Бұқар жырау: жар, олжа туралы айтқаны

Ашу бар жерде ақыл тұрмайды. Ашу деген - ағын су, Алдын ашсаң, арқырар. Ақыл деген - дария, Алдын тоссаң, тоқырар. Кісі бірге туыспау керек, Туысқан соң сөз қуыспау керек. Сөз қуған пәлеге жолығады. Жол қуған олжаға жолығады.

— Әйтеке би

ақыл, сөз

- Дүниеде не жетім? - Жаңбыр жаумаған жер жетім, ата қонысынан ауған ел жетім, жарынан айырылған ер жетім..

— Жиренше шешен

жетім, жер

Қазір бой жарыстыратын заман емес, ой жарыстыратын заман.

— Нұрсұлтан Назарбаев

заман, жарыс

Адам баласының жаман құлқы - жаратылысынан емес, өскен ортасында көрген үлгі-өнегесінен.

— Мұхтар Әуезов

адам, жаман

Кезінде Мөңке би келешек туралы былай депті: "Кер заман кезінде: - Көлдің суы бітіп, табаны қалар, Аттың жүйрігі кетіп, шабаны қалар, Жақсының атағы кетіп, азабы қалар Әулиенің аруағы кетіп, мазары қалар, Сөйтіп, ақылы жоқ санасыздың заманы болар. Кер заманның кезінде: - Құрамалы, қорғанды үйің болар, Айнымалы, төкпелі биің болады, Халыққа бір тиын пайдасы жоқ, Ай сайын бас қосқан жиын болады. Ішінде шынтақ айналмайтын, Ежірей деген ұлың болады, Ақыл айтсаң ауырып қалатын, Бедірей деген қызың болады. Алдыңнан кес-кестеп өтетін, Кекірей деген келінің болады. Табалдырықтан биік тау болмас. Кер заманның кезінде су тартылыр, Таң мен торпаққа жүк артылар, Ар-ұяттың бәрінен жұрдай болып, Қарап тұрған жігітке қыз артылар. Ішкенің сары су болады, Берсең итің де ішпейді. Бірақ адам оған құмар болады. Қиналғанда шапағаты жоқ жақының болады, Ит пен мысықтай ырылдасқан Еркек пен қатының болады... Кер заманның кезінде: - Ертеңіне сенбейтін күнің болады, Бетіңнен ала түсетін інің болады. Алашұбар тілің болады, Дүдәмалдау дінің болады. Еркегің қазаншы болады, Әйелің базаршы болады. Жылқы жұлдыз болады, Қой құндыз болады. Кебір жерге теңеледі, Әйел ерге теңеледі. Көл теңізге теңеледі, Сиыр өгізге теңеледі. Ақырзаман адамы - Сағынып тамақ жемейді Ащыны ащы демейді. тапқанын олжа дейді, Алһам білгенін молда дейді. Бір-біріне қарыз бермейді, Шақырмаса көрші көршіге кірмейді. сарылып келіп тосады, Құны жоқ қағазды судай шашады. Ақырзаман халқының - Шайдан басқа асы жоқ, Жақыннан басқа қасы жоқ. Лағынет қамыты мойынын да Жұмыстан қолының босы жоқ. Әрқашанда олардың Көңілінің қошы жоқ. Бар шауасы түп-түгел, Енді мұның иесі жоқ. Заман ақыр болады,- Жер тақыр болар, Халқы пақыр болар. Балалар жетім болар, Әйелдер жесір болар, "Ә" десе "Мә" дейтін кесір болар. бас қосылған жерлерде Әйел жағы ден болар. Жаман-жақсы айтса да Өзінікі жөн болар.

— Мөңке би

заман, кер заман

Егер жанып, жарық түсiруге шамаң жетпесе, ең болмаса оны қалқалама.

— Лев Толстой

жарық, бөгет болмау

Алатын кезде — алға озып, беретін кезде артта бұғып қалатын, алғаны мен бергенін жіпке тізіп санайтын адамнан аулақ жүр. Ондай адамнан құтылудың өзі-үлкен олжа.

— Бауыржан Момышұлы

олжа, нақыл

Ағаңнан айырылсаң — қанатыңның қайырылғаны, Әкеңнен айырылсаң — асқар тауыңның шағылғаны, Сүйген жарыңнан айырылсаң— жапырағыңның қуарғаны, Анаңнан айырылсаң — ағып жатқан бұлағыңның суалғаны.

— Сырым Датұлы

аға, әке