Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Арадай жерге,
Ілмектер: жер, жиын, қырғыз мақалы
Шарадай жиын.
Бір мұнараға шыға алмай тұрып,
Ілмектер: мұнара, қырғыз мақалы
Екінші мұнараға аяғын созады.
Өрге тартса, нар да алқынар.
Ілмектер: нар, өр
Қасқырдың аузы жесе де – қан,
Ілмектер: қасқыр, қан
Жемесе де – қан.
Аш қалдың –
Ілмектер: аштық, кешігу, қырғыз мақалы
Кеш қалдың.
Қарғаның «қаңқ!» дегені өзіне қуаныш.
Ілмектер: қарға, қуаныш, қырғыз мақалы
Басы домалақтың барлығы да адам бола бермейді.
Ілмектер: бас, адам, қырғыз мақалы, домалақ
Екі күнге иесі бермейді,
Ілмектер: көлік
Бір күнге көлік өлмейді.
Қыңыр іс қырық жылдан кейін де білінеді.
Ілмектер: іс, қыңыр, жыл
Жақсыға жата қал,
Ілмектер: жақсы, жаман, қырғыз мақалы
Жаманға қата қал.
Алары болар бергеннің,
Ілмектер: мерген, қырғыз мақалы, олжа
Атқаны – олжа мергеннің.
Жан бергеннің қасында тұрма.
Ілмектер: өлім, жан, қырғыз мақалы
Кедей болсаң, көшіп көр!
Ілмектер: кедей, көшу
Бәйбішенің байлығы –
Ілмектер: байлық, сандық, қырғыз мақалы
Түйеде қара сандығы.
Жаман қатын терісін жимай, иттен көреді,
Ілмектер: жаман, әйел, ит, бит, қырғыз мақалы
Басын жумай, биттен көреді.
Арғымақтың жақсысы:
Ілмектер: арғымақ, көлік, жақсы, ат, қырғыз мақалы
Шапса – көлік, сатса – пұл.
Білген жолыңды әкеңе де бер.
Ілмектер: әке, қырғыз мақалы
Ебін тапқан екі асайды,
Ілмектер: ептілік, еңсе, қырғыз мақалы
Еңсесі түскен бір асайды.
Бірін екі қылып,
Ілмектер: бит, бір, қырғыз мақалы
Битін сірке қылып.
Жүйелі сөз жүйесін табады,
Ілмектер: сөз, қырғыз мақалы
Жүйесіз сөз иесін табады.
Шыбықтың иілгені — сынғаны,
Ілмектер: ұят, жігіт, қырғыз мақалы
Жігіттің ұялғаны — өлгені.
Майхана көрмей бала оңбас.
Ілмектер: бала, қырғыз мақалы
Бозынач болса, ботам менің өлер ме еді.
Ілмектер: бота, өлім, қырғыз мақалы
Деспе,
Ілмектер: қырғыз мақалы
Дескеннен кейін көң жеспе.
Ауырғанды сұраса,
Ілмектер: денсаулық, қырғыз мақалы
Айыққанға пара-пар.
Жаман атты жал басар.
Ілмектер: жаман, қырғыз мақалы
Жырылғанды ұры алады.
Ілмектер: ұры, қырғыз мақалы
Басы ауырмағанның құдаймен ісі жоқ.
Ілмектер: денсаулық, ауру, бас, қырғыз мақалы
Көп батырдан жау қашады,
Ілмектер: батыр, шешен, қырғыз мақалы
Көп шешеннен дау қашады.
Етігі жаман – төрді былғайды,
Ілмектер: жаман, төр, қырғыз мақалы, ертегі
Өзі жаман – елді былғайды.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі