Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Мың жаудан бір жансыз жаман.
Ілмектер: жау, сақтық
Үйреніскен жау атыспаққа жақсы.
Ілмектер: жау, сақтық
Жауды аяған-жаралы.
Ілмектер: жау, сақтық
Бәледен машайық та қашыпты.
Ілмектер: бәле, сақтық
Айтқан жерде бәле жоқ,
Ілмектер: сақтық, қатер
Ақ жүргенге жала жоқ.
Қауіп қайдан болса
Қатер сонан.
Кезенген жаудың көзінен сақтан,
Ілмектер: сақтық, жау
Сойқанды сұмның сөзінен сақтан.
Үй менікі демеңіз,
Ілмектер: сақтық
Үй артында кісі бар.
Жау жоқ деме
Ілмектер: сақтық, жау, бөрі
Жар астында,
Бөрі жоқ деме
Бөрік астында.
Айла — алтау,
Ілмектер: сақтық, ақыл, айла
Ақыл — жетеу.
Жыланның уы басында,
Ілмектер: сақтық
Бейқамның жауы қасында.
Оң көзіңе
Ілмектер: сақтық
Сол көзің қарауыл болсын.
Жарақтыда жау жолықпас.
Ілмектер: сақтық
Әділ бидің өлгені —
Ілмектер: әділ, ғұлама, би, дәуір
Сөзінің болса жалғаны,
Ғұламаның өлгені —
Болмаса тәлім алғаны.
Болмайтын істің басында болма,
Ілмектер: іс, дау
Бітпейтін даудың қасында болма.
Көзбен көргенді
Ілмектер: көз, жеңу, дәуір
Құлақпен есіткен жеңген.
Байлық не керек,
Ілмектер: байлық, адал, билік, әділдік
Адалдан жимасаң.
Билік неге керек,
Әділдік құрмасаң!
Тең тартқан
Ілмектер: тараз, алтын
Таразы — алтын.
Орынын тапқан
Ілмектер: орын
Орынсыз қалмас.
Алмақтың да алмағы бар,
Ілмектер: салмақ алу, дәуір
Ат көтере алмас салмағы бар.
Өтпес жарлық — бойға қорлық.
Ілмектер: жарлық, қорлық
Халық түзетпегенді,
Ілмектер: халық, қалып
Қалып түзетпейді.
Уәдені бұзған —
Ілмектер: уәде, бұзу
Ұяны бұзғанмен тең.
Би жаманы дауға алдырады,
Ілмектер: жаман, би, жігітт, дау, жау
Жігіт жаманы жауға алдырады.
Барымтадан қорыққан
Ілмектер: барымта, мал, қорқу
Мал жимас.
Ханды құдай ұрғаны,
Ілмектер: хан, би, дәуір, дау
Халқымен жау болғаны.
Биді құдай ұрғаны,
Билігі дау болғаны.
Қол — таразы,
Ілмектер: қол, көңіл
Көңіл — қазы.
Қисық ағаш үй болмас,
Ілмектер: жігіт, қисық, қыңыр
Қыңыр жігіт би болмас.
Есі мақұл дауласса,
Ілмектер: дау, тентек, ақылды
Сөздері асқар ала таудай болар.
Бір тентек, бір ақылды дауласса
Атысқан жаудай болар.
Екі тентек дауласса,
Сап-саудай болар.
Төбе би де өзіміз,
Ілмектер: сын, дәуір
Төре би де өзіміз.
Қисық болса сөзіңіз,
Құрулы тұр тезіміз.
Біткен іске сыншы көп,
Ілмектер: іс, ас, сын, сыншы, дәуір
Піскен асқа жеуші көп.
- Тест
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Стив Джобс
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі