Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Бөрі атар жігітті бөркінен таны.
Ілмектер: бөрі, жігіт, қырғыз мақалы
Қырғыздікі қырық жылда.
Ілмектер: жыл, қырғыз, қырғыз мақалы
Жақсы жігіттің жасын сұрама,
Ілмектер: жақсы, қырғыз мақалы, ат, тіс
Жақсы аттың тісін санама.
Алдыңа ас тартса,
Ілмектер: ас, тағам, құн, қырғыз мақалы
Атаңның құнын көш.
Еркек бала сұңқар болсын,
Ілмектер: еркек, бала, сұңқар, қырғыз мақалы
Сұңқар болмаса бордай солсын.
Бір байдың жұртына екі тышқан таласыпты.
Ілмектер: бай, талас, тышқан, қырғыз мақалы
Жаман қатын түскен жерін,
Ілмектер: төркін, туыс, туыстық қатынастар, қырғыз мақалы
Төркін тұтады.
Атқосшың болмаса,
Ілмектер: жүген, қырғыз мақалы
Жүгеніңді алып атқа бер.
Быламықтан да тіс сынады,
Ілмектер: тіс, денсаулық, қырғыз мақалы
Ақша қарда да аяқ сынады.
Егеуге бергісіз үскі бар,
Ілмектер: егеу, үскі, күш, қырғыз мақалы
Екеуге бергісіз күшті бар.
Май сасыса тұз бар,
Ілмектер: май, тұз, қырғыз мақалы, ас, тағам
Тұз сасыса не бар?
Бойына біткеннен кейін тумай қоймайды.
Ілмектер: қырғыз мақалы
Нан – бақытты өмiрдiң бастауы.
Ілмектер: нан, өмір, бақыт
Қоян терісі бір күндік.
Ілмектер: қоян, тері, қырғыз мақалы
Еңкейгенге еңкейгің,
Ілмектер: қырғыз мақалы, қарым-қатынас
Басың жерге тигенше.
Шалқайғанға шалқайғың,
Төбең көкке тигенше.
Жаманның жан рақаты – ұйқы.
Ілмектер: жаман, ұйқы, рақат
Дәулес төрін бермейді,
Ілмектер: дәулет, төр, көр, қырғыз мақалы
Өлсе – көрін бермейді.
Жасында жігіт оқталады,
Ілмектер: жігіт, жастық шақ, кәрілік, қарттық, қырғыз мақалы
Қартайғанда тоқталады.
Деген екен, деген екен –
Ілмектер: қоян, қырғыз мақалы
Бір қоянды бір қоян жеген екен.
Атан өлсе, тайлақ бар –
Ілмектер: тайлақ, атан, қырғыз мақалы
Қомы жерде қалмайды.
Дау ескірмейді,
Ілмектер: дау, асыл, қырғыз мақалы
Асыл шірімейді.
Қатыны жақсының –
Ілмектер: жақсы, қатын, қырғыз мақалы
Байы да батыр.
Байды бәлекет басса, жортуыл бастайды.
Ілмектер: бай, қырғыз мақалы
Тұлпар тұяғы дүбірде қызады.
Ілмектер: тұлпар, қырғыз мақалы
Күлшелі бала сүйкімді.
Ілмектер: бала, қырғыз мақалы
Есегі бір теңге,
Ілмектер: есек, құн, теңге, ақша, қырғыз мақалы, тоқым
Тоқымы мың теңге.
Ұрысы күшті болса, иесі айыпты болады.
Ілмектер: ұрыс, айып, қырғыз мақалы
Бөдененің ұясын көр де, етіне өкпелеме.
Ілмектер: бөдене, құс, ұя, өкпе, қырғыз мақалы
Жалды болса – ат,
Ілмектер: жал, тон, ат, қырғыз мақалы
Жағалы болса – тон.
Атқа жеңіл – тайға дәл.
Ілмектер: ат, тай, жеңіл, қырғыз мақалы
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі