу

Гүләйім

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Қай қыз бар бұл қазақта теңге жеткен,
Бәрі де жылай-жылай кемге кеткен.
Бар еді Жарқын атты бір бай кісі
Мырзеке деген атқа қолы жеткен.

Толық оқу

Гүл

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Балбырап шыққан жазғы гүл,
Көз тартқандай болады.
Кім біледі, сол түрде
Ер жетеді, толады;

Толық оқу

Бұлар кім?

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Бұлар кім үсті-басын мұнар жапқан,
Жалқаулық бір-бірінде алты батпан.
Аяғын алға қарай бір баспайды,
Жолына құрылғандай алмас қақпан.

Толық оқу

Бақыт

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Бақыт — құс ұшып жүрген қолға түспес,
Билеуге оны ешкімнің күші жетпес.
Қолыңа құдай айдап бір қондырса,
Барам деп мен анаған ұшып кетпес.

Толық оқу

Балалық күн

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Балалық, сенен артык күнім бар ма,
Бала күнде бойымда мінім бар ма?
Бәріне жетем деймін, алам деймін,
Жас қиялда тоқталып, тыным бар ма?

Толық оқу

Байлық

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Байлық-ай, сенің ызаң өтті-ау маған,
Не қылдым өшігерлік, жаным, саған?
Мені көрсең жирендің, теріс қарап,
Әкеңнің менде құны бардан жаман.

Толық оқу

Біреу бай, біреу жарлы

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Біреу бай, біреу тере, біреу жарлы,
Көбі зарлап төгіп жүр жас пен қанды.
Атаңды жау шапқанда бірге шауып,
Борсықтар семіріп жүр көміп арды.

Толық оқу

Бір балуанға қарап

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Жықсаң бәйге аласың алысқанда,
Қару қып, қайратың сап қарысқанда.
Жындылық - шаппай бәйге бер деп сұрау,
Озсаң, бәйге кім бермес жарысқанда.

Толық оқу

Бір адамға

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Бір үйде жиюлы екен қазына мал,
Көрсетті бәрін бізге ақсақал шал:
«Бұрынғы атамызға сыйға берген,
Біздерде мынадай бар, мынадай бар!..»

Толық оқу

Ақ сәуле

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Назды, нәзік, ақ сәуле,
Көздің жасын исең-ау!
Елжіреп жас жүрегің,
Мендей болып күйсең-ау!

Толық оқу

Ағайынның азғандығы

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Өмірде неше түрлі уды іштім,
Неше түрлі азапқа, жаным, түстің.
Ағайынның ішінен ала шықса,
Жау ішінде бар ма екен сонан күштің.

Толық оқу

Асыл сөз

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Асыл сөзді іздесең,
Абайды оқы ерінбе.
Адамдықты көздесең,
Жаттап, тоқы көңілге.

Толық оқу

Арыстан мен тышқан (мысал)

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Ұйықтапты бір арыстан айдалада,
Тыныштықтық алу үшін сай-панада.
Үстіне арыстанның ойнақтапты,
Бір тышқан іннен шығып сол арада.

Толық оқу

Арманым

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Барлық адам баласы
Өзіндей көрсе өзгені —
Озбырлық өшіп қарасы,
Өзімшілдік өлгені.

Толық оқу

Арабшадан

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Түзелсін көңілі әуліккен адам қайдан:
Әуесі судай толқыр аққан сайдан.
Қадір-құрмет, дәреже оңдылықта
Ойлайды: «соңғы мен», деп, бір құдайдан.

Толық оқу

Анау-мынау

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Анау қырда татар тұр,
Басқалармен қатар тұр.
Мынау ойда қазақ тұр,
Қастарында азап тұр.

Толық оқу

Алғыс

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Жанымды жарқыраткан, ағаларым!
Көп тиді біз - ініңе паналарың.
Талпынып, таянды ғой төбем көкке,
Жоқ еді қозғаларлық шамаларым.

Толық оқу

Альбомнан

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Жетуге құмар жоғары.
Қайдан жаман болады?
Талпыну бар, талап бар,
Бүйткен адам оңады.

Толық оқу

Алты аяқ

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Тұңғиық түпсіз ашулы
Асау теңіз толқыған.
Бойымды топырақ басулы,
Жүре алмаймын жол тұман.

Толық оқу

Айт

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Жер жүзін көк шөп басып түрленгендей,
Қызарып бәйшешектер гүлденгендей.
Киініп қыз, келіншек жарқылдайды,
Бір түрлі жаңа тұрмыс түрге енгендей.

Толық оқу

А, дүние

Сұлтанмахмұт Торайғыров

А, дүние, берсе қанат тәңірі маған!
Ерік алып, ұшып кетсем көкке таман.
Жер, күннің аймағынан үстін шығып,
Әлемге көз жіберсем сол арадан.

Толық оқу