Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Көргеннен көз ақы алады.
Ілмектер: көз, ақыл
Құтырғаннан құтылған.
Ілмектер: құтыру
Ашу тұрған жерде, ақыл тұрмас.
Ілмектер: ашу, ақыл
Ашу арындайды,
Ілмектер: ашу, ақыл
Ақыл соңынан аяндайды.
Сыйласаң, сый көрерсің.
Ілмектер: сый, сыйластық
Бет көрсе, жүз ұялады.
Ілмектер: бет, жүз, ұят
Тентек шоқпар жинар.
Ілмектер: тентек, шоқпар
Досыңнан түйе сұрасаң,
Ілмектер: дос, түйе, бие
Ұялғанынан бие берер.
Қолы жетпеген кәріп.
Ілмектер: қол, кәріп, адалдық, адамгершілік, ізгілік, ынтымақ
Жамандықты көп қусаң,
Ілмектер: жамандық, жақсылық, бақ, дәулет
Құтылмас пәле жолығар,
Жақсылықты көп қусаң,
Бақ-әулетің молығар.
Жамандық жақын, жақсылық алыс.
Ілмектер: жақсылық, жамандық, алыс, жақын
Дос жылата айтар,
Ілмектер: дос, дұшпан, жылату
Дұшпан күлдіре айтар.
Көзіне қарама, сөзіне қара.
Ілмектер: көз, сөз, адалдық, адамгершілік, ізгілік, ынтымақ
Арғымақтың белгісі,
Ілмектер: арғымақ, асыл, сөз, жігіт
Аз оттар да көгі жусар.
Асыл жігіт белгісі,
Аз сөйлер де көп тыңдар.
Өз ақылын шамалаған қор болмас.
Ілмектер: ақыл
Ақкөңілден арамдық шықпас,
Ілмектер: адалдық, адамгершілік, ізгілік, ынтымақ, арам, арамдық
Арамдық шықса да жамандық шықпас.
Шын жомарт жоқтығын білдірмес.
Ілмектер: жомарт, жоқтық
Аталы сөзге арсыз таласады.
Ілмектер: ата, сөз, ар, арсыз
Берместің сылтауы көп.
Ілмектер: сараң, сылтау
Азды алмаған, көптен құр қалады.
Ілмектер: аз, көп, қанағат
Ақылы жоқ басқа, адырайған көз бітеді.
Ілмектер: ақыл, бас, көз, сөз
Дуасы жоқ ауызға, судыраған сөз бітеді.
Өзім білем өрге апармас.
Ілмектер: адалдық, адамгершілік, ізгілік, ынтымақ, менмендік
Өзінің түйедей мінін көрмей,
Ілмектер: мін, адалдық, адамгершілік, ізгілік, ынтымақ
Біреудің түймедей мінін көрер.
Көк долыдан дәу пері қашыпты.
Ілмектер: долы
Арамзаның құйрығы бір-ақ тұтам.
Ілмектер: адалдық, адамгершілік, ізгілік, ынтымақ, арам
Күншілдің күні қараң.
Ілмектер: күншіл, күн
Ұрыншақ ат арық болар,
Ілмектер: ат, жігіт, көңілшек, жарлы, кедей
Көңілшек жігіт жарлы болар.
Көпсінген азға жегізер.
Ілмектер: көп, аз
Пейілі жаманға пәле жолығады.
Ілмектер: пейіл, жаман, пәле
Аузында әзілі жоқтың,
Ілмектер: ауыз, әзіл, масқара
Қолында масқарасы бар.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі