Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Алысар болсаң, шыныңды айт,
Ілмектер: шын, сыр
Табысар болсаң, сырыңды айт.
Қырық жыл қырғын болса да,
Ілмектер: ажал
Ажалды өлер.
Батыр жарқырап жүреді,
Ілмектер: батыр, қорқақ
Қорқақ — қалтырап жүреді.
Ұрыстың мерейі — ерлік,
Ілмектер: ер, бірлік
Ырыстың мерейі — бірлік.
Тізерлеп өмір сүргеннен
Ілмектер: өмір
Тіке тұрып өлген артық.
Аңғал батыр алдырады —
Ілмектер: батыр, Аңғал, Аңғал батыр, Батыр туралы
Аяғынан шалдырады.
Жауынан қашқан жарға паналар,
Ілмектер: жау
Жаудан қашқан қайда паналар.
Шеберді шебер қолынан таниды,
Ілмектер: шебер, батыр
Батырды батыр жонынан таниды.
Шындық — қамал бұзар.
Ілмектер: шындық
Ер өтірік айтпайды,
Ілмектер: ер
Жоқтық айтқызады,
Ер асылық айтпайды,
Тоқтық айтқызады.
Дұспанның шырын алам десең,
Ілмектер: дұшпан, сыр
Суыртпақтап сырын ал.
Бөрі азығы жолында,
Ілмектер: ер, азық
Ер азығы қолында.
Ел жүрген жер — береке,
Ілмектер: ел, ер, береке
Ер жүрген жер — мереке.
Ердің айнасы — елі,
Ілмектер: ер, ел, жер
Жердің айнасы — көлі.
Ер елінде кәдірлі,
Ілмектер: ер, ел, жер
Гүл жерінде кәдірлі.
Қамданған қапы қалмайды.
Ілмектер: қайсарлық
Татулыққа не жетсін?!
Ілмектер: татулық, тәуекел
Тәуекелден не кетсін?!
Ұрыс болса, ырыс қашады.
Ілмектер: ұрыс, ырыс
Үндемесең, дау алар,
Ілмектер: дау, жау
Жата берсең, жау алар.
Жауға барсаң, бәрің бар,
Ілмектер: жау, дау
Дауға барсаң, бірің бар.
Гүрілдеп келген жаудан
Ілмектер: жау
Күлімдеп келген жау жаман.
Судан тонын аямаған,
Ілмектер: су, жау
Жаудан жанын аямас.
Жаудың тысында болма, ішінде бол.
Ілмектер: жау
Жауды санап соғыспайды,
Ілмектер: жау, қой
Қойды санап тоғытпайды.
Жортуылшы жолда өлер.
Ілмектер: жол
Ақылды ердің ішінде
Ілмектер: ақыл, ер, ат
Алтын ерлі ат жатар.
Ақылды жардың ішінде
Алтын айдар ұл жатар.
Қайқы қылыш — ер сәні,
Ілмектер: ер, жер
Қалі кілем — жер сәні.
Ерді асы үшін сыйлама,
Ілмектер: ер
Басы үшін сыйла.
Батырлығың не керек?
Ілмектер: батыр, ақын
Байсалдылық болмаса,
Ақындығың не керек?
Айтарлығың болмаса.
Ерлік пен бірлік — егіз.
Ілмектер: ер, бірлік
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі