Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Жолсыз жүріп торыққан
Ілмектер: жол, ел, қадір
Жол қадірін біледі.
Жалғыз жүріп зарыққан
Ел қадірін біледі.
Сыйлап берген су да тәтті.
Ілмектер: су, сый
Елін жамандаған
Ілмектер: ел, ауыл
Елеусіз қалады.
Ауылын жамандаған
Атаусыз қалады.
Балықшы балықшыны алыстан таниды
Ілмектер: орыс мақалы
Кәрі қасқыр қақпанға түспейді.
Ілмектер: кәрі, қасқыр
Боталы түйе — боздауық.
Ілмектер: бота, төрт түлік мал
Жайлауы жақсының
Ілмектер: жақсы, жайлау
Әр бұтасының түбі бір кесек ет.
Ай қораланса
Ілмектер: ай, күн
Арбаңды сайла,
Күн қораланса,
Күрегіңді сайла.
Қодастың еті
Ілмектер: ауру
Қырық жылғы ауруыңды қозғайды.
Түйекеш түйесін бағады,
Ілмектер: төрт түлік мал
Түйесі түйекешті бағады.
Қатты ағашта шайыр жоқ,
Ілмектер: адам
Қатты адамда қайыр жоқ.
Есекті ысқылағанша, иығын шұқыла.
Ілмектер: есек, жануар
Жақсылық таудың басында,
Ілмектер: жақсылық, жамандық
Жамандық табан астында.
От пен су — тілсіз жау.
Ілмектер: жау, от, су
Тар киім — тозғақ.
Ілмектер: киім
Ескі тонның жылуы жоқ,
Ілмектер: күн, тон
Қайтқан күннің қызуы жоқ.
Көкте тырна қиқуласа,
Ілмектер: құс
Көлдегі қаз қанатын қағар.
Бір жоқтың бір тоқтығы бар.
Ілмектер: кедейлік, байлық
Аузына әлі жетпегеннің
Ілмектер: күш, әл
Қолында шоқпары бар.
Жазмыштан озмыш жоқ.
Ілмектер: тағдыр
Аспаннан шұға жауса да,
Ілмектер: аспан
Сорлыға ұлтарақ тимес.
Кетпеннің басын бассаң,
Ілмектер: тию
Сабы өзіңе тиеді.
Жүгірген жетпес,
Ілмектер: бұйырған
Бұйырған кетпес.
Өзі жоқтың — көзі жоқ.
Ілмектер: көз
Соқыр көргенін жазбас.
Ілмектер: соқыр, жазу
Қас сұңқардың баласы
Ілмектер: бала
Шыңнан тоят тілейді.
Қас тұлпардың баласы
Шапқан сайын үдейді.
Қасқыр мен ұры мінездес:
Ілмектер: ұры, мінез
Екеуі де түнді аңдиды.
Бұлбұл мен гүл мінездес:
Екеуі де күнді аңдиды.
Бақыт шыбын сияқты —
Ілмектер: бақыт
Бірде гүлге қонса,
Бірде көңге қонады.
Жуас түйе жүндеуге жақсы,
Ілмектер: сөз, төрт түлік мал
Бұралқы сөз күлуге жақсы.
Ерінбеген есекпен қоян алады.
Ілмектер: еріншектік
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі