Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Көшкен жұртыңның парқын
Ілмектер: көрші, жұрт, қырғыз мақалы
Қонған жұртыңда білерсің.
Жалқауға сылтау көп.
Ілмектер: жалқау, сылтау, қырғыз мақалы
Ақы төлемесең, молда үйіңе жоламайды.
Ілмектер: ақы, молда, үй, қырғыз мақалы
Батпандап кірген ауру, мысқылдап шығады.
Ілмектер: ауру, денсаулық, қырғыз мақалы
Жалғаншыдан безе қаш,
Ілмектер: жалған, жалақор, қырғыз мақалы
Жалақордан көше қаш.
Ұрысса да — өз жақсы,
Ілмектер: ұрыс, талас, қырғыз мақалы
Таласса да — өз жақсы.
Ері өліп, ерге тигенді сынама,
Ілмектер: ер, әйел, Туыстық қатынастар, сынау
Ері тұрып, ерге тигенді қарала.
Ел – ел болды,
Ілмектер: ел, қырғыз мақалы
Елебай әкем не болды?
Жаман ит жазда да тамақ дәметеді.
Ілмектер: ит, жаман, тамақ, қырғыз мақалы
Аңдамаған түйені де көрмейді.
Ілмектер: түйе, қырғыз мақалы
Бір үйдің жарығы екінші үйге түспейді.
Ілмектер: үй, жарық, қырғыз мақалы
Ағашқа мәуе біткен сайын, төмен салбырайды.
Ілмектер: ағаш, қырғыз мақалы
Пышағы өткір байымайды.
Ілмектер: пышақ, қырғыз мақалы, бай, кедей
Бас – ақыл үшін,
Ілмектер: бас, ақыл, ел
Ақылды – ел үшін.
Жолдас болма айғаққа,
Ілмектер: жолдас, дос
Сүріндірер тайғаққа.
Жан тартпаса,
Ілмектер: жан, қан
Қан тартады.
Ел ауызы – елек.
Ілмектер: ел, ауыз
Баланы – жасынан,
Ілмектер: бала, қатын, тәрбие
Қатынды – басынан.
Биттің ішегіне қан құйған.
Ілмектер: бит, қырғыз мақалы
Жер құлағы жеті жат.
Ілмектер: жер
Аяғы сынған жатып семіреді,
Ілмектер: денсаулық, сынық, аяқ, қол, семіру
Қолы сынған жүріп семіреді.
Есек құрғақта ақырса,
Ілмектер: есек, батпақ
Батпақта мәлім болады.
Бүлінгеннен бүлдіргі алма.
Ілмектер: бүлінген
Ашта жеген құйқаны –
Ілмектер: аштық, тоқтық
Тоқта ұмытпа.
Тоқта жеген құйқаны –
Тіпті ұмытпа.
Жаңбыр өзін селге санайды,
Ілмектер: жаңбыр, құдық
Құдық өзін көлге санайды.
Қолы қимылдағынның,
Ілмектер: қимыл, қол, ауыз
Аузы қимылдайды.
Бауыр ауырса — кіндік бұралады.
Ілмектер: денсаулық
Сабырдың түбі — сары алтын.
Ілмектер: сабырлық, алтын
Ертеңгі құйрықтан бүгінгі өкпе артық.
Ілмектер: ертең, бүгін, қырғыз мақалы
Қырық кіндік сыпайгершіліктен
Ілмектер: сыпайыгершілік, пақыр, қырғыз мақалы
Бір күндік пақыршылық артық.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі